شما الان اینجا هستید: خانه / مجله/ آیا سونوگرافی در بارداری ضرر دارد؟
h 1021
i 0
S 0

آیا سونوگرافی در بارداری ضرر دارد؟


آیا سونوگرافی در بارداری ضرر دارد؟

کارشناس مامایی خانم احسانی / 04 دی 1396 ساعت 19:00

مادر > دوره بارداری > زنان و مامایی

سونوگرافی یکی از بی خطرترین روش های تصویربرداری در بارداری است که اطلاعات دقیقی درمورد تأیید ضربان قلب، تخمین سن بارداری، تعیین موقعیت جفت و جنین و... در اختیار می گذارد. معمولا تصور رایج این است که سونوگرافی وقتی لازم می شود که مشکلی پیش آید یا بارداری رخ دهد، اما برای اینکه بتوان بارداری بی خطر و سالمی را سپری کرد، سونوگرافی هایی پیش از بارداری و در طول دوران بارداری پیشنهاد می شود. یک خانم با بارداری طبیعی، لازم است تا پایان این دوره چهار سونوگرافی در دست داشته باشد.

آیا شیوه های سونوگرافی بر روی کودک تاثیر می گذارد؟

اسکن اولتراسوند در بارداری برای چندین دهه استفاده شده است. هیچ شواهدی وجود ندارد که اسکن ها مضر باشند، اگر با توجه به دستورالعمل آن، استفاده شوند. سونولوژیست (sonographer) از تمامی دستورالعمل های مناسب برای محافظت شما و کودک تان پیروی می کند.

سونوگرافی اولتراسوند روی کودک شما تاثیر نمی گذارد. سونوگرافی امواج صوتی را از طریق رحم (رحم) می فرستد و سپس از بدن کودک شما منعکس می گردد. در سونوگرافی، اکو به یک تصویر بر روی یک صفحه تبدیل می شود، بنابراین شما می توانید موقعیت تصویر و حرکات کودک خود را مشاهده کنید. فرکانس یا طول امواج صوتی بستگی به طول حاملگی و نوع انجام اسکن دارد.

  • سونوگرافی اول

هدف از این سونوگرافی تأیید وجود ساک حاملگی و تعیین موقعیت آن (حاملگی داخل رحمی یا خارج رحمی)، تعداد جنین، مشاهده ضربان قلب جنین و... می باشد.

با سونوگرافی واژینال می توان در پنج هفته بعد از اولین روز آخرین قاعدگی، ساک حاملگی را تشخیص داد. تعیین موقعیت ساک نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در مواردی که تست خون از نظر بارداری مثبت است ولی ساک حاملگی در رحم وجود ندارد باید بررسی دقیقی از نظر حاملگی خارج رحمی انجام شود.

  • سونوگرافی دوم

در اواخر سه ماهه اول بارداری سونوگرافی NT (ان تی) انجام می شود. هدف از انجام این سونوگرافی، تعیین احتمال معلولیت ها و ناهنجاری کروموزومی از جمله سندروم داون است. در حال حاضر این سونوگرافی جزء پروتکل کشوری مراقبت های دوران بارداری محسوب می شود و تقریبا از همه زنان باردار به عمل می آید. در سونوگرافی ان تی، با روش خاصی ضخامت پشت گردن جنین و وجود استخوان بینی در جنین بررسی می شود.

زمان انجام آن از ابتدای هفته 11 تا انتهای هفته 13 می باشد. در این سونوگرافی علاوه بر اندازه گیری NT (ضخامت چین گردنی) و دیدن NB (استخوان بینی)، سن جنین و تعداد ضربان قلب اندازه گیری شده و در گزارش قید می شود.

  • سونوگرافی سوم (سونوگرافی آنومالی)

زمان انجام این سونوگرافی هفته 20 -18 بارداری است و در آن موارد مختلفی بررسی می شود.

  •  تعیین سن 

در این سونوگرافی رشد جنین و وزن او اندازه گیری می شود و بر اساس اندازه جنین، سن او مشخص می شود. هرچه سن حاملگی بالاتر می رود دقت سونوگرافی برای تعیین سن بارداری کمتر می شود. دقیق ترین سن حاملگی با سونوگرافی در سه ماهه اول بارداری تعیین می شود و حداکثر یک هفته با محاسبه سن از تاریخ آخرین قاعدگی مادر تفاوت دارد.

  •  جنسیت

جنسیت جنین در سه ماهه اول براساس یکسری علائم سونوگرافی قابل تشخیص است ولی درصد خطای آن زیاد است.

در سه ماهه دوم دستگاه تناسلی جنین پسر و دختر در ابتدای تشکیل تقریبا شبیه هم هستند ولی برای اطمینان از پسر بودن بهترین زمان برای جنین پسر هفته 15 بارداری و برای جنین دختر، هفته 20-17 بارداری است. به طور کلی، بهتریت زمان تشخیص جنسیت جنین معمولا بین هفته های 16 تا 20 بارداری است و با افزایش سن بارداری قطعیت آن افزایش می یابد. هرچه مهارت سونولوژیست بیشتر و کیفیت دستگاه سونوگرافی بالاتر باشد درصد تشخیص درست جنسیت جنین بالاتر می رود.

  • بررسی ناهنجاری های جنین

به طور کلی اکثر جنین ها طبیعی هستند و در همه زنان باردار صرف نظر از سنشان، احتمال به دنیا آمدن جنین ناهنجار کم است. با این حال انجام این سونوگرافی جزء دستورالعمل های کشوری است. در این سونوگرافی سر و مغز جنین، قفسه سینه و قلب، حفره شکم و احشاء داخل شکم، کلیه ها، اندام ها، ستون فقرات و بندناف بررسی می شوند.

  • سونوگرافی چهارم

تا 20 هفتگی، وزن جنین اهمیتی ندارد، چون تا این هفته وزن چندانی نمی گیرد. ولی بعد از سه ماهه دوم و در پی سه ماهه سوم، به خصوص نیمه دوم سه ماهه سوم زمان وزن گیری جنین است. از این رو یکی از شایع ترین دلایل سونوگرافی در 34-31 هفتگی کنترل این مسئله است که آیا رشد جنین نرمال است یا خیر. در این حالت با انجام سونوگرافی و اندازه گیری دور سر و دور شکم، اندازه جنین بررسی می شود. موقعیت جفت نیز مشخص می شود به خصوص اگر جفت در سونوگرافی های قبلی دارای موقعیت پایین باشد، باید مجددا بررسی شود که آیا همچنان موقعیت پایین (جفت سرراهی) دارد یا نه. چرا که با بزرگ شدن رحم، موقعیت برخی جفت ها تغییر می کند.همچنین در این سونوگرافی میزان مایع آمنیوتیک نیز مشخص می شود.

  • سونوگرافی داپلر

این سونوگرافی جزء سونوگرافی های معمولی و روتین بارداری نیست اما بعضی اوقات به خصوص بعد از هفته سی ام بارداری، مطابقتی بین سونوگرافی و سن جنین از روی اولین روز آخرین قاعدگی دیده نمی شود و بیش از دو هفته تفاوت وجود دارد. در نتیجه، این احتمال پیش می آید که رشد جنین کافی نیست. اینجاست که سونوگرافی باید خون رسانی به جنین را بسنجد و از نوع دیگری از سونوگرافی با نام کالر داپلر استفاده می شود. این سونوگرافی بعد از 28 هفتگی ارزش دارد و زودتر از این نباید انجام شود.

سونوگرافی یکی از بی خطرترین روش های تصویربرداری در بارداری است که اطلاعات دقیقی درمورد تأیید ضربان قلب، تخمین سن بارداری، تعیین موقعیت جفت و جنین و... در اختیار می گذارد. معمولا تصور رایج این است که سونوگرافی وقتی لازم می شود که مشکلی پیش آید یا بارداری رخ دهد، اما برای اینکه بتوان بارداری بی خطر و سالمی را سپری کرد، سونوگرافی هایی پیش از بارداری و در طول دوران بارداری پیشنهاد می شود. یک خانم با بارداری طبیعی، لازم است تا پایان این دوره چهار سونوگرافی در دست داشته باشد.

آیا شیوه های سونوگرافی بر روی کودک تاثیر می گذارد؟

اسکن اولتراسوند در بارداری برای چندین دهه استفاده شده است. هیچ شواهدی وجود ندارد که اسکن ها مضر باشند، اگر با توجه به دستورالعمل آن، استفاده شوند. سونولوژیست (sonographer) از تمامی دستورالعمل های مناسب برای محافظت شما و کودک تان پیروی می کند.

سونوگرافی اولتراسوند روی کودک شما تاثیر نمی گذارد. سونوگرافی امواج صوتی را از طریق رحم (رحم) می فرستد و سپس از بدن کودک شما منعکس می گردد. در سونوگرافی، اکو به یک تصویر بر روی یک صفحه تبدیل می شود، بنابراین شما می توانید موقعیت تصویر و حرکات کودک خود را مشاهده کنید. فرکانس یا طول امواج صوتی بستگی به طول حاملگی و نوع انجام اسکن دارد.

  • سونوگرافی اول

هدف از این سونوگرافی تأیید وجود ساک حاملگی و تعیین موقعیت آن (حاملگی داخل رحمی یا خارج رحمی)، تعداد جنین، مشاهده ضربان قلب جنین و... می باشد.

با سونوگرافی واژینال می توان در پنج هفته بعد از اولین روز آخرین قاعدگی، ساک حاملگی را تشخیص داد. تعیین موقعیت ساک نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در مواردی که تست خون از نظر بارداری مثبت است ولی ساک حاملگی در رحم وجود ندارد باید بررسی دقیقی از نظر حاملگی خارج رحمی انجام شود.

  • سونوگرافی دوم

در اواخر سه ماهه اول بارداری سونوگرافی NT (ان تی) انجام می شود. هدف از انجام این سونوگرافی، تعیین احتمال معلولیت ها و ناهنجاری کروموزومی از جمله سندروم داون است. در حال حاضر این سونوگرافی جزء پروتکل کشوری مراقبت های دوران بارداری محسوب می شود و تقریبا از همه زنان باردار به عمل می آید. در سونوگرافی ان تی، با روش خاصی ضخامت پشت گردن جنین و وجود استخوان بینی در جنین بررسی می شود.

زمان انجام آن از ابتدای هفته 11 تا انتهای هفته 13 می باشد. در این سونوگرافی علاوه بر اندازه گیری NT (ضخامت چین گردنی) و دیدن NB (استخوان بینی)، سن جنین و تعداد ضربان قلب اندازه گیری شده و در گزارش قید می شود.

  • سونوگرافی سوم (سونوگرافی آنومالی)

زمان انجام این سونوگرافی هفته 20 -18 بارداری است و در آن موارد مختلفی بررسی می شود.

  •  تعیین سن 

در این سونوگرافی رشد جنین و وزن او اندازه گیری می شود و بر اساس اندازه جنین، سن او مشخص می شود. هرچه سن حاملگی بالاتر می رود دقت سونوگرافی برای تعیین سن بارداری کمتر می شود. دقیق ترین سن حاملگی با سونوگرافی در سه ماهه اول بارداری تعیین می شود و حداکثر یک هفته با محاسبه سن از تاریخ آخرین قاعدگی مادر تفاوت دارد.

  •  جنسیت

جنسیت جنین در سه ماهه اول براساس یکسری علائم سونوگرافی قابل تشخیص است ولی درصد خطای آن زیاد است.

در سه ماهه دوم دستگاه تناسلی جنین پسر و دختر در ابتدای تشکیل تقریبا شبیه هم هستند ولی برای اطمینان از پسر بودن بهترین زمان برای جنین پسر هفته 15 بارداری و برای جنین دختر، هفته 20-17 بارداری است. به طور کلی، بهتریت زمان تشخیص جنسیت جنین معمولا بین هفته های 16 تا 20 بارداری است و با افزایش سن بارداری قطعیت آن افزایش می یابد. هرچه مهارت سونولوژیست بیشتر و کیفیت دستگاه سونوگرافی بالاتر باشد درصد تشخیص درست جنسیت جنین بالاتر می رود.

  • بررسی ناهنجاری های جنین

به طور کلی اکثر جنین ها طبیعی هستند و در همه زنان باردار صرف نظر از سنشان، احتمال به دنیا آمدن جنین ناهنجار کم است. با این حال انجام این سونوگرافی جزء دستورالعمل های کشوری است. در این سونوگرافی سر و مغز جنین، قفسه سینه و قلب، حفره شکم و احشاء داخل شکم، کلیه ها، اندام ها، ستون فقرات و بندناف بررسی می شوند.

  • سونوگرافی چهارم

تا 20 هفتگی، وزن جنین اهمیتی ندارد، چون تا این هفته وزن چندانی نمی گیرد. ولی بعد از سه ماهه دوم و در پی سه ماهه سوم، به خصوص نیمه دوم سه ماهه سوم زمان وزن گیری جنین است. از این رو یکی از شایع ترین دلایل سونوگرافی در 34-31 هفتگی کنترل این مسئله است که آیا رشد جنین نرمال است یا خیر. در این حالت با انجام سونوگرافی و اندازه گیری دور سر و دور شکم، اندازه جنین بررسی می شود. موقعیت جفت نیز مشخص می شود به خصوص اگر جفت در سونوگرافی های قبلی دارای موقعیت پایین باشد، باید مجددا بررسی شود که آیا همچنان موقعیت پایین (جفت سرراهی) دارد یا نه. چرا که با بزرگ شدن رحم، موقعیت برخی جفت ها تغییر می کند.همچنین در این سونوگرافی میزان مایع آمنیوتیک نیز مشخص می شود.

  • سونوگرافی داپلر

این سونوگرافی جزء سونوگرافی های معمولی و روتین بارداری نیست اما بعضی اوقات به خصوص بعد از هفته سی ام بارداری، مطابقتی بین سونوگرافی و سن جنین از روی اولین روز آخرین قاعدگی دیده نمی شود و بیش از دو هفته تفاوت وجود دارد. در نتیجه، این احتمال پیش می آید که رشد جنین کافی نیست. اینجاست که سونوگرافی باید خون رسانی به جنین را بسنجد و از نوع دیگری از سونوگرافی با نام کالر داپلر استفاده می شود. این سونوگرافی بعد از 28 هفتگی ارزش دارد و زودتر از این نباید انجام شود.

مادر > دوره بارداری > زنان و مامایی
1396/10/04
کارشناس مامایی خانم احسانی
برگرفته از سایت مادری
S s s s s s 0
o j k q

اگر مایل هستید، می توانید مطلب فوق را با دوستانتان به اشتراک بگذارید

مطالب مرتبط

اگر نظری یا سؤالی در مورد مطلب فوق دارید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید. ما نکات شما را با دقت می خوانیم.

نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
متن نظر
کد امنیتی