h 2762
i 0
S 4

ماه اول نوزادی

تبریک مادری رو بپذیرید.به لطف خدا شما در مقام مادر قرارگرفته اید.مقامی بالاتر از هر آن چه که فکرش را می کنید.از لحظه ای که برای اولین بار نوزاد  دلبند تان را شیر می دهید برای شما نیز زندگی جدید آغاز شده است چرا که زایمان علاوه بر تولد نوزاد، تولدی دوباره برای مادر است.

  •  رشد و تکامل نی نی کوچولو
    •  رشد اجتماعی در یک ماهگی:
    •  رشد ذهنی در یک ماهگی:
    •  رشد جا به جایی حرکتی در یک ماهگی:
    •  رشد مهارت های دستی در یک ماهگی:
  •  توصیه های مادرانه
    •  خونریزی پس از زایمان
      •  شیر دهی
        •  زردی نوزاد
          •  نکات قابل توجه
  •  مسائل شایع نی نی کوچولو
    •  حمام اول نی نی کوچولو
    •  ختنه نوزاد پسر
      •  زمان ختنه
      •  فواید ختنه
  •  توصیه های غذایی
    •  نکات روزهای اول شیردهی
    •  چند وقت یک بار باید شیر داد؟
    •  شیر دادن راحت
    •  تغذیه در دوران شیردهی
  •  توصیه های مذهبی و تربیتی
    •  پرورش استعدادهاى کودک

رشد و تکامل نی نی کوچولو

رشد اجتماعی در یک ماهگی:

کودکان از همان لحظه که پا به این جهان می گذارند، به خوبی برای تعامل با والدین خود مجهزند. آن ها دارای غرایز اجتماعی هستند که والدین شان را تشویق می کنند با کودک خود تبادل پیام کنند.به عبارت دیگر، هم والدین و هم نوزاد برای اختلاط دو طرفه ای که زیر بنای تمامی تعامل های اجتماعی است، آماده اند. در مقابل، ارتباط کودک با اسباب بازی ها امری یک طرفه است و کودک نیز این را می داند. اسباب بازی ها می توانند اورا خوشحال کنند ولی خودشان خوشحال نمی شوند. در این نوع ارتباط، هیچ نوع بازخوردی که بتواند سبب ایجاد ارتباطی گرم و مستمر گردد وجود ندارد. کودکان در جستجوی توجه محبت آمیز هستند که فقط انسان ها می توانند آن را فراهم کنند و فقط انسان ها، به خصوص پدرو مادر هستند که می توانند باتوجه محبت آمیز مخصوص به خود، کودک را به موجودی اجتماعی تبدیل کنند.

رحم شما برای نی نی کوچولو، یك محیط دنج و گرم و نرم بود و مدتی طول می كشد تا نوزاد به تصاویر، صداها و احساسات مختلف زندگی خارج از رحم عادت كند. نوزاد شما تنها بوسیله گریه كردن می تواند با شما ارتباط برقرار كند، اما شما می توانید با صدا یا لمس كردن، با او ارتباط برقرار كنید. 

رشد ذهنی در یک ماهگی:

وزن مغز کودک در طی سال اول  زندگی دو برابر می شود. این افزایش وزن تا حدودی ناشی از افزایش تعداد سلول های مغزی و تا حدودی به دلیل رشد اتصالات بین سلول ها و قسمت های مختلف مغز است.
بدون این اتصالات انسان قادر به فکر کردن نخواهد بود و یادگیری نیز از طریق این اتصالات شروع می شود. این اتصالات در نوزاد هنگامی که وی به چیزی علاقه مند می شود و تلاش ذهنی می کند، شروع به تشکیل یک شبکه می کنند. هنگام تحریک هر یک از حواس کودک، همین کارانجام می گیرد. بنابراین از بدو تولد، هر صدا، تصویر، تماس، احساس، بو ومزه موجب ساخته شدن اتصالات بیشتری می شود.
حساس ترین برهه رشد روانی فرزند شما از تولد تا دوسالگی است.برخلاف تصور همه که بچه خواب است و چیزی نمی فهمد، در این زمان بیشترین تغییرات در روان فرزند شما صورت می گیرد که اتفاقات همراه آن دیدگاه آینده فرزند شما به دنیا را می سازد. اگر مادر در این دوران نیازهای فرزند خودرا به خوبی پاسخگو باشد، یعنی اگر گریه کند اورا بغل می گیرد گرسنه باشداورا شیر می دهد و... یک سری مدار هایی تخت عنوان مدار اطمینان در مغز او شکل می گیرد که باعث می شود تا نوزاد به دنیا و آینده خوش بین باشد، به دیگران اعتماد کند، دیگران را دوست بدارد و به آن ها کمک کند. اما اگر مادر به نیازهای فرزند خود پاسخ ندهد ویا حتی هنگام بی قراری، اورا کتک بزند بعد ها نسبت به خود و اطرافیان خود بی اعتماد بوده و بدبین خواهد شد .از رفتار های شاخص این کودکان لجبازی، بدغذایی، بی قراری و عدم همکاری و همدلی با دیگران است.

    

در پایان ماه اول کم کم نشانه های رفتاری روان در او بروز می کند. از شیرین ترین این نشانه ها لبخند درون زاد به مادر است. یعنی در مقابل محبت مادر، شیر خوردن و یا هر لذت بیرونی دیگری لبخند می زند که می توان گفت از شیرین ترین لحظات زندگی یک مادر است. در پایان این ماه حس خواهید کرد که کودک شما بارها و بارها درگیر تماس های چشمی می شود و شما می توانید اولین لبخند واقعی او را مشاهده کنید، کودکان عموما در چهار تا شش هفتگی به این مرحله از رشد می رسند.
نوزاد حرکات صحبت کردن را می فهمد و دهانش را به تقلید از تکلم باز وبسته می کند. او رفتارش را با آهنگ صدای پدر و مادر تطبیق می دهد؛ اگر با آرامش صحبت کنند ساکت می شود و اگر از صدای خشن یا بلند استفاده کنند، مضطرب می شود. نوزاد از بدو تولد شروع به فهمیدن می کند.روز اول گوش می کند و هوشیار است. روز سوم هنگامی که با او صحبت کنند واکنش نشان می دهد و نگاه او عمدی است.روزنهم چشمانش به سمت صدا حرکت می کند. روز چهاردهم مادر خودرا می شناسد. روز هجدهم صدا در می آورد و سرش را به طرف صدا می چرخاند.روز بیست و چهارم او دارای مجموعه واژگان صوتی است و وقتی مادرش صحبت می کند، دهان خودرا تغییر شکل می دهد.در این مرحله توصیه می شود والدین:
برایش لالایی بخوانند. نوزاد شما ممكن است صداهای نامفهومی از خود در بیاورد تا احساسات خود را ابراز كند. تعداد كمی از كودكان نیز در این مرحله جیغ می كشند یا می خندند. شما هم می توانید همان صداهای نامفهوم را از خودتان در بیاورید و با او ارتباط برقرار كنید و البته با نوزاد خود به صورت چهره به چهره حرف هم بزنید. او از اینكه شما خیره به او نگاه كنید لذت خواهد برد! یکی دیگر از توانایی های جالب نی نی کوچولو در پایان ماه اول تفکیک صداهای مختلف از هم می باشد او می تواند صدایی که حالت خشم و عصبانیت دارد از صدای فریاد و یا صدای محبت آمیز تشخیص دهد و به آن ها واکنش می دهد.

اگر هم كاری دارید كه باید انجام دهید، نوزاد از شنیدن صدای شما از اتاق دیگر لذت می برد. حتما با صدای خود كودك هم با او حرف بزنید. این كار خنده دار نیست! كودك شما با این صداهای بلند و كشیده كنار می آید و این صداها می توانند ساختار و عملكرد زبان را به او آموزش دهند. به تمام علائم و صداهای نوزاد پاسخ دهید. اجازه دهید نوزاد حرکات دهانتان را ببیند. سرو بدن خودرا به عنوان سلام زیاد حرکت دهید.
با نوزاد خود تماس جسمانی داشته باشید. از صندلی یا گهواره ای که می توان کودک را تاب و تکان داد استفاده کنید و یا در  حالی که کودک را در آغوش گرفته اید حرکت کنید و اورا تکان وتاب دهید و بچرخانید.
نوزاد فاصله 20 تا 25 سانتی متری را به وضوح می بیند.بنابراین مادر صورت خود، اشیا رنگی، یا انگشتان در حال حرکت خودرا در حدود همین فاصله برای او قرار دهد. او تلاش می‌کند که با چشم‌هایش اطرافش را ببیند و صورت‌های آشنا را پیدا کند و در این میان صورت مادرش را بیشتر از هر کسی دوست دارد و می‌تواند آن را بشناسد.
با نوزاد صحبت کنید و برایش شعر بخوانید، اورا نزدیک خود بگیرید و تکان دهید.

رشد جا به جایی حرکتی در یک ماهگی:

هر چند ممکن است عجیب به نظر برسد ولی کودک برای این که راه رفتن، دویدن، لی لی کردن و پریدن را یاد بگیرد، ابتدا لازم است توانایی کنترل سر خودرا بدست آورد. بنابراین وقتی کودک در سن چهار هفتگی شروع به بلند کردن سر خود می کند، در واقع پدر و مادر شاهد نخستین تلاش های کودک شان برای راه رفتن هستند. در کلیه جنبه های رشد، پیشرفت از سر به طرف پا صورت می گیرد، بنابراین کنترل سر نخستین مرحله اساسی در جابه جایی حرکتی است.

در طی هفته های نخست، پاها و دست های کودک هرروز وضعیت رشد یافته تری به خود می گیرند که همه این وضعیت ها گام هایی به سوی نیل به جا به جایی حرکتی موفقیت آمیز است. پس از آن، طی مراحلی کاملا محسوس، کودک هم زمان با قوی شدن عضلات، با دست ها و پاهای خود حرکات دقیق تر و هماهنگ تری انجام می دهد.این حرکات ابتدا کودک را قادر می سازند راست بنشیند، سپس با چهار دست و پا حرکت کند بایستد و سرانجام راه برود.
البته برخی بچه ها قبل از این که یادبگیرند راه بروند، ممکن است بیاموزند با روش های مختلف دیگری از مکانی به مکان دیگر نقل مکان کنند. برخی از آن ها در حرکت به وسیله غلتیدن مهارت می یابند؛ عده ای ممکن است با جهش های متوالی روی نشیمن گاه خود جلو بروند؛ بعضی دیگر نیز با کمک یک دست و یک طرف باسن خود یا هردو دست و هر دوطرف باسن حرکت می کنند و برخی دیگر با چهار دست و پا رو به عقب حرکت می کنند. وقتی که کودک بر حرکات اساسی لازم برای جا به جایی حرکتی تسلط یافت آن هارا دقیق تر و دقیق تر می سازد تا زمانی که بتواند به راحتی بدود، لی لی کند و بپرد وبعدها نیز اسکیت کند، سوار دوچرخه شود و بالا برود. هدف آن است که این تمرین ها سرگرم کننده باشند و هرگاه پدرومادر فرصت پیدا کردند و کودک شان نیز پذیرش لازم را داشت، انجام شوند.

در ماه اول عضلات گردن نی نی کوچولو ضعیف است؛ سر او پایین می افتد مگر این که نگهش دارند؛ اگر به رو خوابیده باشد می تواند چانه اش را چند ثانیه از روی تشک بردارد و اگر در وضعیت نشسته نگه داشته شود ممکن است چند لحظه سرش را بالا بگیرد. نوزادان نوعا وضعیت های بدنی مشابهی به خود می گیرند. نوزاد سرش را به یک سمت که ترجیح می دهد بر می گرداند، خواه به پشت خوابیده باشد خواه به روی شکم، دست ها و پاهایش را به داخل بدنش جمع می کند.
دراین مرحله بهتر است والدین به نرمی نوزاد را از وضعیت های جنینی خارج کنند. موقع عوض کردن کهنه بچه، تمرینات ملایم خم و راست کردن پاهارا که موجب می شوند کودک زود تر وضعیت های غیر جنینی را به خود بگیرد، انجام دهند.
انگشتان خود، اسباب بازی یا شی دیگری را در میدان دید کودک خود به طرف بالا حرکت دهند تا به حرکت دادن سر خود تشویق شود.
بزرگی نسبی سر کودک، که تقریبا یک چهارم تمام طول بدن اوست، سنگین تر از آن است که عضلات پشت و گردنش قادر به بلند کردن آن باشند. روزی دو یا سه بار اورا طوری نگه دارند که صورتش رو به پایین باشد تا عضلاتش قوی و گردنش محکم شود.
پیشنهاد می شود والدین به او چیزی بدهند که نگاه کند. در حالی که کودک به رو خوابیده است، پدر یا مادر انگشتان خودرا به طرف بالا ببرند یا یک شی رنگی را در میدان دیدش حرکت دهند، به نحوی که چشم ها و سراو حرکات آن هارا تعقیب کنند. همچنین برای این که کودک خودرا قادر سازند وضعیت های رشدیافته تری به خود بگیرد، تمرینات ملایم پارا که شامل خم و راست کردن پا می شود، انجام دهند.

رشد مهارت های دستی در یک ماهگی:

نوزادان در بدو تولد دارای چند رفلکس یا واکنش غیر ارادی هستند. برای کسب مهارت های دستی ابتدا باید این واکنش ها از بین بروند.
واکنش چنگ زدن یا گرفتن در نوزاد آن قدر نیرومند است که می تواند وزن او را تحمل کند، یعنی اگر مادر انگشت خود را در دست نوزاد قرار دهد، نوزاد در حالی که انگشت او را در دست دارد آن را محکم می بندد به طوری که می توان او را با آن بلند کرد و نوزاد وزن خودرا تحمل می کند. این واکنش باید از بین برود تا کودک بتواند به طور ارادی چنگ بزند و چیزی را در دست بگیرد.

واکنش یکه خوردن یا پرش دست و پا (مورو) که همه نوزادان از آن برخوردارند و به صورت باز کردن انگشتان به صورت ستاره به سمت بیرون، ظاهر می شود. نوزاد بیشتر اوقات به علت واکنش چنگ زدن دست های خودرا بسته نگه می دارد و انگشت پدر یا مادر را محکم می گیرد. اما وقتی یک صدای بلند ناگهانی یا حرکت شدید اورا بترساند، انگشتان خودرا در اثر واکنش یکه خوردن باز می کند. این واکنش باید کنار گذاشته شود تاکودک بتواند نوشتن با مداد را بیاموزد.
نوزاد از دهان خود به عنوان عضو اصلی لامسه استفاده می کند. بعد ها انگشت ها جای آن را می گیرند.
در سال اول او چنگ زدن خود را اصلاح می کند، طوری که به جای گرفتن مکعب با کف دست می تواند آن را بین انگشتان شست و اشاره خود نگه دارد. این پیشرفت ویژه ای است که انسان را از سایر گونه های جانوران متمایز می کند. هیچ گونه جانور دیگری دارای چنین توانایی های برجسته استفاده از دست ها نیست.


 

پیشرفت مهم دیگر هنگامی است که کودک به آسانی جسمی را رها می کند، در این حالت عضلات مخصوص رها سازی یاد گرفته اند در مقابل عضلات مربوط به نگه داشتن عمل کنند طوری که این دو گروه عضلات متضاد، با یکدیگر همکاری می کنند.
در این مرحله کودک برای این که بتواندچیزی را به طور ارادی بگیرد، باید قبلا واکنش چنگ زدن را از دست داده باشد. پدر ومادر می توانند با دادن انگشتان اشاره خود به دست او و دیدن این که تا چقدر می توانند آن هارا بکشند، از بین رفتن این واکنش را بیازمایند. واکنش چنگ زدن ظرف چند هفته اول ضعیف می شود.
با وجود این که واکنش چنگ زدن کودک رفته رفته محو تر می شود ولی هنوز هم  دستان خودرا بسته نگه می دارد. دراین مرحله بهتر است بازی هایی را که در ضمن  آن بتوان انگشتان کودک را باز و از یکدیگر جدا ساخت انجام داد. این کار را با انگشتان پای کودک نیز می توان انجام داد.
نوزادان دوست دارند و البته نیاز هم دارند كه عمل مكیدن را انجام دهند، پس از این كار آنها جلوگیری نكنید.
نگران نباشید که وزنش کم شده بادهای دوران تولدش خوابیده و او اکنون وزن طبیعی خودش را یافته است.
ضمنا ، دست و پای نوزادتان  به طور کامل صاف و کشیده نیست، چرا که زمان کوتاهی است از رحم شما خارج شده است. اما نگران نباشید، به زودی و به اندازه کافی دست و پای کودک صاف و کشیده خواهد شد.


 

به احتمال زیاد،در انتهای ماه اول کوچولوی شما برنامه زمانی خود را تنظیم کرده است؛ زمانی که گرسنه است، نیاز به تغییر پوشک و یا خواب دارد، با گریه به شما اطلاع می دهد. در حالی که کودک به خواب رفته، ممکن است سر و صدای بلند خواب او را برهم بزند.
کودک را به خارج از خانه ببرید، اما در طول دو ماه اول تولد، بهتر است نوزاد خود را به صورت مکرر از خانه بیرون نبرید. زیرا ممکن است در معرض خطر ابتلا به سرماخوردگی و یا حتی آنفلوآنزا  قرار گیرد؛ اکثر این بیماری ها از طریق تماس با افراد دیگر منتقل می شوند. البته، عملا نمی توان کودک را برای مدت طولانی در خانه محبوس کرد. اگر می خواهید کودکتان را در چند ماه اول از خانه خارج کنید، سعی کنید از مکان های عمومی پر تردد عبور نکنید، مکررا دست های خود را بشویید، و افراد دیگری که با کودک در تماس هستند را نیز تشویق کنید دست های خود را بشویند. شما همچنین می توانید نوزاد را بپوشانید. این کار کودک شما را در برابر افراد دیگر محافظت می کند.

توصیه های مادرانه

خونریزی پس از زایمان

مقداری خونریزی پس از زایمان، طبیعی و قابل انتظار است. معمولا خونریزی بلافاصله پس از زایمان زیاد است و به تدریج کم می شود. ترشحات طبیعی واژن پس از زایمان از گلبول های قرمز،لایه مخاط رحم و باکتری تشکیل شده است.تا روز3و 4 به دلیل وجود خون زیاد این ترشحات قرمز رنگ است(لوشیای قرمز).تا روز دهم رنگ این ترشحات کمتر شده و به سفید و زرد مایل می شود.اگر سزارین شده اید یا تحت عمل اپی زیاتومی قرار گرفته اید به نکات زیر حتما توجه کنید
باید توجه داشته باشید که تب نکنید.(تب بالای 38/5 درجه حداقل به مدت 24 ساعت)
خونریزی تان باید در حد عادت ماهیانه تان باشد. درصورتی که خونریزی تان شدید شد به پزشک مراجعه کنید.
دردهای قابل توجه در ناحیه شکم و یا لگن را حتما به پزشک خود گزارش دهید .
لخته های خون باید رفته رفته کمتر و کم رنگ تر شوند اگر لخته ها بزرگتر و تیره تر شدند به پزشک مراجعه کنید.
ترشحات به هیچ عنوان نباید بد بو باشند. درصورتی که بد بو باشد احتمال عفونت وجود دارد.

به اندازه کافی استراحت کنید.فعالیت بدنی زیاد پس از زایمان می تواند به افزایش خونریزی منجر شود. فعالیت معمول روزانه ظرف 3تا4 روز بعد از زایمان به خوبی قابل تحمل است ولی باید از انجام تمرین های ورزشی هوازی 4تا 6 هفته پرهیز کرد.
مکمل آهن و ویتامین تا 3 ماه بعد از زایمان مصرف کنید.
از رژیم غذایی متوازن استفاده کنید.به یاد داشته باشید گوشت منبع سرشار از آهن است.
مایعات زیادی بنوشید. روزانه 6 تا8 لیوان آب، آبمیوه یا سایر نوشیدنی های بدون کافئین    
نوشیدن مایعات محرک مانند چای، قهوه و... را محدود کنید.
از بلند کردن اشیا سنگین خودداری کنید.
لباس زیر خود را خشک نگه دارید و روزانه تعویض کنید.
از ایستادن طولانی مدت یا نشستن طولانی مدت خودداری کنید.
پس از زایمان، انقباض رحم برای چند روز ادامه خواهد داشت، زمانی که به کودک تان شیر می دهید و یا وقتی به منظور کاهش خونریزی دارو مصرف می کنید، این انقباض بیشتر احساس می شود(به صورت درد) . پیاده روی آهسته و کوتاه مدت، دوش گرفتن، نوشیدن مقدار زیادی آب و خوردن غذاهای سالم شما را در مسیر بهبودی کمک می کنند.اگر کودک تان از شیر خودتان تغذیه می کند، ممکن است سریع گرسنه شوید. کالری اضافی برای تولید شیر الزامی است.

شیر دهی

ظرف دو تا چهار روز پس از تولد نوزاد، سینه های شما پر از شیر خواهد شد. پیش از این، نوزاد شیرخوار شما از یك مایع مغذی به نام "آغوز" تغذیه می كرد.توجه داشته باشید نوزاد باید تمام هاله پستان را در دهان بگیرد.در غیر این صورت ممکن است دچار شقاق در نوک سینه شوید.در ضمن فراموش نکنید که در زمان شیر دادن چهار انگشت در زیر سینه و انگشت شصت روی آن قرار بگیرد .این که به روش قیچی (یعنی یک انگشت رو انگشت دیگری زیر سینه) شیر بدهید از اشتباهات رایج مادران است.این روش غلط باعث می شود تا جریان شیر کم شده و نوزاد شما به طور کامل تغذیه نشود.

"احتقان پستان" عارضه نسبتا شایعی است که ممكن است موجب بروز ناراحتی های متوسط تا شدید شود. بدن شما می خواهد شیر را از غده هایی كه مولد شیر هستند و آن را به نوك سینه انتقال می دهند، خارج كند؛ همچنین پس از زایمان، سطح هورمون های بدن شما نیز كاهش یافته است و شما هنوز به مكیدن شیر توسط نوزاد خود، عادت نكرده اید.در این عارضه ممكن است سینه های شما حساس، سفت یا داغ شوند و ممكن است ورم كرده یا اینكه احساس تپش یا ضربان در آنها داشته باشید. دردناك بودن شیردادن به نوزاد از طریق سینه در این زمان، نشانه آن نیست كه شما توان این كار را ندارید یا این كار برای شما مناسب نیست. این حالت، موقتی است و ضمن عادت كردن كودك به مكیدن شیر از سینه، این عارضه نیز به تدریج از بین خواهد رفت. البته، به روشهای زیر می توانید درد سینه را در این دوره، كاهش دهید:
- یك دوش گرم بگیرید.
- قبل از هر بار شیر دادن، سینه های خود را با كمپرس گرم (مثلا: قرار دادن پارچه در آب گرم و سپس گرفتن آب آن و گذاشتن روی سینه ها) ماساژ دهید.
- قبل از شیر دادن به نوزاد، كمی از شیر هر یك از سینه های خود را بیرون بریزید. در صورتی كه سینه شما كاملا پر باشد، محكم نگه داشتن سینه برای نوزاد شما سخت خواهد شد و در نتیجه نوزاد ممكن است دهان خود را در محل غلطی (غیر از نوك سینه) قرار دهد. در این حالت، او سعی می كند كه محكم تر سینه را بمكد كه در نتیجه موجب درد گرفتن این قسمت خواهد شد.
- از یك سوتین مناسب دوران حاملگی استفاده كنید. برخی از خانم ها ترجیح می دهند كه حتی در شب و هنگام خواب نیز از سوتین استفاده كنند.
- هر دو یا سه ساعت، به كودك خود شیر بدهید. در صورت دردناك بودن سینه، از شیر دادن به كودك خودداری نكنید. هر چه به كودك خود بیشتر شیر بدهید، سینه های شما بیشتر احساس راحتی خواهند كرد. روش درست این است كه در هر وعده شیردهی از هر دو پستان به نوبت شیر دهید.اما برای اینكه زخم ها فرصت بیشتری برای بهبود داشته باشند، می توانید در هر دفعه از یكی از سینه ها، به كودك خود شیر بدهید.
- پس از شیر دادن به كودك، سینه های خود را با كمپرس سرد ماساژ دهید. می توانید برای این كار از یك كیسه حاوی یخ خرد شده و یا سبزیجات (مثل لوبیا یا نخود فرنگی) یخ زده استفاده كنید.

زردی نوزاد

انگشت خود را بر روی بینی یا قفسه سینه کودک خود، کمی فشار دهید
. اگر اثر خفیفی از رنگ زرد مشاهده نمودید، به احتمال زیاد کودک شما دچار زردی شده است. هم چنین زردی را می توانید در سفیدی چشم و یا لثه او نیز مشاهده کنید. اگر علایم زردی را رویت کردید، او را نزد پزشک ببرید تا تصمیمات لازم را اتخاذ نماید.

زردی در برخی نوزادان ممكن است بر اثر استفاده از شیر مادر باشد. 2 گروه از نوزادان هستند كه با خوردن شیر مادر به زردی مبتلا می شوند. گروه اول بیشتر نوزادان مادرانی هستند كه به طریق سزارین وضع حمل كرده اند و زردی به دلیل كم بودن شیر مادر و در روزهای اولیه تولد ایجاد می شود. در این حالت چنانچه تغذیه با شیر مادر استمرار داشته باشد، رفته رفته شیر مادر بیشتر و كمبود كالری نوزاد جبران می شود و همچنین حركات روده او بهتر شده و زردی از بین می رود، در نوع دوم، زردی نوزاد معمولا از هفته دوم تولد آغاز می شود و علت آن می تواند موادی باشد كه در شیر وجود داشته و باعث غیرفعال كردن آنزیم های كبدی و روده ای نوزاد می شود كه این موضوع مواد صفراوی را باز جذب می كند. درواقع این مشكل به خاطر رشد ناكافی روده و كبد نوزاد رخ می دهد.

در این مورد هم پزشكان توصیه می كنند كه تغذیه نوزاد با شیر مادر را ادامه دهید و چنانچه به علت شدت زردی، نیاز به تعویض خون نوزاد باشد، پزشك توصیه می كند كه حداكثر 48 ساعت شیر مادر را قطع و از شیر خشك یا شیر دوشیده شده برای تغذیه كودك استفاده كنید. البته پس از رفع زردی، مجددا باید تغذیه با شیر مادر را از سر گرفت.

نکات قابل توجه

فکر نکنید حالا به خاطر نوزادتان نباید به سر و وضع خودتان برسید و تمام وقت باید به او سرویس‌دهی کنید اگرچه او اکنون خیلی آسیب‌پذیر است، اما این نوزاد به مادر قوی نیاز دارد بنابراین پس از شیردادن به نوزاد به سراغ سرگرمی‌های مورد علاقه‌تان قبل از بارداری بروید. کارهایی مثل خرید، خوشگذرانی با دوستان و... می‌تواند حال شما را خوب کند.
جالب است بدانید که نوزاد شما دقیقا به اندازه خودتان خسته است ! در این مقطع، نوزادان معمولا  تنها 10 درصد از وقت خود را بیدارهستند. درواقع کودک شما بیشتر اوقات خواب است و فقط نیاز به تغذیه و تعویض مکرر پوشک دارد. بنابراین، دلیلی برای نگرانی وجود ندارد .
تف کردن (بی اختیار) در نوزادان شایع است ، ولی اگر فکر می کنید کودک شما به دفعات مکرر و با حجم زیاد تف می کند، این ممکن است نشانه ای از بازگشت اسید معده به مری (رفلاکس) باشد، می توانید این موضوع را با پزشک نوزادان تان در میان بگذارید.

شاید در کنار تمام این اتفاقات شیرین شما کمی دلسرد و گرفته باشید و به جای اینکه از فرزندتان و بودن در کنار او لذت ببرید گوشه گیرو بی حوصله باشید.این علائم را جدی بگیرید و نگذارید افسردگی شما شدت یابد فضای خانه را شاد کنید کمی به خودتان برسید و از همسرتان بخواهید به شما روحیه دهد.سعی کنید در زمان دلتنگی تنها نباشید و این دلتنگی هارا با مادر و یا همسر خود در میان بگذارید.اما اگر دیدید شدت آن رو به افزایش است و حتی شمارا نسبت به فرزندتان بی میل کرده است حتما با پزشک خود در میان بگذارید.
به اندازه کافی استراحت کنید. تغذیه خوب مفید داشته باشید و ورزش های سبک انجام دهید. 
به هیچ عنوان خودرا ناتوان نبینید شما بهترین مادر دنیا خواهید بود.


 

مادر عزیز !
عقب ماندگی ذهنی یکی از ناگوار ترین اتفاقاتی است که می تواند برای فرزند کسی رخ دهد اما با انجام آزمایشی ساده و بدون درد در روزهای اول تولد می توان از این اتفاق ناگوار جلوگیری کرد این آزمایش ها با گرفتن نمونه خون از پاشنه پا برای کم کاری مادرزاد تیروئید و فنیل کتونوریا انجام می شود.
بیماری هیپوتیروئیدی(کم کاری تیروئید): یک بیماری مادرزادی است که در اثر کمبود ترشح هورمون تیروئید در بدن نوزاد ایجاد می شود. در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع، عوارض جبران ناپذیری از جمله عقب ماندگی ذهنی در کودک ایجاد می کند.
بیماری فنیل کتونوریا(pku): یک بیماری ارثی می باشد که اگر در اولین روزهای تولد تشخیص داده نشود و کودک رژیم غذایی مخصوص به خودرا دریافت نکند، دچار عقب ماندگی ذهنی شدید می گردد
از ان جا که این دو بیماری در روزهای اول تولد هیچ گونه علائم خاصی ندارند تنها راه تشخیص آن انجام آزمایش های مربوطه می باشد که باید در روزهای چهارم یا پنجم بعد از تولد صورت گیرد تا با تشخیص و درمان به موقع آن از بروز عوارض جبران ناپذیرش جلوگیری کنید.
شما در بدو تولد نوزاد باید واکسن ب.ث.ژ، هپاتیت ب و فلج اطفال را زده باشید.

مسائل شایع نی نی کوچولو

حمام اول نی نی کوچولو

 برخی از پدران و مادران بسیار نگران اولین حمام کودک خود هستند. اما مانند اکثر مسایل مهم زندگی، کلید موفقیت این کار، آماده سازی و اعتماد به نفس است. همه چیز را از قبل آماده کنید. ایمان داشته باشید که شما می توانید. حمام کوتاه و سبک بهترين روش برای حمام کرد‌ن نوزاد‌اني است که بند‌ ناف آن‌ها هنوز نیفتاده است. اگر کودک شما ختنه شده است، می توانید با اجازه پزشک ، نوزاد را هر روز حمام کنید . معمولا به جز 24 ساعت اول پس از ختنه ، بقیه روزها مشکلی جهت حمام کردن نوزاد ندارند. حتما قبل از شروع حمام نوزاد، برای تست دمای آب حمام، آب را با مچ دست و یا آرنج خود لمس کنید، تا از سوختن پوست حساس کودک جلوگیری شود.(چون مچ دست و آرنج به دما حساس بوده و دمای واقعی آب را حس می کنند).

 

برای یک حمام سبک ، یک تشت کوچک آب گرم و یک لیف نرم حمام تمیز تهیه کنید. لیف حمام را در آب گرم قرار دهید و سپس آن را بفشارید تا زمانی که فقط مرطوب باشد و آب از آن چکیده نشود. بعد از آن شما می توانید با استفاده از لیف حمام به آرامی پشت گوش نوزاد، بین انگشتان دست و پا، و نقاط پوشیده شده با پوشک را تمیز کنید. سعی کنید بخش های شسته شده را سریعا با حوله خشک کرده و گرم نگه دارید.در واقع استفاده از شامپو و صابون در هفته اول تولد ضروری نیست. البته، حمام کردن نوزادان هر روز لازم نیست، هر چند شما باید هر روز صورت و چین های گردن کودک را تمیز نگه دارید.

ختنه نوزاد پسر

یکی از حقوقی که نوزاد بر گردن پدر و مادر دارد ختنه است. سنت «ختان» یا «ختنه کردن» عمل جراحی کوچکی است که سابقه پنج هزار ساله دارد. در این عمل کوچک، پوستی که سر آلت پسران را پوشانده است با روش‌های مختلف دور می‌کنند تا سر آلت آزاد و برهنه گردد (قرار دادن حلقه پلاستیکی در چند ماه اول تولد، ختنه با دستگاه یا با بریدن و دوختن در سنین بالاتر)

در این که ختنه کردن فرزند پسر واجب است، بین علمای اسلام اختلافی نیست؛ و روایات فراوان و حتی متواتر نیز بر آن دلالت دارند. در کتاب جواهر الکلام در مورد زمان ختان آمده است: «وجوبش از ضروریات دین و مذهب است.» (1)

زمان ختنه

امام موسی کاظم علیه‌السلام فرمودند:« در روز هفتم، از سنت است و اگر به تأخیر بیفتد، اشکالی ندارد.» (2)

از این رو، در سنت اسلامی، ختنه کردن نوزاد پسر در روز هفتم ولادت، مستحب است و تأخیر آن تا هنگام بلوغ، جایز است. احتیاط، آن است که اولیای کودک، او را قبل از بلوغ ختنه کنند؛ اما پس از بلوغ، ختنه، واجبِ فوری است و تأخیر در آن جایز نیست.

از امام صادق علیه‌السلام دعایی خاص وارد شده که خوب است در هنگام ختنه نوزادان خوانده شود:

اللَّهُمَّ هَذِهِ سُنَّتُکَ وَ سُنَّةُ نَبِیِّکَ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ اتِّبَاعٌ مِنَّا لَکَ وَ لِنَبِیِّکَ، بِمَشِیَّتِکَ وَ بِإِرَادَتِکَ وَ قَضَائِکَ؛ لِأَمْرٍ أَنْتَ أَرَدْتَهُ، وَ قَضَاءٍ حَتَمْتَهُ وَ أَمْرٍ أَنْفَذْتَهُ فَأَذَقْتَهُ حَرَّ الْحَدِیدِ فِی خِتَانِهِ وَ حِجَامَتِهِ لِأَمْرٍ أَنْتَ أَعْرَفُ بِهِ مِنِّی، اللَّهُمَّ فَطَهِّرْهُ مِنَ الذُّنُوبِ، وَ زِدْ فِی عُمُرِهِ، وَ ادْفَعِ الْآفَاتِ عَنْ بَدَنِه، وَ الْأَوْجَاعَ عَنْ جِسْمِه، وَ زِدْهُ مِنَ الْغِنَی، وَ ادْفَعْ عَنْهُ الْفَقْر، فَإِنَّکَ تَعْلَمُ وَ لَا نَعْلَمُ؛ (3)

امام در ادامه فرمودند: «هرکس این دعا را هنگام ختنه فرزندش نخواند، باید پیش از بلوغ بر او بخواند؛ اگر آن را خوانْد، فرزندش از تیزیِ آهن در کشته شدن و دیگر بلاها، ایمن خواهد شد.» (4)

ختنه عمل ساده و بی‌خطری است. گاهی با کمی خونریزی و به‌ندرت با عفونت و زخم همراه است. البته برای نوزاد، عملی نسبتاً دردناک است و نباید تصور کرد که نوزاد، درد را احساس نمی‌کند. بنابراین بهتر است آن را با استفاده از بی‌حسی موضعی انجام داد. تجربه نشان می‌دهد که در ختنه بدون بی‌حسی موضعی، نوزاد بیشتر گریه می‌کند و تپش قلب او تندتر است، هم‌چنین غلظت اکسیژن در خون او پایین‌تر می‌رود و هورمون‌های استرس زیادتر و نوزاد عصبی‌تر است. در هر حال، اگر ختنه در ده روز اول بعد ازتولد صورت گیرد، چون سیستم اعصاب هنوز به خوبی تکامل نیافته است، نوزاد درد کمتری احساس می‌کند.

فواید ختنه

معصومین علیهم‌السلام حکمت‌هایی برای سنت ختان بیان فرموده‌اند. به طور نمونه پیامبر اکرم در این زمینه فرمودند: «در روز هفتم، فرزندان خود را ختنه کنید که این کار برای پاکیزه بودن بهتر است و باعث می‌شود گوشت سریع‌تر بروید و همانا زمین، بول ختنه ناشده را ناخوش دارد.» (5)

حضرت امیرالمؤمنین علیه‌السلام نیز فرمودند:«فرزندان خود را هفت روز پس از تولّد ختنه کنید و سرما و گرما شما را از این عمل بازندارد، زیرا ختنه کردن، عامل پاکیزگی بدن است.» (6)

ختنه در اسلام و بعضی مذاهب دیگر از نظر شرعی واجب است اما در کشورهایی که این عمل وجوب شرعی ندارد نیز، بسیاری از پزشکان برای حفظ بهداشت و پیش‌گیری از برخی ناراحتی‌ها آن را توصیه می‌کنند. یکی از این ناراحتی‌ها «فیموزیس» است. فیموزیس؛ باعث عفونت و تنگی مجرای ادرار و در نتیجه احتباس ادرار می‌شود.

سطح درونی پوست آلت محیط مساعدی برای نمو میکروب‌ها است و این آلودگی‌ها به‌ویژه در کودکان و خردسالان که توجه لازم برای شست‌وشوی این محل ندارند بیشتر مشاهده می‌شود، که تنها با ختنه کردن می‌توان پاکیزگی این محل را رعایت نموده و از پاکی آن مطمئن شد.در مردهای ختنه نشده نیز پوست آلت، پناه‌گاه مناسبی برای میکروب سوزاک است.

از دیگر فواید ختان، آرامش در دوران بلوغ است.

در پسران همین که نشانه‌های بلوغ ظاهر گردد، نیروی آمیزش بیدار و حساسیت حشفه آشکار می‌شود. وجود پوست آلت (به‌ویژه اگر آلوده باشد) مدام، حشفه را تحریک کرده و موجب هیجان جنسی می‌شود. به همین جهت این قبیل نوجوانان از راه‌های غیرطبیعی و نامشروع هیجان جنسی خود را تسکین می‌دهند. با ختنه کردن تا حدی می‌توان از این کار ناپسند و زیان‌آور جلوگیری کرد.

توصیه های غذایی

نکات روزهای اول شیردهی

اولین باری که مادر در اتاق زایمان کودک خود را در آغوش میگیرد پستان خود را در دهانش میگذارد. در این مرحله شیر کامل هنوز تولید نشده و پستان مادهای بهنام آغوز یا کلستروم میسازد که نقش مهمی در ایمنی کودک در مقابل عفونتها دارد.

اگر به نظر میرسد که نوزاد در پیدا کردن نوک سینه و یا نگهداشتن آن در دهان مشکل دارد مادر آرامش خود را حفظ کند. شیردادن هنری است که نیاز به آرامش و تمرین دارد. هیچ کس انتظار ندارد که مادر در شروع همه چیز را بداند بنابراین نگرانی به خود راه ندهد و اگر در بیمارستان است سعی کند از پرستار اتاق زایمان یا بخش کمک بگیرد. (اگر کودک نارس بهدنیا آمده باشد ممکن است مادر نتواند در ابتدا به او شیر دهد. به جای آن باید شیر خود را بدوشد و با کمک شیشه به نوزاد بدهد)

باید به خاطر داشت که شیردادن نباید دردناک باشد. دهان نوزاد باید قسمت بزرگی از منطقه تیره دور نوک پستان را بپوشاند و نوک پستان باید کاملاً در دهان نوزاد فرو رفته باشد. اگر مکیدن نوزاد باعث درد میشود باید نوک سینه را از دهانش خارج کرد (برای این کار مادر انگشت کوچک خود را بین دهان نوزاد و نوک سینه فشار دهد) و دوباره سعی کند.

چند وقت یک بار باید شیر داد؟

مادران هر چه بیشتر شیر دهند شیر کامل زودتر ساخته میشود و شیر بیشتری نیز در پستان تولید میشود. شیر دادن به تعداد 10 تا 15 بار از هر پستان، 8 تا 12 بار در هر 24 ساعت میزان مناسبی است. طبق آخرین توصیههای انجمن طب اطفال آمریکا، باید هر زمانی که نوزاد علائم گرسنگی را بروز میدهد به وی شیر داد. این علائم عبارتاند از:

- افزایش هوشیاری یا فعالیت

- تکان دادن لبها و شکلک در آوردن

- بهدنبال سینه گشتن

- گریه معمولاً دیرتر رخ میدهد. به عبارت دیگر مادر باید قبل از این که نوزاد شروع به گریه کند به وی شیر بدهد.

در چند روز اول ممکن است مادر نوزاد خود را برای شیر دادن بیدار کند و نوزاد ممکن است هنگام شیر خوردن به خواب برود. برای این که مادر مطمئن شود نوزادش به اندازه کافی شیر میخورد اگر از آخرین باری که شیر خورده چهار ساعت گذشته باشد، بهتر است بیدارش کند. زمانی که نوزاد بتواند مدت بیشتری هوشیار باشد میتوان یک رویه ثابت به صورت هر 1 تا 3 ساعت شیر دادن در نظر گرفت. (این فاصله شبها که نوزاد وسط شیر خوردن خوابش میبرد کوتاهتر است) 

شیر دادن راحت

از آنجا که شیر دادن گاهی ممکن است تا 40 دقیقه هم طول بکشد، بهتر است مادر یک جای مناسب را برای شیر دادن انتخاب کند. مادر نوزاد را در وضعیتی بگیرد که به دست و کمر خودش فشار نیاید. معمولاً نگهداشتن نوزاد به گونهای که پشت سرش روی دست مادر باشد بهترین حالت است ولی وضعیت نگهداشتن نوزاد به راحتی مادر بستگی دارد. اگر مادر نشسته شیر میدهد یک بالش شیردهی بسیار کمک کننده خواهد بود. به هر حال تا زمانی که خود و نوزادش در وضعیت راحتی قرار ندارند شروع به شیر دادن نکند چون این کار مدت زیادی طول میکشد و ممکن است خسته شوند. 

تغذیه در دوران شیردهی

یک رژیم غذایی طبیعی و سالم تنها چیزی است که مادر در دوران شیردهی به آن نیاز دارد. در گذشته توصیه میشد که مادران شیرده 400 تا 500 کالری اضافه در روز دریافت کنند، ولی تحقیقات جدید نشان دادهاند که نیازی به این کالری اضافه نیست.

بهتر است از مصرف موادی مانند کافئین، شکلات، غذاهای تند، و دیگر مواد غذایی محرک که وارد شیر شده و ممکن است برای کودک ناراحت کننده باشند پرهیز کرد. مادر سعی کند مایعات زیاد مصرف کند (اکسی توسین ترشح شده از بدن مادر هنگام شیر دادن باعث تشنگی شده و یادش میاندازد که آب بخورد).

مادران فراموش نکنند که هر چند شیر دادن عملی طبیعی است ولی ممکن است در روزهای اول سخت باشد. سعی کنند از تجربه مادران دیگر کمک بگیرند. توصیههای آنها گاهی بسیار با ارزش میباشند.

توصیه های مذهبی و تربیتی

پرورش استعدادهاى کودک

در نخستین روزهای تولد، تجربیات نوزاد چنان اندک است که عملاً چیز زیادی از این دنیا نمیداند. با این حال، سرعت فراگیری او در اولین روزهای آشنایی و سازگاری با دنیای جدید، بسیار بالاست. او این توانایی را در ارتباط با مادر خود، در لحظههای گرانبهای شیرخوردن، استحمام و ناز و نوازش به دست میآورد.

نوزاد، دنیا را با تمام نظم و منطق حاکم بر آن درک میکند. نباید تصور کرد که جهان در نگاه او مجموعهای مبهم و درهم و برهم است؛ بلکه بر عکس، ادراک او درست همان ادراکی است که همه آدمها نسبت به جهان دارند: «اشکال زیبا»، «هماهنگیها و تناسبها».

انسان به وسیله مغز دنیا را میشناسد. تحت کنترل این عضو، بدن شادی و غم را تجربه میکند و به فرمان آن با دیگران به مهربانی و یا خشم رفتار میکند. او بر همین اساس گاهی منطقی و گاه عجولانه تصمیم میگیرد. هنگام تولد هنوز مغز انسان تکامل نیافته است. نورونها یا سلولهای عصبی اجزای تشکیل دهنده مغز محسوب میشوند. اطلاعات عصبی از طریق اتصال بین این سلولها، به اندامها و دستگاههای مختلف بدن انتقال مییابد. به این ترتیب اعمالی مانند دیدن، شنیدن، حرکات بدن، ابراز احساسات و ... کنترل میشود. در بدو تولد این اتصالات عصبی هنوز به اندازه کافی گسترش پیدا نکردهاند ولی کمکم دوران رشد سلولهای عصبی آغاز میشود و ارتباط آنها بیش از پیش افزایش مییابد. ارتباط بین سلولهای عصبی معمولاً از هنگام تولد تا سه سالگی انجام میگیرد. در حدود سه سالگی مغز کودک دو برابر مغز یک بزرگسال دارای اتصالات عصبی است. این پدیده بیانگر این نکته است که بدن نوزاد و یا کودک از نظر بیولوژیک برای آموختن برنامهریزی شده است. هماکنون به خوبی میدانیم که اتصالات عصبی نقش بسیار مهم و اساسی در روند یادگیری ایفا میکنند. اگر در سالهای اول زندگی به طور مداوم از یک اتصال عصبی استفاده شود، برای همیشه در بدن دائمی میشود، در حالی که اگر از آن به ندرت استفاده شود و یا هیچگاه مورد استفاده قرار نگیرد، برای همیشه از بین میرود. به همین دلیل عدم تحریک و تشویق مناسب، از رشد اتصالات سلولی میکاهد و یا آنها را کاملاً از بین میبرد.

این نکته در مورد حواس پنجگانه و حرکات بدنی نیز صدق میکند. به همین علت، نخستین روابط عاطفی زندگی کودک شما، تأثیری حیاتی بر رشد مغز او دارد.

برای تقویت و استحکام اتصالات عصبی مراکز کنترل احساسات در مغز، باید پدر و مادر دقیقی باشید، خواستههای نوزاد را به خوبی تشخیص دهید و به نیازهای او به طور سریع و صحیح پاسخ دهید. همچنین یک ارتباط قوی و اطمینانبخش با کودک، به او کمک میکند که هرچه بیشتر مانع اضطراب روزانه شود. به عنوان مثال: هنگامی که نوزاد شما گریه میکند و سعی میکند با شما ارتباط برقرار کند، اگر همیشه به موقع و با توجه به خواستههایش به او پاسخ دهید، کمک میکنید که توانایی او در زمینه برقراری ارتباط با دیگران بهبود یابد.

کودک مجهز به یک «دستور زبان همگانی» متولد میشود و از خود و دیگران درک صحیحی دارد.

حس بینایی کودک، نقطه ضعف اوست؛ اما به تدریج با به تکامل رسیدن دستگاه بینایی، دید او بهتر میشود. بنابراین دقت بینایی، حس کردن تضاد نورها و درک جزئیات، طبق برنامهریزی ژنتیک بدن، به رشد و تکامل دست مییابد.

حس شنوایی نوزاد فوقالعاده است. در برخورد با محرکهای بینایی و شنوایی، او بیشتر به محرکهای شنوایی توجه میکند.

نوزاد قادر است برای درک یک مجموعه، از عوامل مختلف وابسته به آن کمک بگیرد. مثلاً مادر را فقط از صدای او نمیشناسد، بلکه بوی مادر، چهره او و حرکاتش برای نوزاد قابل شناسایی است.

نوزاد از اولین لحظههای زندگی، میتواند ببیند و بشنود؛ اما فقط چیزهایی را که بسیار نزدیک او هستند، میبیند. نوزاد از همان ابتدا به رنگها، بوها و چهرهها – خصوصاً چهره مادر- حساس است.

 نوزاد هنگام تولد، تربیت‏ پذیر است و رعایت نکاتی در پرورش استعدادهاى وى کمک مؤثری مى‏باشد. روشهای گوناگونی برای تقویت هوشمندی نوزاد وجود دارد. هدف این نیست که از نوزاد نابغهای بسازیم که با همسالانش متفاوت باشد. کوشش ما فقط این است که برای کمک به رشد مطلوب، دنیایش را بشناسیم و تواناییهایش را درک کنیم.

تفاوت نوزاد با بزرگسال این است که نوزاد، مفاهیم زیادی در ذهن ندارد. او باید برای هر چیزی که در اطرافش قرار دارد مفهومی پیدا کند.

نوزاد نیاز به تحریک و تشویق دارد و هر چه بیشتر چیزهای نو و جدید به او نشان دهیم تا بدین ترتیب ناشناختهها را بشناسد. از آنجا که او برای کشف محیط اطراف خود، کاملاً به شما وابسته است، باید او را در این راه همراهی کنید. اما در این باره نباید زیادهروی کنید و کودک را تحت فشار بگذارید. انتظارات بیش از اندازه، زود او را خسته و عصبی میکند. باید فرصت دهید تا کشفیاتش کاملاً در ذهن او نقش ببندد.

نوزاد از دنیایی که همه چیز در آن قابل پیشبینی است، به دنیایی قدم میگذارد که همواره در حال تغییر و تحول است. او باید زندگی کردن در این دنیا را بیاموزد.

دنیای جدید، باعث ترس و وحشت او نمیشود. اما او باید بتواند با آن سازگار شود.

برای سازگاری با دنیای جدید، نوزاد باید به طور شایسته تحریک و تشویق شود.

سکوت مطلق، مناسب حال او نیست، زیرا پیش از تولد، در رحم مادر، و پیش از آنکه در آغوش او قرار بگیرد، در محیطی پر سر و صدا زندگی میکرده است. چنانچه صدایی نشنود، دنیای ما در نگاه او دنیایی عجیب به نظر میآید. با این حال، با صدای بلند نیز از جا میپرد و آزار میبیند. یک محیط متعادل، زمینه فراگیری مطلوب و سریع را برایش فراهم میکند.

پدران و مادران مسئول و آگاه، برای تربیت فرزندان خویش از هیچ فرصتی حتی مأنوس ساختن آنها با اصوات و مناظر نیک غفلت نمیورزند. پیامبر اسلام صلیاللهعلیهوآلهوسلم نیز از این نکته حساس تربیتی غفلت نکرده و به پیروانش دستور میدهد که به محض اینکه بچه به دنیا آمد، در گوش راستش اذان و در گوش چپش اقامه بگویند.

حضرت علی علیهالسلام از پیغمبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم روایت کردهاند که فرمودهاند:

«هر کس صاحب فرزندی شد، در گوش راستش اذان بگوید و در گوش چپش اقامه تا از شرّ شیطان محفوظ بماند و پیامبر اعظم صلیاللهعلیهوآلهوسلم دستور دادند همین عمل را درباره امام حسن و امام حسین علیهماالسلام اجرا سازند. علاوه بر این، دستور دادند سوره حمد و آیةالکرسی و آیههای آخر سوره حشر و سورههای اخلاص و ناس و فلق را در گوش آنان بخوانند.» (1)

در بعضی احادیث وارد شده که خود پیغمبر در گوش امام حسن و امام حسین صلواتاللهعلیهماجمعین اذان و اقامه گفتند.

آری، پیامبر اسلام صلیاللهعلیهوآلهوسلم میدانستند که نوزاد، معانی دقیق اذان و اقامه و آیات قرآن را درک نمیکند، اما از تأثیر عمیقی که همین الفاظ، در اعصاب ظریف کودک میگذارند نیز غفلت نداشتند. پیغمبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم بدین نکته توجه داشتند که این جملهها در روح و روان کودک نقش میبندد و او را مأنوس میسازد و انس با الفاظ، بیاثر نخواهد بود.

به علاوه، ممکن است پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم از این دستور اکید منظور دیگری نیز داشته باشند. ایشان میخواستهاند به پدران و مادران گوشزد کنند که در تعلیم و تربیت کودک سهلانگاری جایز نیست و برای این منظور از هر وسیله و فرصتی باید استفاده نمود. یک مربی آگاه با گفتن اذان و اقامه در گوش نوزاد، تصمیم آیندهاش را آشکارا اعلام میدارد و کودک عزیزش را به گروه خداپرستان ملحق میسازد.

اثر مذکور احتیاج به شنیدنیها ندارد، بلکه به طور کلی میتوان گفت: هر چیزی که به وسیله یکی از حواس در مغز و اعصاب کودک اثر بگذارد، در زندگی آیندهاش بیاثر نخواهد بود.

البته در تربیت دینی شیرخوار باید در نظر داشت که هفت سال اول زندگی زمان آموزش جدی و رسمی نیست و نباید با آموزشهای نامتناسب با سن شیرخوار، روان وی را آزرده ساخته و از دین بیزار نمود.

از آنجایی که کودکان به طور طبیعی نیازمند نوازش و مهرورزی هستند. بررسیهای روانشناسان نشان میدهد که مهر ورزیدن به کودک، عامل مؤثری در رشد و سلامت روانی و شخصیت او است و بیتوجهی به این نیاز اساسی و طبیعی، بزرگترین دلیل ناهنجاریهای روانی و دینگریزی آنان به شمار میرود. اگر پدر و مادر و اطرافیان، دین را با چاشنی شیرین مهر بیامیزند، نه تنها فرزندان، این شیرینی را هیچ گاه فراموش نمیکنند، بلکه به آموزشهای دینی و انجام وظایف الهی مشتاقتر خواهند شد و حسّ دینی کودک پرورش مییابد.

 

کودک > ۳۶۵روز سال اول > یک ماهگی
1396/01/29
کارشناس مامایی خانم حسینی
S s s s s s 4
o j k q

اگر مایل هستید، می توانید مطلب فوق را با دوستانتان به اشتراک بگذارید

مطالب مرتبط

اگر نظری یا سؤالی در مورد مطلب فوق دارید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید. ما نکات شما را با دقت می خوانیم.

نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
متن نظر
کد امنیتی