h 3237
i 0
S 3

ماه دوم نوزادی

دیگر دوران نوزادی او به پایان رسیده است از آغاز این ماه دیگر نی نی کوچولوی شما وارد دوران شیر خواری می شود.

  •  رشد و تکامل نی نی کوچولو
    •  رشد ذهنی نی نی کوچولو
    •  رشد جابه جایی حرکتی نی نی کوچولو
    •  رشد مهارت‌های دستی نی نی کوچولو
  •  توصیه های مادرانه
  •  مسائل شایع نی نی کوچولو
    •  شوره سر
  •  توصیه های غذایی
    •  مشکلات شیردهی
  •  توصیه های مذهبی و تربیتی
    •  تربیت از لحظه تولد

رشد و تکامل نی نی کوچولو

رشد ذهنی نی نی کوچولو

اکنون کودک به راحتی و مکرر لبخند می زند او با نگاه کردن در جهت صداها و حرکات، به محیط اطراف خود توجه نشان می دهدو به اشیای مختلف خیره می شود، چنان که گویی می خواهد آن‌ها را با چشم بگیرد. در طی این مدت سعی کنید محیط جذاب و رنگارنگی برایش ایجاد کنید. می توان با گذاشتن بالش در پشت فرزندتان، او را به حالت نیمه نشسته قرار داد تا بتواند به اطراف خود نگاه کند و اشیای مختلف دارای رنگ‌های روشن و درخشان را که اطراف اوست ببیند. میتوان در رخت خواب و یا کالسکه کودک اسباب بازی‌های نرم در اختیار او قرار داد می توان آیات کوچک قرآن و سوره‌های کوچک و یا شعرهای کودکانه برای او خواند.

رشد جابه جایی حرکتی نی نی کوچولو

نی نی کوچولوی شما می تواند در حالت ایستاده نشسته دمر یا خوابیده سر خودرا بالا نگه دارد، ولی نه برای مدت طولانی. وقتی به صورت دمر نگه داشته شود، می تواند سررا در امتداد بدن نگه دارد.
در این مرحله بهتر است برای آموزش حس تعادل که در گوش‌ها، مغز، نخاع و عضلات کودک درک می شود، اورا به عنوان بازی در حالت ایستاده نگه داشت.
می توان برای این که به محیط اطرافش علاقه مند شود، کودک خودرا به حالت نشسته قرار داد و اشیا نرم و خوش رنگ را به او نشان داد. پیشنهاد می شود چیزهایی به کودک بدهند تا به سمت آن‌ها دست دراز کند. والدین می توانند کودک خودرا به کمک چند بالش در حالت نشسته قرار دهند تا بتواند به اشیا نرم و رنگینی که در فواصل متغیر قرار دارند، ضربه بزند.

رشد مهارت‌های دستی نی نی کوچولو

واکنش چنگ زدن نوزاد در این ماه کم کم از بین می رود شاید دست‌هایش رابسته نگه دارد اما کم کم به مرور دستانش را نیز باز می کند. دست‌های کودک رفته رفته بیشتر باز می شود و نسبت به آن‌ها آگاهی پیدا می کند. در این مرحله پیشنهاد می شود با استفاده از انواع محرک‌های تماسی آگاهی اورا نسبت به دستانش افزایش دهید. اجازه دهید کودک اسباب بازی‌ها یا اشیایی با زبری، دما و جنس‌های مختلف را لمس کند. آب، پودر بچه و پوست گرم انسان نیز برای این امر مناسب است. هنگامی که چیزی را در دست کودک خود می گذارند آن را در امتداد چین‌های دست او قرار دهند. به یاد داشته باشند که نوک انگشتان کودک حساس‌ترین قسمت دستش هستند، هرچند ابتدا او اشیا را با کف دست می گیرد و انگشتانش را به صورت مستقیم روی آن‌ها پایین می آورد.
شما ممکن است متوجه شده باشید که در برخی مواقع نی نی کوچولو کاملاً ساکت و مات مبهوت است و گویا اطراف خود را زیر نظر گرفته است. این دوران اولین مرحله یادگیری است؛ مغز کودک در سه ماهه اول پس از تولد 5 سانتی متر رشد می کند!

شما می توانید از این موقعیت برای آشنایی بیشتر با کودک خود استفاده کنید؛ با او حرف بزنید، برایش آواز بخوانید و عکس‌های روی دیوار را برایش توضیح دهید. ممکن است او قادر به پاسخ دادن به شما نباشد اما مسلماً در حال یادگیری است.
خوشبختانه، اکثر نوزادان با قدرت شنوایی عالی به دنیا می آیند. کودک با شنوایی طبیعی، با چرخاندن سر خود، برای پیدا کردن منبع سر و صدا عکس العمل نشان می دهد. سر و صدای ناگهانی می تواند او را وحشت زده کند. تست‌های شنوایی سنجی، شما را از طبیعی بودن قدرت شنوایی فرزندتان مطمئن می سازند.
اکنون کودک شما می تواند بین صداهای آشنا و غریبه تفاوت قائل شود و می توان گفت که یک شنونده بهتری شده است. او همچنین می تواند به شما نشان بدهد که با محیط اطرافش هماهنگ شده است. می توانید ببینید که او هنگام شنیدن برخی صداهای خاص سعی می کند محل آن را تشخیص دهد.
صحبت دائمی با کودک (هرچند این صحبت یکطرفه باشد!) می تواند به کودک کمک کند تا درک خود را از اطرافش بهتر کند. او حتی ممکن است هنگام صحبت کردن به دهان شما نگاه کرده و از نحوه کار آن تعجب کند!
برنامه واکسیناسیون کودک خود را چک کنید. از این زمان واکسن‌های سال اول او شروع می شود. واکسیناسیون یکی از مهم‌ترین بخش‌های معاینات کودک است و او را در برابر بیماری‌های جدی‌ای محافظت می کند.

اگرفرزندتان را با شیر خود تغذیه می کنید، باید بدانید که فواصل تغذیه و خواب کودک گاهی منظم و گاهی نامنظم است. این رفتار معمولاً فقط نشانه‌ی رشد قدی کودک است و نباید نگران کافی نبودن شیرتان باشید. افزایش دفعات شیردهی، بدن شما را برای تولید شیر بیشتر آماده می سازد. این روند چند روز طول می کشد و بدن شما با شرایط هماهنگ می شود. بهترین کاری که می توانید انجام دهید این است که از خواست نی نی کوچولو پیروی کنید. به او اجازه دهید تا میزان نیاز خود را نشان دهد.
رشد قدی نوزاد معمولاً حدود دو، سه، و شش هفتگی، و دوباره در سه، چهار و شش ماهگی رخ می دهد. البته، هر کودک روند رشد منحصر به فردی دارد. بنابراین، کودک شما ممکن است این روند را دنبال نکند. رشد قدی معمولاً فقط چند روز طول می کشد، اما در برخی موارد تا یک هفته ادامه دارد. آگاهی از آنچه که در انتظار شماست، می تواند به شما کمک کند نیازهای کودک را به بهترین شکل پاسخ دهید.

توصیه های مادرانه

در این ماه برای آخرین معاینه باید به پزشک یا مامای خود مراجعه کنید او وضعیت بهبودی شمارا می سنجد. محل بخیه‌های اپی زیاتومی یا سزارین را معاینه خواهد کرد. وضعیت سینه‌ها و روش شیردهی شمارا نیز باید به دقت بررسی کند. بهتر است هر سوالی که تا این مدت برایتان پیش آمده را پیش از مراجعه به پزشک بنویسید تا در هنگام ویزیت فراموش نکنید.


 

مراقب سلامت روحی خود باشید. به طور میانگین 4 زن از 5 زن دچار افسردگی خفیف بعد از زایمان می شوند. اگر شما نیز جزء این دسته می باشید و این احساس بیش از دو هفته به طول انجامید احتمالاً دچار افسردگی پس از زایمان به طور جدی شده‌اید. در این صورت، بهتر است این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید تا یک داروی ضد افسردگی برای شما تجویز کند.
هر چند که حدود دو ماه از زایمان گذشته است، اما به احتمال زیاد شما هنوز هم اثرات زایمان را احساس می کنید. خونریزی، پس از زایمان کم‌تر شده است و معمولاً در 8 تا 10 هفتگی متوقف می شود. ممکن است هنوز هم احساس برخی از ناراحتی‌ها از قبیل برش سزارین، اپی زیاتومی یا پارگی، و یا احساس ناراحتی در سایر نقاط بدن تحت تأثیر حاملگی، زایمان و تولد را داشته باشید.
همراه با آنچه از نظر جسمی اتفاق می افتد، شما هنوز هم ممکن است از لحاظ عاطفی در وضعیت وخیمی قرار داشته باشید. تغییر خلق و خو، گریه، و احساس ضعف همگی طبیعی هستند. هورمون‌های بدن شما در حال تغییر و تنظیم هستند. علاوه بر این، شما به طور مداوم در حال یادگیری این هستید که چطور مسئول این شخص کوچولویی  باشید که در حال تغییر زندگی شماست. شاید احساس ناراحتی و غم در مورد بازگشت به کارداشته باشید و یا شاید از خانه داری خسته شده باشید و ترجیح دهید هر چه زودتر به محیط کار بر گردید. مخلوط شدن احساسات هنگام مواجهه با تغییرات زیاد در زندگی، کاملاً طبیعی است.

کم کم با عادت‌های شیر خوردن فرزندتان آشنا شده‌اید. در هنگام شیر دهی برای جلوگیری از نفخ نی نی کوچولو حتماً نکات زیر را رعایت کنید:
•    اگر با سینه به کودکتان شیر می دهید، مطمئن شوید که لب‌های نوزاد کاملاً دور نوک سینه شما باشد، و فضایی برای ورود هوا باقی نماند.
•    شیشه شیر باید در زاویه چهل و پنج درجه نگه داشته شود تا هوا درون نوک شیشه جمع نشود.
•    از بسته‌های آماده‌ی شیر خشک استفاده کنید.
•    در هر وعده مقدار کمتری به نوزاد غذا دهید.
•    کودک خود را تا 30 دقیقه پس از تغذیه در زاویه 45 درجه و یا بیشتر از 30 درجه نگه دارید.
•    به آرامی شکم کودکتان را ماساژ دهید، دستتان را در جهت عقربه‌های ساعت روی شکم او بچرخانید.
•    بعد و قبل از تغذیه آروغ نوزاد خود را بگیرید. اگر با شیر مادر کودک خود را تغذیه می کنید، هنگامی که تغییر حالت داد (به روی پهلوی دیگر چرخید) آروغ او را بگیرید.
فراموش نکنید که در این هفته، گزینه‌های مختلف جلوگیری از بارداری را بررسی کنید. شیردهی به اندازه کافی شما را از حامله شدن دوباره محافظت نمی کند. دکتر شما می تواند در تصمیم گیری به شما کمک کند اما مسئولیت اصلی تصمیم گیری با خود شماست. بسیاری از زنان، از جمله کسانی که از درمان‌های باروری استفاده کرده‌اند، فکر می کنند برای بارداری مجدد توانایی جسمی ندارند، در حالی که ریسک بارداری ناخواسته در آنها بسیار بالاست.
در پایان این ماه نی نی کوچولو باید نوبت اول واکسن پنج گانه و فلج اطفال خوراکی را دریافت کند.

مسائل شایع نی نی کوچولو

شوره سر

این عارضه در هفته پنجم بسیار شایع است و به صورت پوسته‌ و لکه‌های زرد یا نارنجی بر روی سر او ظاهر می شوند که ممکن است بسیار شبیه به شوره سر در فرد بالغ باشد. این بیماری، پوست سر و پیشانی نوزادان را گرفتار می‌کند و اصطلاحا به آن crudle cap می‌ گویند که ممکن است باعث نگرانی والدین شود.

اگر متوجه شدید که کودک شما دچارcrudle cap  شده است، سعی نکنید آن را با شامپو برطرف کنید. استفاده ی روزانه از شامپو می تواند پوست سر را کمی خشک کرده و اوضاع را وخیم تر کند. همچنین، سر کودک خود را خشک و خنک نگه دارید، زیرا عرق کردن می تواند مقدار شوره ها را افزایش دهد.

توصیه های غذایی

مشکلات شیردهی

با این که قرن‌ها است که مادران کودکانشان را شیر می دهند ولی شیردهی همیشه بدون مشکل نیست. زنان زیادی در روزهای اول دچار مشکل می شوند. مهم‌ترین مشکلاتی که ممکن است در 6 هفته اول شیر دادن رخ دهند عبارتند از:
تورم و التهاب پستان (وجود شیر بیش از حد در پستان) - زخم شدن نوک پستان - ماستیت (التهاب و عفونت پستان) - مادران در صورتی که مشکل دارند و نمی توانند خوب شیر بدهند حتماً با پزشک خود تماس بگیرند.

مزایای تغذیه با شیر مادر در روزهای اول
تغذیه مکرر و نامحدود نوزاد در روزهای اول برای تندرستی مادر و فرزنددارای مزایایی است از جمله:
- نیازهای تغذیه‌ای نوزاد با آغوز تأمین می شود.
- به جمع شدن و برگشت رحم مادر به اندازه طبیعی کمک می کند.
- از احتقان (گرفتگی) پستان مادر جلوگیری می شود.
- از ابتلای نوزاد به زردی پیش گیری می نماید.
- قبل از آن که تولید و ترشح شیر در پستان مادر به حداکثر برسد، نوزاد روش صحیح تغذیه از پستان مادر را می آموزد.
لازم به ذکر است که:
- ترشح شیر مادر به استثنای زایمان اول و مواقعی که اختلالی در تغذیه نوزاد باشد، از روز دوم به سرعت افزایش می یابد. در مورد زایمان اول ممکن است این افزایش ترشح 5 الی 6 روز طول بکشد.
- اولین مدفوع نوزاد تیره و قیری شکل است و ممکن است 2 تا 3 روز ادامه داشته باشد.
- دادن شیر خشک، آب، آب قند، داروهای گیاهی و هر چیز دیگر به نوزاد در چند روز اول عمر با این تصور که حجم شیر مادر کم است، می تواند مانع افزایش مناسب حجم شیر مادر و حتی عدم موفقیت او در ادامه شیردهی شود.
- کاهش وزن نوزاد از 7 تا 10 درصد وزن هنگام تولد در طی روزهای اول عمر طبیعی است و حداکثر تا روز 10 الی 14 تولد جبران خواهد شد. شیرخوارانی که از شیر مادر تغذیه می کنند وزن کمتری از دست می دهند. کاهش وزن آنان سریع‌تر جبران می شود.
- در طول دو هفته اول عمر آغوز به تدریج با شیر کامل جایگزین می شود. گاهی آثار آغوز تا سه هفته در شیر مادر دیده می شود.
- در طول ماه اول شیردهی، بعضی مادران اظهار می دارند، پستان‌هایشان نرم‌تر شده و مانند روزهای اول و بعد از زایمان سفت نیست. این امر طبیعی بوده و نباید به تصور این که شیرشان کم شده است نگران شوند.


 

- یک شیرخوار سالم، خود برنامه تغذیه‌اش را تنظیم می کند ولی در مورد نوزادان نارس، ضعیف و یا بیمار ممکن است لازم باشد نوزاد را به طور منظم جهت شیر خوردن بیدار کرد.
- مقدار تولید شیر مادر بستگی به دفعات مکرر تغذیه شیرخوار و مکیدن صحیح و مؤثر و تخلیه کامل پستان دارد.
- پس از آن که شیر مادر جریان پیدا کرد، (معمولاً روز سوم تا چهارم تولد) اگر نوزادی که فقط شیر مادر می خورد حداقل 6 کهنه خیس در 24 ساعت داشته باشد، نشانه آن است که حجم شیر مادر کافی است.
- در طول 6 هفته اول، دفع مدفوع به میزان 2 تا 5 بار در روز می تواند نشانه دریافت کالری کافی توسط شیرخوار باشد.
نکته:
شیردهی ارتباطی به اندازه پستان ندارد بلکه ترشح هورمون پرولاکتین در اثر مکیدن بیشتر پستان توسط شیرخوار، تولید شیر را بیشتر می کنند.

توصیه های مذهبی و تربیتی

تربیت از لحظه تولد

پرورش از آغاز تولد و یا بهتر بگوییم قبل از بارداری شروع می شود؛ زیرا جزءجزء شرایط روحی و جسمی پدر و مادر و شرایط محیطی در به وجود آمدن شخصیت فرزند نقش دارند. پس پدر و مادر باید قبل از به وجود آمدن نطفه، در تربیت و پرورش خویش بکوشند تا راحت تر بتوانند فرزندان خود را تربیت کنند.
فکر و وجدان هر شخص از همان ابتدای تولد پرورش می یابد، عادات شکل می گیرد و عواطف برانگیخته می شود.
از حکیمی پرسیدند: از چه زمانی تربیت را باید آغاز کرد؟
گفت: از بیست سال قبل از تولد! و اگر به نتیجه لازم نرسیدید معلوم می‏شود که باید زودتر از آن شروع می‏ کردید»!

برای آنکه آموزش و تربیت مفید واقع شود، باید خیلی زودتر از آنچه عموماً امروز فکر می کنند شروع کرد.
انسان بر اساس فطرت، از آغاز تولد برای تربیت پذیری آمادگی دارد؛ و هر چه این امر در سنین پایین تر انجام شود نتایج درخشان تری خواهد داشت. مغز کودک آمادگی پذیرش هر نوع تربیتی را دارد. روی همین اصل هر چه در اختیارش قرار گیرد فوراً جذب می کند.
هنگامی که کودک به دنیا می آید، موجود بسیار ناتوانی است. او، قوه و استعداد تکامل و فهمیدن را دارد. به تدریج تجربه می کند و چیز می فهمد. همانگونه که خداوند متعال در قرآن می فرماید:
«و خداوند شما را از شکم مادرانتان خارج نمود در حالیکه هیچ چیز نمی دانستید و برای شما، گوش و چشم و عقل قرار داد، تا شکر نعمت او را به جا آورید.» (1)

بیشترین کار نوزاد، خوردن و خوابیدن و دست و پا زدن و گریستن و دفع مواد زائد است. تا چند هفته کار دیگری جز اینها از او ساخته نیست.
کارهای ابتدایی نوزاد گرچه بسیار ساده و اندک است، اما به واسطه همین اعمال است که او با اشخاص و اشیای دیگر ارتباط پیدا میکند و تجربه میآموزد و کسب عادت و دانش می نماید. در اثر همین تماس ها و تجربه ها است که شخصیت اخلاقی و اجتماعی آینده او پایهگذاری می شود و شکل می گیرد.

نوزاد گرسنه می شود و به غذا نیازمند است. احساس نیاز می کند و به نیروی برتری توجه دارد که می تواند نیازمندی هایش را برطرف سازد. بدین جهت گریه می کند و داد میزند تا به فریادش برسند و نیازمندی هایش را برطرف سازند.
اگر به خواسته های درونی نوزاد و شیرخوار کاملاً توجه شود، با تنظیم برنامه صحیح و مرتب، در مواقع معین و به مقدار لازم به او شیر بدهند، احساس آرامش می کند.
او با خاطری جمع آسوده میخوابد و در مواقع معین - که گرسنه شد - بیدار میگردد. باز هم شیر میخورد و دوباره میخوابد. اعصاب و مغز چنین کودکی آرام و راحت است. اضطراب و دلهره ندارد. با اخلاق خوش و صبر و شکیبایی و نظم در زندگی عادت می کند. اعتماد و خوش بینی به دیگران در روح حساسش پایه گذاری می شود.
نوزاد در این مرحله از وجود - که ظاهراً کسی را نمی شناسد و چیزی را تشخیص نمی دهد - در باطن ذات به دو مطلب توجه دارد: از یک طرف ناتوانی و نیازمندی خودش را کاملاً احساس می نماید و از سوی دیگر، به نیروی بزرگ و مطلقی توجه دارد که پناهگاه همه نیازمندان است. به همین جهت گریه می کند و از آن نیروی برتری که او را نمی شناسد، استمداد می جوید و آن نیروی غیبی، آفریننده جهانیان است. کودک به واسطه ضعف و ناتوانی ذاتی، خودش را وابسته و متعلق به یک نیروی بی نیاز می داند، اگر این احساس تعلق، با تأمین آرامش به خوبی ارضا گردد، ایمان و آرامش روانی در دل کودک پایه گذاری می شود.

پیغمبر اسلام (ص) فرموده اند:
«کودکان را به خاطر گریه کردن کتک نزنید، بلکه نیازشان را برطرف سازید، زیرا گریه کودک تا چهار ماه، شهادت به پروردگار جهان و یگانگی او است و چهار ماه صلوات بر پیامبر و خاندان ایشان است و چهار ماه بعد دعا برای والدینش است.» (2)

نوزاد قبل از چهار ماهگی، هنوز یک موجود اجتماعی نشده است و کسی را نمی شناسد، حتی بین مادرش با دیگران فرق چندانی نمی گذارد و به قول مادران، غریبی نمی کند. در همین چهار ماه است که کودک به یک قدرت مطلق توجه دارد و بس.
در این دوران اگر بزرگترها به او نرسند و نیازمندی هایش را برطرف نسازند، به هلاکت می رسد. همچنان که بهداشت و پرورش جسمانی نوزاد در دست پرورش دهنده اوست، تربیت و رشد اخلاقی - اجتماعی و حتی دینی نوزاد نیز به رفتار پرورش دهندگانش بستگی دارد. پدران و مادران آگاه و مسئول، با رفتار صحیح و حساب شده خویش، می توانند نیازمندی های نوزاد را برطرف سازند و بهترین محیط را برای پرورش جسم و جان او فراهم سازند و بذر اخلاق و عادت های نیک را در روح حساس و بی آلایش او بیفشانند. همانطورکه یک مربی نادان، با رفتار غلط و اشتباه خویش، نفس پاک و بی آلایش نوزاد را در معرض اخلاق زشت و عادت های ناپسند قرار خواهد داد.
خانه اولین مدرسه تربیت است. نوزاد و شیرخوار، در محیط خانه به تدریج بر اساس مشاهدات روزمره، پایه های شخصیت خود را پی ریزی می نماید. در محیط خانه هر کودکی تعالیم خوب و بد را فرا گرفته و زیربنای اخلاقی او گذاشته می شود.
فرزندان به پدر و مادر خود بسیار علاقه و وابستگی دارند و بر اساس همین علاقه و پیوند، آنها را نمونه و سرمشق خود قرار داده و می کوشند رفتارشان را با افعال آنها انطباق دهند. روی این اصل معلوم می شود پرورش اخلاقی و رفتاری کودکان در محیط خانه به طور عملی صورت می گیرد.
کودکی که در اثر غفلت و سهل انگاری مادر، از مراقبت های لازم و تغذیه صحیح و منظم محروم شود، ناچار است گاه و بی گاه گریه کند و فریاد بزند تا به دادش برسند. اعصاب و مغز چنین کودکی همیشه در معرض تأثر و دگرگونی است و آرامش ندارد و رفته رفته، موجودی عصبانی و تندخو بار آمده، حس بی اعتمادی و پریشانی در او به وجود می آید. به تدریج او موجودی نامنظم و لجباز خواهد شد. اخلاقی که در عهد کودکی کسب شده باشد در زندگی بعدی اثرات مهمی از خود به جای می گذارد.
پس پدر و مادری که به تربیت فرزند خود علاقه مندند، در درجه اول باید بکوشند خود دارای فضائل اخلاقی پسندیده باشند.

 

کودک > ۳۶۵روز سال اول > دو ماهگی
1396/02/03
کارشناس مامایی خانم ناصری
S s s s s s 3
o j k q

اگر مایل هستید، می توانید مطلب فوق را با دوستانتان به اشتراک بگذارید

مطالب مرتبط

اگر نظری یا سؤالی در مورد مطلب فوق دارید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید. ما نکات شما را با دقت می خوانیم.

نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
متن نظر
کد امنیتی