h 6540
i 0
S 5

زنان و مامایی پیش از بارداری

مراقبت قبل از بارداری به عنوان جزء اساسی مراقبت های بارداری معرفی شده است که شامل مراقبت از زنان در سنین باروری، قبل از اولین بارداری و یا بین بارداری هاست. به طور کلی می توان گفت که هدف از انجام مراقبت های قبل از بارداری، اطمینان از سلامتی والدین آینده قبل و حین بارداری است. به همین دلیل انجام این مراقبت ها با کیفیت مطلوب از اهمیت زیادی برخوردار است.

  •  تصمیم به بارداری
    •  مشاوره پیش از بارداری
    •  آزمایشات پیش از بارداری
    •  معاینات پیش از بارداری
      •  پاپ اسمیر (تست دهانه رحم) و معاینه پستان
      •  معاینه بالینی
      •  بررسی نمایه توده بدنی (BMI)
      •  مراجعه به دندانپزشک
    •  واکسیناسیون
      •  واکسن کزاز
      •  واکسن سرخجه
      •  واکسن هپاتیت ب
  •  تعیین زمان تخمک گذاری
    •  افزایش دمای پایه بدن
    •  تغییر ترشحات رحم
    •  افزایش هورمون LH و استفاده از کیت های تخمک گذاری
    •  درد یا نشانه میتل اشمرز
    •  استفاده از سونوگرافي برای تشخیص تخمک گذاری
  •  انتخاب جنسیت جنین
    •  چگونگی تعیین جنسیت
    •  دختر دار شدن
    •  پسردار شدن
  •  تست های تشخیص بارداری
    •  آزمایش خون بارداری
    •  آزمایش ادرار بارداری (گراویندکس)
    •  بی بی چک
      •  انواع بی بی چک
      •  نتیجه تست بی بی چک
    •  سونوگرافی
  •  ناباروری
    •  باروری در زنان
    •  باروری در مردان
    •  ناباروری
    •  بررسی زوج نابارور
    •  درمان ناباروری
      •  درمان ناباروری زوجین با اصلاح سبک زندگی
      •  درمان های مربوط به زنان
      •  درمان های مربوط به مردان
    •  علل ناباروری
      •  علل ناباروري در زنان
      •  علل ناباروري در مردان

تصمیم به بارداری

تصمیم به بارداری و فرزند آوری یکی از مهم ترین تصمیمات زندگی است، چرا که همه ما به دنبال یک بارداری سالم و شادی بخش هستیم که در نهایت منجر به تولد انسانی از وجود خودمان می شود.

زوجین قبل از باردار شدن، بهتراست از مشاوره پیش از بارداری بهره مند شوند. این خدمات مجموعه ای ازمراقبت هایی است که خطرات موجود برای باردار شدن مادر را بررسی نموده و با ارائه آموزش و انجام اقدامات تشخیصی، درمانی و دارویی، سلامت مادرو جنین را تضمین می کند.

هدف اصلی مراقبت های پیش از بارداری، حفظ و تأمین سلامت مادر و جنین است.

آمادگی برای بارداری به معنی آمادگی جسمی و روحی برای بارداری است. در گذشته، بیشتر بر بهداشت و سلامت طی دوران بارداری تاکید می شد اما امروزه اکثر متخصصین معتقدند که باید مدتی قبل از بارداری به سلامت پدر و مادر آینده توجه داشت. آماده کردن اوضاع کلی زندگی و به خصوص شرایط جسمی و روحی سالم می تواند به یک بارداری لذت بخش و یک کودک سالم منتهی شود.

این روزها بسیاری از خانم ها، خود بارداری را انتخاب و برای آن برنامه ریزی می کنند، این یعنی یک انتخاب اگاهانه.

داشتن برنامه برای بارداری سبب می شود تغییرات بارداری بهتر پذیرفته و درک شود. پدر و مادر با آموزش هایی که درمراقبت های پیش از بارداری و طی بارداری دریافت می کنند، به استقبال آن می روند و زیبایی های این دوران را در کنار یکدیگردرک می کنند.

مشاوره پیش از بارداری

معمولا همه ی ما ترجیح می دهیم  قبل از انجام هرفعالیت مهمی در زندگی برنامه ریزی داشته باشیم و در این راه مشاوره با فردی که در زمینه مورد نظر، اطلاعات علمی کافی دارد و از باید و نبایدهای آن آگاه است بسیار کمک کننده می باشد.

بارداری یکی از مراحل مهم زندگی است که پیش از اقدام به آن باید برنامه ریزی کاملی انجام داد. داشتن برنامه ای جامع برای یک بارداری سالم، با کمک مشاوران مربوط بارداری (ماما یا پزشک) امکان پذیر است.           

برنامه ریزی برای بارداری، سبب می شود این دوره ی زیبا با سلامتی به پایان برسد. بسیاری از خانم ها زمانی متوجه بارداری خود می شوند که از مرحله اولیه ساخته شدن سیستم عصبی و قلبی-عروقی جنین گذشته است، این مرحله (هفته های اول بارداری) دوره مهمی از رشد و تکامل جنین به حساب می آید. به همین دلیل مادر به مصرف برخی مکمل ها نیازمند است و باید و نباید هایی را بهتر است رعایت کند. بنابراین داشتن برنامه برای بارداری عامل مؤثری برای کاهش برخی از مشکلات جنینی است.

مشاوره پیش از بارداری به همه زوجینی که تصمیم به  بارداری دارند و به قصد این موضوع، روش پیش گیری از بارداری خود را قطع کرده اند و یا می خواهند قطع کنند و تمایل به بارداری در آینده دارند، توصیه می شود.

در این شرایط درصورت مراجعه خانم به پزشک یا ماما برای او پرونده ای تشکیل می شود و اقداماتی صورت می گیرد. معمولا از خانم درباره این موارد سؤالاتی پرسیده می شود.

الف. تاریخچه پزشکی: سابقه یا ابتلای فعلی به بیماری مثلا دیابت، فشارخون، آسم، بیماری های قلبی، تیروئید، اختلال ژنتیکی در خانم و یا همسرش و یا وجود ناهنجاری دریکی از بستگان درجه یک (پدر، مادر، خواهر، برادر، فرزند).

ب. تاریخچه بارداری: تعداد بارداری، تعداد زایمان، تعداد سقط، تعداد فرزندان، سوابق بارداری و زایمان قبلی.

ج. تاریخچه اجتماعی: سن زیر 18 وبالای 35، اعتیاد به مواد مخدر، مصرف الکل، کشیدن سیگار، سابقه زندان و...

آزمایشات پیش از بارداری

الف. آزمایش خون (گروه خونی و ارهاش، شمارش گلبولی کامل، قندخون ناشتا و ...)

ب. آزمایش ادرار

ج. در صورت نیاز آزمایش HIV (آزمایش ایدز در صورت وجود رفتارهای پرخطرمثل سابقه زندان، اعتیاد تزریقی، رفتارهای جنسی پرخطر و محافظت نشده و... درخواست داده می شود).                                                                                      

د. آزمایش  ) VDRLآزمایش عفونت های منتقله از راه جنسی)

ه. تیتر  )  Anti Rubellaآنتی بادی ضد سرخجه)

و. آزمایش HBsAg  (هپاتیت)

ز. آزمایش تیروئید: در سه ماه اول بارداری، جنین ازنظر تأمین هورمون‌های تیروئیدی کاملاً وابسته به مادر است؛ چراکه تیروئید جنین به حد لازم رشد نکرده است تا بتواند هورمون‌های موردنیاز برای بدن را تهیه و استفاده کند. پس هورمون های مادری، نقش مهمی را دررشد طبیعی مغز جنین ایفا می کنند، بنابراین لازم است خانم از لحاظ  کم کاری و پرکاری تیروئید بررسی شود. 

معاینات پیش از بارداری

اکثر زنانی که بارداری را در پیش روی خود دارند، مشکل خاصی ندارند که بتواند بر بارداری تاثیر بگذارد. با وجود این یک قرار معاینه پیش از بارداری بسیار مفید است و فرصتی است برای پزشک تا شما و فرزندتان را -حتی قبل از اینکه باردار شوید- سالم نگه دارد. پزشک با بررسی شرایط فیزیکی شما وهمسرتان شانس موفقیت باروری و سلامت بارداری شما را افزایش می‌دهد. برای اینکه کودک شروع خوبی در زندگی داشته باشد، باید بدن شما قبل از اقدام به بارداری در بهترین شرایط باشد.

پاپ اسمیر (تست دهانه رحم) و معاینه پستان

از معاینات مهم و دوره ای خانم ها که سالیانه باید انجام شود. معمولا رحم از نظرعفونت ها بررسی و معاینه لگنی انجام می شود. انجام پاپ اسمیر کمتر از یک دقیقه طول می‌کشد و فقط در حد یک معاینه ساده زنانه است. اگر دهانه رحم التهاب داشته باشد ممکن است با انجام این تست مقداری لکه ‌بینی یا خونریزی ایجاد شود، اما جای نگرانی وجود ندارد و برای این التهاب دارو تجویز می‌شود. پستان هم توسط ماما یا پزشک معاینه می شود. در دوران بارداری در اثر افزایش ترشح هورمون‏ها، غدد سینه بزرگ تر می‏شود و پس از آن با آغاز شیردهی، شروع به ترشح شیر می‏کند. بنابراین اطمینان از سلامت آن ها پیش از بارداری ضروری است.

معاینه بالینی

این معاینات در ویزیت اول پزشک انجام می شود. فشار خون، نبض، درجه حرارت و تنفس اندازه گیری می شود. پوست، غده تیروئید، شکم و ناهنجاری های اسکلتی بررسی و صدای قلب و ریه توسط پزشک شنیده می شود. در صورت نیاز به متخصص مربوطه ارجاع می دهد.

بررسی نمایه توده بدنی (BMI)

بررسی اینکه آیا وزن خانم با قد او متناسب است؟ هدف عمده از این مراقبت ها شناسایی افراد مبتلا به سوءتغذیه مثل خانم های لاغر یا دارای اضافه وزن و چاق و رفع مشکل تغذیه ای و رساندن وزن آنان به محدوده طبیعی، وآماده کردن خانم برای داشتن یک بارداری ایمن است.

مراجعه به دندانپزشک

البته بارداری ممنوعیتی برای درمان های دندانپزشکی نیست اما بهترین زمان جهت این مراقبت ها قبل از بارداری است.

معمولا در دوران بارداری به دلیل بی حوصلگی خانم ها در استفاده از نخ دندان و مسواک زدن مرتب، همچنین محیط اسیدی دهان به خصوص بعد از تهوع و استفراغ، احتمال پوسیدگی دندان ها بیشتر است. بعلاوه احتمال تولد نوزاد کم وزن و زایمان زودرس، در اثرعفونت های دهان و دندان وجود دارد. بنابراین پیش از بارداری مطمئن شوید دندان های سالمی دارید تا بعدا دغدغه ای نداشته باشید.

واکسیناسیون

وقتی خانمی باردار می‌شود سلامتی او در بالاترین درجه اهمیت قرار می گیرد. پزشک با انجام یک آزمایش خون ساده، متوجه ایمنی خانم در برابر برخی بیماری‌ها می‌شود. در صورتی که نیاز باشد توصیه به انجام واکسیناسیون می کند که بهترین زمان تزریق آن، قبل از اقدام به بارداری است.

واکسن کزاز

دوز یادآور واکسن کزاز هر ده سال یک بار زده می شود. درصورتی که از آخرین تزریق بیش از ده سال می گذرد، تزریق می گردد.

واکسن سرخجه

در صورتی که  پس از دادن آزمایش مشخص شد تیتر آنتی بادی خانم منفی است (بدن ایمنی ندارد)، تزریق می شود. پس از تزریق، بهتر است خانم تا سه ماه باردار نشود و از روش های جلوگیری از بارداری استفاده کند، اما اگر باردار شد نیازی به ختم بارداری نیست.

واکسن هپاتیت ب

در صورت نداشتن تعداد کافی آنتی بادی در بدن (نداشتن ایمنی)، یا در صورت عدم تزریق واکسن هپاتیت در گذشته، بهتر است واکسیناسیون انجام شود.

* نکته مهم: شروع مصرف اسید فولیک (روزانه یک عدد) از سه ماه قبل از بارداری است. فولیک اسید از بروز اختلالات مادرزادی مغز و نخاع –که اختلالات لوله عصبی نامیده می‌شوند- پیشگیری می‌کند. همچنین مشخص شده که پایین بودن سطح فولیک‌ اسید در بدن، خطر سقط را افزایش می‌دهد پس لازم است که قبل از بارداری مصرف فولیک اسید را آغاز کنید.

تعیین زمان تخمک گذاری

تعیین زمان تخمک گذاری به منظور برنامه ریزی برای بارداری (زمان باردار شدن، تعیین جنسیت جنین و...) مهم است اما تخمین روز آن کار ساده ای نیست، چرا که همه خانم ها در تمامی دوره های قاعدگی خود به طورمرتب تخمک گذاری ندارند همچنین تخمک گذاري مي‌تواند تحت تاثيرعواملي مانند استرس، اضطراب، بيماري يا به هم خوردن روال معمول زندگي تغيير كند.

تخمک گذاری به طورمعمول دو هفته قبل از قاعدگی بعدی رخ می دهد مثلا اگر دوره قاعدگی شما 28 روزه است احتمالا روز14، روز تخمک گذاری شما بوده است.

 تخمک گذاری معمولا در بدن با نشانه هایی همراه است که با دقت کردن در این علایم می توان زمان آن را پیش بینی کرد.

افزایش دمای پایه بدن

برخی از خانم ها متوجه شده اند با گرفتن دمای بدن خود به طور مداوم، می توانند بسیار راحت تر زمان تخمک گذاری خود را مشخص کنند، به طوری که دما درست قبل ازتخمک گذاری کاهشی مختصر و سپس افزایشی به اندازه 0/6-0/4 درجه سانتی گراد پیدا می کند. یعنی روز قبل از افزایش درجه حرارت بدن، روز تخمک گذاری خواهد بود. بعد از آن درجه حرارت همچنان بالا باقی می ماند. (این افزایش دما خفیف است وممکن است خانم ها متوجه نشوند برای این منظور پیشنهاد می شود، هر روز صبح قبل از بلند شدن از رختخواب، درجه حرارت بدن خود را زیر زبانی اندازه گیری کنند و روی نموداری علامت بگذارند).

متخصصان توصیه می کنند که دمای بدن خود را برای چند ماه دقیقا زیر نظر گرفته و نموداری برای آن طراحی کنید تا بتوانید الگوی افزایش دما را تشخیص داده و زمان احتمالی تخمک گذاری خود را مشخص کنید. روی خط افقی این نمودار شماره روزها را قرار دهید یعنی از روز اول این قاعدگی تا قبل از شروع قاعدگی بعدی. روی خط عمودی نیز درجه حرارت (36/1، 36/2، 36/3 و...). در این صورت می توانید به گونه ای برنامه ریزی کنید که دو تا سه روز پیش از موعد افزایش دمای بدن خود، آمیزش داشته باشید.

* نکته: بیماری های عفونی و تب زا و اختلال خواب خانم، امکان اشتباه را ایجاد می کند.

 

تغییر ترشحات رحم

در اوایل چرخه قاعدگی ترشحات دهانه رحم خشک و بسیار کم می باشد که نشان دهنده شانس بارداری بسیار کم در این دوران است.

با نزدیک شدن به زمان تخمک گذاری، مخاط دهانه رحم نیز شروع به نشان دادن علایم باروری می کند. افزایش سطح استروژن (یکی ازهورمون های بدن) باعث تغییراتی مانند چسبناکی، رقیق تر شدن ترشحات دهانه رحم می گردد حجم این ترشحات افزایش می یابد و شفاف تر می گردد.اگر ترشح را  در بین انگشتان دست قراردهید به راحتی دراز و سالم باقی می ماند. ظاهراین ترشحات از زنی به زن دیگر متفاوت است. این ویژگی نشان دهنده قریب الوقوع بودن تخمک گذاری است. این ترشحات در حالت طبیعی به عنوان یک سد محافظ عمل می کنند، اما در زمان اوج توانایی باردارشدن درشما، این ترشحات به اسپرم اجازه می دهند تا از مجرای رحم عبور کرده و به سمت رحم بروند، سپس به طرف لوله های رحمی حرکت می کنند تا با تخمک برخورد نمایند. هم چنین این ترشحات، زمان زنده ماندن اسپرم را افزایش می دهد.
پس از تخمک گذاری، مخاط دهانه رحم مشابه زمان ابتدای چرخه می گردد که نشانه عدم باروری در این زمان است.

افزایش هورمون LH و استفاده از کیت های تخمک گذاری

هورمون LH هورمونی در بدن خانم هاست که قبل از تخمک گذاری مقدار آن به طور ناگهانی افزایش می یابد. با استفاده ازکیت تخمک گذاری می توان از زمان احتمالی تخمک گذاری مطلع شد. این وسیله  شبیه به بی بی چک است که می توان آن را از داروخانه تهیه کرد. خانم باید نوار آن را  در ادرار بگذارد (ترجیح بر این است که تست بین ۱۱ صبح تا ۳ بعد از ظهر گرفته شود) و به طور روزانه از آن استفاده کند. وقتی 2 خط قرمز روی آن مشاهده شد یعنی ظرف 36 تا 48 ساعت بعد تخمک گذاری اتفاق می افتد. این وسیله 100 % نیست ولی می شود از آن استفاده کرد و ضرری ندارد. به طور کلی وقتی خانمی پریود منظم 28 روزه داشته باشد از روز 12 تا 18سیکل احتمال تخمک گذاری افزایش پیدا می کند. بهتر است دراین روزها یک شب در میان نزدیکی داشته باشد.

درد یا نشانه میتل اشمرز

احساس درد در قسمت پایین شکم که از حالت خفیف تا تیر کشیدن به صورت یک طرفه در میانه سیکل قاعدگی می تواند وجود داشته باشد. ممکن است از چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد. این درد، به درمان خاصی نیاز ندارد. مسکن های ساده، گذاشتن حوله گرم در قسمت پایین شکم یا حمام گرم می تواند این ناراحتی را کم کند. در برخی موارد، لکه بینی ممکن است وجود داشته باشد. 

استفاده از سونوگرافي برای تشخیص تخمک گذاری

دقیق ترین راه برای تعیین روز تخمک گذاری، انجام سونوگرافی است. مخصوصا در زنانی که قاعدگی‌ های نامنظم دارند یا دچار ناباروری هستند. این سونوگرافی گاهی با تشخیص پزشک به صورت سریال انجام می گیرد یعنی باید در روزهای متوالی تکرار شود که هزینه بر می باشد. با سونوگرافی پیش از بارداری، تعداد فولیکول ها، اندازه آن و زمان دقیق تخمک ‌گذاری در روزهای 12 تا 16 عادت ماهیانه بررسی می‌شود.

از دیگرعلائم می توان به حساسیت سینه ها، ورم کردن، لکه بینی و... اشاره کرد.

انتخاب جنسیت جنین

درست است که آرزوی هر پدر و مادری داشتن فرزندان سالم است اما همه ما رویایی در مورد اینکه چه تعداد فرزند دختر یا پسر داشته باشیم، داریم.

شما زوج عزیز می توانید با به کار بردن برخی روشهای خانگی شانس خود را برای داشتن یک دختر یا پسر بالا ببرید. 

چگونگی تعیین جنسیت

درسلول جنسی زن (تخمک) فقط عامل دختری که همان کروموزوم X است وجود دارد اما درسلول جنسی مرد (اسپرم) هم عامل دختری وجود دارد هم پسری(XY).

اگر اسپرمی که عامل دختری روی آن است با تخمک لقاح پیدا کند (XX)، فرزند دختر خواهد بود. اگر اسپرم پسری با تخمک لقاح پیدا کند، فرزند پسر خواهد بود(XY).

بنابراین تعیین جنسیت کروموزومی برعهده سلول های پدری است.

اسپرم های پسرزا کوچکتر، شکننده تر و سریعتر هستند اما در مقابل اسپرم های دخترزا بزرگتر، قوی تر و کندتر هستند. بر این اساس روش هایی وجود دارد احتمال دختر دار شدن یا پسر دار شدن را افزایش می دهد.

دختر دار شدن

- پیش ازمقاربت محیط واژن باید اسیدی باشد؛ به همین دلیل بهتر است واژن را با 2 قاشق غذاخوری سرکه که در یک چهارم لیوان آب محلول شده، شست و شو داد. محیط اسیدی، محیطی مناسب برای اسپرم های دختری است و شانس رسیدن این نوع اسپرم ها به تخمک زیاد است، درحالی که اسپرم های پسری در محیط های اسیدی از بین می روند.

- زوجین در حوالی زمانی که خانم انتظار تخمک گذاری دارد یعنی دو روز قبل از تخمک گذاری و دو روز پس از آن نزدیکی نداشته باشند یا از یک روش جلوگیری مثل کاندوم در این زمان استفاده کنند. اگر 4-3 روز قبل از تخمک گذاری، نزدیکی انجام شود به نفع اسپرم دخترزاست.

- از آنجا که دهانه واژن حالت اسیدی تری دارد،اسپرم های دخترزا شانس بیشتری برای رسیدن به تخمک دارند. بنابراین برای دختر دار شدن، نزدیکی کم عمق و در ابتدای واژن صورت گیرد و خانم نباید به اوج هیجان جنسی (ارگاسم) برسد.    

- راز دختردار شدن خوردن غذاهایی با اسید زیاد است مثل گریپ فروت، پرتغال، لیمو و غیره. ثابت شده که محیط اسیدی اسپرم های مردانه را می کشد بنابراین اسپرم زنانه شانس بیشتری برای رشد کردن دارند.

- رژیم غذایی خانم باید پر از کلسیم و منیزیم باشد، اما غذاهای نمکی و پتاسیم دار کم مصرف کنید. منابع کلسیم شامل شیر و لبنیات، خاویار، شلغم، سبزیجات برگ تیره مثل اسفناج و غذاهای دارای منیزیم بالا مانند جوانه گندم، سویا، چغندر، بادام، بادام زمینی، گردو، قهوه، کاکائو، سیب، خیار، لوبیا سبز، کدو، کلم و... می باشند.

- مواد غذایی مانند خرما، نان سفید، عدس، زیتون، شاهی، تره و میوه هایی مانند موز، نارنگی، خربزه بهتر است مصرف نگردد.

پسردار شدن

- اگر خانم 15 دقیقه قبل از مقاربت 2 قاشق غذا خوری جوش شیرین را در یک لیوان آب حل کند و با این محلول واژن را بشوید احتمال پسر شدن جنین بیشتر خواهد شد زیرا با ایجاد محیط قلیایی احتمال تولد نوزاد پسر بیشتر است.

- توصیه می شود 5-4 روز قبل از تخمک گذاری نزدیکی انجام نشود یا از کاندوم استفاده شود. اگر مقاربت در حوالی زمان تخمک گذاری انجام شود نوزاد پسر خواهد بود زیرا در زمان تخمک گذاری ترشحات دهانه رحم از همیشه قلیایی تر، رقیق تر و ارتجاع پذیرتر است و حرکت اسپرم های پسرزا را بسیار سهل و آسان می کند.24 ساعت قبل از تخمک گذاری و 12 ساعت پس از تخمک گذاری، زمان های مناسبی برای پسردارشدن است.

- نزدیکی در وضعیت یا پوزیشن هایی صورت گیرد که منجر به دخول عمیق گردد. خانم بهتر است به اوج هیجان جنسی برسد زیرا دراین صورت مایع رحمی بیشتری تولید می شود (محیط قلیایی تر) وافزایش انقباضات در واژن، درکنارحرکت سریع اسپرم های پسرزا به سمت تخمک، احتمال  پسردار شدن را افزایش می دهد. 

- برعکس رژیم غذایی برای دختردار شدن، باید برای پسردار شدن از رژیم پرنمک استفاده شود. مصرف میوه ها و مواد غذایی که حاوی پتاسیم، فسفر، سدیم و آهن هستند می تواند شانس به دنیا آمدن فرزند پسر را افزایش دهد. مواد غذایی پرنمک (سدیم دار): گوشت، غذاهای دریایی، هویج، تخم مرغ، کنسروها، وغذاهای آماده. میوه ها و مواد غذایی پتاسیم دار: موز، هلو، کشمش، گوجه، غلات (برنج).

 

نکات مهم :

* همه این روش ها احتمال دختر دار شدن و پسر دار شدن را افزایش می دهند ولی 100% نیستند.

* شروع برنامه غذایی برای تعیین جنسیت، بایستی حداقل دو ماه قبل از بارداری باشد تا موثر واقع شود.

* بهتر است رژیم های غذایی تحت نظر پزشک صورت گیرد. 

 

تست های تشخیص بارداری

برای تشخیص حاملگي روش های مختلفی وجود دارد که بسته به شرایط مختلف می توان از هرکدام از آنها استفاده کرد.

انواع روش های تشخیص بارداری

1. آزمایش خون بارداری (بتا هاش سی جی)

2. آزمایش ادرار بارداری (گراویندکس)

3. تست نوار حاملگی (بی بی چک)

4. سونوگرافی

تست های بارداری امروزی بر اساس تعیین مقدارهورمونی به نام BHCG (بتا هاش سی جی) عمل می کنند. تقریبا یک هفته بعد از اینکه اسپرم و تخمک با هم ترکیب شدند، سلول تخم حاصله وارد رحم شده و در آنجا جایگزین می شود. پس ازچسبیدن به دیواره رحم، جفت تشکیل می شود. به دنبال تشکیل شدن جفت، هورمون بارداری یا همان BHCG شروع به ترشح می کند. این هورمون نقش بسیار مهمی در حمایت از بارداری و سلامت جنین بر عهده دارد. این هورمون در خانم های غیر باردار وجود ندارد و تقریبا 8 روز پس از لقاح در سرم خون مادر شروع به بالا رفتن می کند. ابتدا در خون و بعد از مدتی در ادرار ظاهر می شود. 

آزمایش خون بارداری

 آزمایش خون بارداری، حتی در هفته اول بارداری بعد از لقاح نیز می تواند حاملگی شما را تایید کند (البته مقدار ان دراین زمان کم است). این آزمایش از دقت بالایی برخوردار است و می تواند بارداری شما را تأیید کند و صد درصد صحیح می باشد، هم مثبت یا منفی بودن نتیجه را به شما اعلام می کند و هم میزان هورمون بارداری موجود در خون را نشان می دهد. اکثر پزشکان قبل از شروع به مراقبت های دوران بارداری، از آزمایش خون استفاده می نمایند.

نکات مهم:

* برای انجام آزمایش خون بارداری نیاز به ناشتا بودن نیست.

* هیچ عاملی نمی تواند مقدار هورمون BHCG را تحت تأثیر قرار دهد. داروهایی مثل آنتی بیوتیک ها، مسکن ها، قرص های ضد بارداری خوراکی یا سایر داروهای هورمونی هیچ تاثیری بر مقدار این هورمون نخواهند داشت. به عبارت دیگر، استفاده از این داروها روی مثبت و منفی بودن جواب آزمایش بارداری اثر نمی گذارد (به جز داروهایی که حاوی این هورمون باشند. این داروها برای درمان نازایی مورد استفاده قرار می گیرد و پزشک در مورد زمان انجام آزمایش بارداری، شما را راهنمایی خواهد نمود).

 

نتیجه آزمایش خون بارداری از روی مقدار هورمون:

- اگرنتیجه آزمایش بارداری عدد 5 یا کمترباشد خانم باردار نیست.

- نتیجه آزمایش بارداری بیشتر از 25 باشد خانم باردار است.

- نتیجه آزمایش بین عدد 5 تا 25 باشد مقدار باشد نمي توان با قاطعيت گفت شخص باردار است و يا خير (تکرار آزمایش 48 ساعت بعد).

 

آزمایش ادرار بارداری (گراویندکس)

آزمایش ادرار بارداری، تست دیگری برای تشخیص بارداری است که هورمون BHCG را در ادرار جست و جو می کند. (امروزه انجام این تست برای تشخیص بارداری، در بین خانم ها خیلی شایع نیست). این تست در آزمایشگاه با روش های خاصی انجام می شود.

بی بی چک

آسان ترین و سریع ترین راه برای تشخیص بارداری، استفاده از بی بی چک است. تست های بارداری خانگی هم مانند سایر تست های تشخیص بارداری، وجود هورمون BHCG را (هورمونی که با به وجود آمدن جفت تولید می شود) شناسایی می کنند. مادر در خانه می تواند به راحتی از آن استفاده کند و به سرعت نتیجه را ببیند. این کیت ها، دقت آزمایش هایی را که در آزمایشگاه انجام می شود ندارند مثلا در چند روز اول بارداری که مقدار هورمون بسیار کم است یا زمانی که ادرار رقیق است ممکن است، نتیجه را منفی نشان دهد. (از این رو بهتر است از نمونه ادرار اول صبح، چند روزبعد ازعقب افتادن قاعدگی استفاده کرد).

این تست معمولا از 25-20 روز پس از اتمام آخرین روز خونریزی قبلی شروع به مثبت شدن می کند البته در بسیاری از موارد ممکن است نشان ندهد. بهترین زمان برای چک کردن حاملگی با این تست 4-3 روز پس از تاخیر در موعد قاعدگی طبیعی است.

انواع بی بی چک

مکانیزم همه بی بی چک ها به یک صورت است . اما از نظر "روش استفاده " چند نوع بی بی چک داریم.


الف. بی بی چک نواری
طرز استفاده از بی بی چک نواری: برای استفاده از بی بی چک، ادرار را در ظرف تمیزی مانند لیوان یكبار مصرف جمع آوری کنید. (نکته: ادرار اول صبح به طور معمول بیشترین غلظت hCG را در بردارد و لذا بهترین نمونه برای انجام تست ادرار است. اگرچه هر نمونه ادراری ممکن است استفاده شود).
نوار تست را از پاكت خارج سازید و تا خط مشخص (Max) در ادرار فرو برید. (دقت کنید که نوار را بیشتر از این حد وارد ادرار نکنید).
چند ثانیه صبر كنید سپس نوار را از ادرار خارج ساخته بطور افقی بر روی دهانه ظرف ادرار بگذارید و 10-2 دقیقه منتظر بمانید.
* بی بی چک نواری در دسترس و استفاده از آن رایج ترمی باشد.
*هر نوار فقط برای یک بار قابل استفاده است و پس از باز کردن، پاکت دور انداخته شود.

 

ب. بی بی چک مستقیم
این نوع بی بی چک را حین ادرار، جلوی ادرارتان بگیرید تا کمی ادرار را به خودش جذب کند. سپس 2 تا 10 دقیقه صبر کنید.

 

پ. بی بی چک قطره چکانی
طرز استفاده از بی بی چکی که قطره چکان دارد: چند قطره از ادرارتان را با قطره چکان داخل حفره مشخص شده بریزید و 2 تا 10 دقیقه صبر کنید.

نتیجه تست بی بی چک

پس از انجام تست یکی از حالت های زیر ممکن است ایجاد شود

1. مثبت: آشکار شدن دو نوار رنگی در نواحی كنترل و پائین تر از آن، که تقریبا طی 40 ثانیه ظاهر می شود و شدت رنگ بستگی به مدت زمان حاملگی دارد.

2. منفی: آشكار شدن تنها یك نوار رنگی در ناحیه كنترل

3. ظهور رنگ در فاصله 5 تا 10 دقیقه مشكوك بوده و بهتر است چند روز بعد تكرار شود.

4. هر نتیجه ای بعد از 10 دقیقه ارزشی ندارد و در حکم منفی تلقی می شود.

 

سونوگرافی

یکی از راه های تشخیص قطعی بارداری استفاده از سونوگرافی است. سونوگرافی واژینال (داخلی) از هفته 6-5 و سونوگرافی شکمی از هفته 8-7 فعالیت قلب جنینی را تشخیص می دهد. متخصص سونوگرافی با استفاده از اندازه ‌گیری قد جنین از نوک سر تا پایین باسن است که می‌توانند سن دقیق بارداری را مشخص کند. تأیید بارداری در رحم و تعداد جنین از دیگر مواردی است که در این سونوگرافی بررسی می شود.

 

ناباروری

باروری در اکثر فرهنگ ها از ارزش بالایی برخوردار است و آرزوی داشتن فرزند یکی از اساسی ترین محرک های انسانی در تداوم زندگی محسوب می شود. قرآن کریم زاد و ولد موجودات را لطف و مرحمت خداوند و نشانه ای از قدرت لایتناهی او می خواند.

باروری در زنان

آمادگی برای بارداری در خانم ها نیازمند طی شدن فرایند پیچیده و کاملی است تا تخمک گذاری و لقاح بدرستی صورت گیرد.

در هر ماه، مغز پیامی را به تخمدان ها ارسال می کند تا یکی از آن ها را برای تخمک گذاری آماده سازد. 

هنگامی که تخمک آزاد می شود در حالی که هیچ وسیله حرکتی ندارد، بوسیله لوله رحمی گرفته شده و در داخل لوله به سمت جلو حرکت می کند. هنگامی که در داخل لوله قرار گرفت 24 ساعت برای بارور شدن فرصت دارد.

احتمال حاملگی هنگامی که نزدیکی یک تا دو روز پیش از تخمک گذاری صورت گرفته باشد، بیشتر است. برای اینکه بارداری صورت گیرد ‌بایستی در این مدت یک اسپرم با تخمک در لوله فالوپ (لوله رحمی) ترکیب شود. اسپرم قابلیت بارور سازی تخمک را تا 72 ساعت دارد و باید همزمان با تخمک در لوله فالوپ حضور داشته باشد. برای باردار شدن باید تعداد اسپرم به اندازه کافی باشد، شکل درستی داشته و در مسیر درست حرکت کند. به علاوه زن باید محیط رحمی و واژن سالمی داشته باشد تا امکان حرکت اسپرم به سمت تخمک وجود داشته باشد.

چنانچه تخمک بارور گردد تخم حاصله به درون رحم حرکت کرده جایی به دیواره رحمی می‌چسبد و یک فرایند رشد ۹ ماهه را شروع می‌کند.

باروری در مردان

همانطور که تخمدان ها، تخمک و هورمون های زنانه را تولید می کنند، بیضه ها نیزدر آقایان مسؤول تولید اسپرماتوزوئید (اسپرم) و هورمون های مردانه هستند. با فرا رسیدن بلوغ، اسپرم ها به طور مداوم در هر دو بیضه به تعداد تقریبی 120میلیون عدد در روز تولید می شوند از آنجائیکه تولید اسپرم در درجه حرارت بدن غیر مؤثر است، بیضه ها خارج از بدن در کیسه پوستی به نام اسکروتوم (Scrotum) آویزان هستند تا خنک نگه داشته شوند.

در زمان انزال، اسپرماتوزوئید به تنهایی دفع نمی شود، بلکه با مایعی است که بوسیله پروستات و کیسه های منی ترشح می شود. نقش این مایع تغذیه اسپرماتوزوئید و تسهیل در حمل و نقل آن است.

اسپرماتوزوئیدها برای رسیدن به تخمک راهی طولانی را باید بپیمایند، بسیاری از آنها در این مسیر از بین می روند و فقط حدود چند صدتا از آنها به محل تماس با تخمک می رسند و تنها یکی از آنها قادر به بارور ساختن تخمک می باشد.

ناباروری

تعریف ناباروري: زوجین، پس از يك سال رابطه جنسي منظم وبدون پیش گیری، باردار نشوند.

ناباروري در ده تا پانزده درصد از زوج ها ديده مي شود. علل ناباروري مي تواند مربوط به زن يا مرد يا هر دو باشد. حدود 40 درصد از مشكلات ناباروري مربوط به مردان، 40 درصد مربوط به زنان و حدود10 درصد مربوط به هر دو است. در حدود 10 درصد عامل ناباروري مشخص نيست.   

طي دو دهه اخير گام هاي بلندي در رابطه با تشخيص و درمان ناباروري برداشته شده است و خبر شادی بخش اینکه، حدود 90 درصد از زوج هاي نابارور با استفاده از روش هاي موجود صاحب فرزند شده اند.

* نکته مهم: در هر دوره تخمک گذاری شانس بارداری 30-25 درصد است (یعنی زوجین انتظار نداشته باشند بلافاصله پس از یک بار تلاش باردار شوند) و احتمال بارداری در یک زوج سالم در پایان یک سال، 85 درصد است.

بررسی زوج نابارور

الف. درخانم های زیر35 سال: اگر پس از یک سال نزدیکی (بدون پیش گیری) بارداری اتفاق نیفتاد، توصیه می شود به پزشک مراجعه کنند.

ب. خانم های بین سنین 39-35 سال: در صورت عدم بارداری پس از 6 ماه، به پزشک مراجعه کنند.

ج. خانم های بالای 40 سال: بهتر است زوجین بلافاصله بعد از ازدواج، برای ارزیابی باروری به پزشک مراجعه کنند.

ابتدا پزشک شرح حال دقیقی شامل سن خانم و آقا، سابقه بیماری ها، داروهای مورد مصرف، سابقه عمل های جراحی به خصوص در مرد، سابقه کیست تخمدان، آپاندیسیت، جراحی های بزرگ شکمی، منظم بودن قاعدگی ها و انواع عفونت ها را دریافت می کند.

خانم، توسط پزشک زنان تحت معاینه قرارمی گیرد، دهانه رحم از نظر عفونت ها بررسی و تست پاپ اسمیر گرفته می شود. رحم و تخمدان ها معاینه می شود و با سونوگرافی بررسی صورت می گیرد. گاهی نیاز به انجام آزمایش های هورمونی هم پیش می آید و بعد از این مراحل درمان های اولیه دارویی انجام می پذیرد.

درمان مردان نابارور بستگی به علت آن دارد و در هر مورد متفاوت است يكي از اولين مراحل تشخیص ناباروری در زوج هاي نابارور، تجزيه و تحليل اسپرم (اسپرمو گرام) مي باشد. در صورت غیر طبیعی بودن نتیجه اسپرموگرام، بهتر است توسط متخصص کلیه و مجاری ادرار و ناباروری (اورولوژیست) معاینه شوند.

درمان ناباروری

بسته به علت ناباروری در مردان یا زنان، مدت زمان نابارور بودن، سن زوجین، آزمایش اسپرموگرام مرد، وضعیت تخمک گذاری و شرایط رحم، بیماری های زمینه ای زن و شوهر و... متخصصان راه های متفاوتی را برای درمان در نظر می گیرند.

درمان ناباروری زوجین با اصلاح سبک زندگی

- امواج تلفن همراه، رادیو، تلویزیون و... : امواج الکترومغناطیس با یک شدت خاص می تواند بر تکثیر و فعالیت های سلولی تاثیرگذار باشد. افزایش این ارتعاشات می تواند بر کیفیت اسپرم و تخمک اثر بگذارد.

 

- مواد شیمیایی : کار با گاز های بیهوشی، اشعه ها، مواد رادیو اکتیو، حشره کش ها و آفت کش ها، آلودگی هوا در اثر افزایش سرب می تواند سبب ضعف و کندی حرکت اسپرم و در نتیجه ناباروری شود.

 

- گرما: در برخی مطالعات، مطرح شده که سونا و وان آب گرم در درازمدت می تواند موجب کاهش حرکت اسپرم ها گردد. بهتر است بیضه ها با لباس زیر نازک، گشاد و نخی خنک نگه داشته شوند و به ویژه در مشاغلی که با گرمای شدید سروکار دارند (رانندگی، نانوایی، ریخته گری و...) توصیه می شود بیضه ها با آب خنک مداوم شستشو شوند.

 

- استرس و اضطراب: با کنترل میزان استرس و تا جایی که ممکن است در حالت آرامش بودن، می توان شانس باردار شدن سریع و سالم را بالا برد. استرس طولانی مدت می تواند ناباروری، زایمان زودرس و سقط ایجاد کند، علاوه براین درعملکرد هورمون های محرک تولید اسپرم اختلال ایجاد می کند.

 

- سوءتغذیه: کاهش وزن و کنترل آن درمردان و زنان چاق از روش های موثر پیش گیری از ناباروری است. زنان با اختلالات غذایی مثل بی اشتهایی عصبی و رژیم های غذایی با کالری پایین و گیاه خواری به دلیل کمبود ویتامین B12، روی، آهن و اسیدفولیک در معرض بیشتر ناباروری هستند. اسیدهای چرب ضروری که در روغن های گیاهی، روغن دانه ها و مغزها موجود هستند، برای حفظ تعادل هورمونی مورد نیازند. ناباروری در مردان و زنان با کمبود ویتامین E درارتباط است. ورزش و فعالیت فیزیکی مناسب و منظم هم نقش موثری در باروری و داشتن یک زندگی سالم برعهده دارد. بهترین ورزش‌ها برای افزایش سلامت اسپرم، ورزش‌های هوازی سبک مثل پیاده‌روی، شنا و دوچرخه سواری است.

 

- کافئین: نوشیدن قهوه (5 فنجان در روز یا بیشتر) و مواد کافئین دار مثل چای، شکلات و نوشابه در افزایش احتمال ناباروری موثر است.

 

- دخانیات: استعمال تنباکو به شکل سيگار، پيپ و قليان عوارض سوء بسياري بر قدرت باروری مردان و عملکرد جنسی آنان دارد. سیگار کشیدن قدرت باروری را هم در مرد و هم در زن کاهش می دهد. نکته مهم اینکه اثر منفی سیگار فقط  بر شخص سیگاری نیست، يعني اگر مردي سه نخ سيگار بکشد اثرات سيگار در همسرش مانند اين است که يکي از سه نخ سيگار را کشيده است. سیگار باعث کاهش ذخیره تخمک ها می شود هم چنین روی کیفیت آن ها تأثیر منفی دارد درنتیجه خطر مصرف سیگار در زنان با افزایش سن بیشترمی شود. بین تعداد سیگار مصرفی و ناباروری ارتباط مستقیم وجود دارد. ترک سیگار یک سال قبل از باردار شدن احتمال باروری را به میزان قابل توجهی افزایش داده و درصد زایمان زودرس و سقط جنین ناشی از استعمال دخانیات را کاهش می دهد.                                                                                                      

- مصرف الکل و مواد مخدر: الکل تا 50 % باعث کاهش قابلیت باروری می شود. این ماده همچنین تولید اسپرم را کاهش داده و تولید اسپرم های غیرعادی و ناهنجار را افزایش می دهد. مصرف زیاد الکل می تواند باعث توقف عادت ماهیانه و تخمک گذاری در خانم ها شود، البته مقدار اندک آن نیز برای شما  (که می خواهید باردار شوید) زیاد است. مواد مخدری مثل هروئین، کوکائین و کراک می تواند باعث، کاهش میل جنسی، تغییر شکل اسپرم ها، کم شدن اسپرم، اختلالات تخمک گذاری و کاهش ذخایر تخمدان شود.

 

درمان های مربوط به زنان

دومین گام در درمان ناباروری زنان، مصرف داروهای باروری می باشد. این داروها تخمک گذاری را تنظیم یا تحریک می کنند. به طور کلی، آنها مشابه هورمون های طبیعی مثل LH و FSH (هورمون هایی که از مغز ترشح می شوند و روی تخمدان ها برای تخمک گذاری اثر می گذارند) عمل می کنند و روند تخمک گذاری را فعال می نمایند.

برخی از داروهای باروری عبارت هستند از :

- کلومیفن

این دارو به صورت خوراکی استفاده می شود و در زنانی که دچار سندرم تخمدان پلی کیستیک و یا دیگر نارسایی تخمدانی هستند، باعث تحریک تخمک گذاری می شود. این دارو منجر به رهاسازی هورمون های LH و FSH از غده هیپوفیز می شود و این دو هورمون نیز باعث رشد فولیکول تخمدانی، یعنی فولیکولی که حاوی تخمک است، می گردند.

 

- گنادوتروپین های انسانی یا   HMG

این داروی تزریقی برای زنانی استفاده می شود که به دلیل نارسایی غده ی هیپوفیز، تخمک گذاری ندارند. بر خلاف داروی کلومیفن که غده هیپوفیز را تحریک می کند، این دارو و دیگر گنادوتروپین ها به طور مستقیم تخمدان ها را تحریک می کنند. این دارو شامل هورمون های LH و FSH می باشد.

 

- هورمون تحریک کننده فولیکول یا  FSH

عملکرد FSH ، تحریک تخمدان ها به منظور رشد و تکامل فولیکول های حاوی تخمک است.

 

- گنادوتروپین های جنین انسانی یا  HCG

این دارو درترکیب با کلومیفن،  HMGو FSH استفاده می شود. این دارو باعث تحریک فولیکول برای رهاسازی تخمک می شود.

 

- متفورمین (گلوکوفاژ)

این داروی خوراکی باعث افزایش میزان تخمک گذاری می شود. این دارو زمانی استفاده می گردد که مقاومت به انسولین، علت ناباروری باشد. مقاومت به انسولین در ایجاد سندروم تخمدان پلی کیستیک نقش دارد.

 

- بروموکریپتین

این دارو برای زنانی استفاده می شود که به دلیل داشتن پرولاکتین بالا، سیکل های تخمک گذاری نامنظمی دارند. پرولاکتین هورمونی است که در زنان شیرده باعث تولید شیر می شود. بروموکریپتین تولید هورمون پرولاکتین را مهار می کند.

 

- جراحی:

جراحی نیز می تواند یکی از راه های درمان ناباروری باشد. مسدود شدن لوله های رحم و یا دیگر مشکلات مربوط به لوله ها را می توان با جراحی برطرف نمود. از طریق روش های لاپاراسکوپی (یکی از روش‌های جراحی است که طی آن پزشک می‌تواند با ایجاد یک برش کوچک در زیر ناف‌، تلسکوپ مخصوص را وارد شکم کرده و اعضای لگنی را مشاهده نماید) می توان عمل های بسیار ظریف و حساس را در لوله های فالوپ انجام داد.

 

- تکنولوژی های کمک باروری (ART):

تکنولوژی های کمک باروری ( ART) در سه دهه اخير، در مقايسه با ساير علوم پيشرفت‌ و تحولات زیادی داشته، اوج اين پيشرفت‌ها تكنيك‌ هاي لقاح در خارج رحم است كه به دليل كاربرد آن در درمان ناباروري، انقلاب عظيمي را درعلم پزشکی به وجود اورده است.

1. IVF (باروری خارج از رحم)  

IVF  یکی از موثرین اشکال ART می باشد. در این فرایند، تخمک بالغ را از بدن خانم برداشته و آن را با اسپرم مرد در ظرفی در آزمایشگاه بارور می کنند و جنین حاصله را 3 تا 5 روز بعد از بارور شدن، در رحم مادر جای گذاری می کنند.

زمانی که هر دو لوله رحمی مسدود شده باشند،IVF  پیشنهاد می شود. این درمان در بسیاری از شرایط دیگر نیز استفاده می شود از جمله آندومتریوز، ناباروری ناشناخته، ناباروری به علت فاکتورهایی از طرف مرد و نارسایی های تخمک گذاری.

 

2. IUI (تزریق داخل رحمی اسپرم)

در شيوه درماني IUI اسپرم هاي فعال پس از جداسازي و آماده سازي به شکل مصنوعي همزمان با تحريک تخمک گذاري به رحم فرستاده مي شوند. در اين شيوه، تخمک گذاري با سونوگرافي هاي متعدد در روزهاي متوالي يا با استفاده از کیت های تخمک گذاری مشخص مي شود. درنتیجه ورود اسپرم ها به داخل رحم، متناسب با تخمک گذاری انجام مي شود، بنابراين احتمال بارداری و باروري زياد است.

این روش به صورت سرپایی قابل انجام است. پس از آنکه مرد، نمونه اسپرم را به آزمایشگاه تحویل داد پردازش روی آن انجام می شود و اسپرم های با کیفیت بهتر و حرکت بیشتر با یک لوله باریک توسط پزشک به درون رحم زن منتقل می شوند. معمولا این کار بدون درد انجام می شود.

مدت کوتاهی پس از انجام تزریق خانم مرخص می گردد نیازی به استراحت مطلق نیست. حدود دو هفته بعد تست بارداری چک می گردد.

این عمل را می توان چندین بار تکرار نمود. البته در طول یک دوره از عادت ماهیانه یک بار این کار انجام می شود و زمان آن نیز توسط پزشک تعیین می گردد.

 

3. ميکرواينجکشن

در شيوه ميکرواينجکشن، که يک شيوه تخصصي و موثر براي درمان ناباروري با علت مردانه است، (در مواردی که اسپرم ها تعداد کم یا شکل غیرطبیعی یا حرکت ضعیف داشته باشد و یا مراحل قبل با شکست مواجه شوند) از این روش استفاده می شود. پيش از هر چيز تخمدان ها توسط داروهاي محرک تخمک گذاري تحريک مي شود و پس از آماده‌ سازي تخمک ها، يک اسپرم در شرايط آزمايشگاهي خاص به داخل تخمک تزريق مي شود و تقريبا پس از 48 ساعت جنين‌هاي تقسيم شده و مناسب به داخل رحم زن انتقال داده مي شود.

درمان های مربوط به مردان

ناباروری در مردان عوامل و علائم مختلفی دارد که با تشخیص و یافتن مشکلات ناباروری مردان می توان راه حل هایی را ارائه داد. ناباروری بدلیل تولید کم اسپرم، ناقص بودن یا بی حرکتی اسپرم و یا انسدادی که جلوی رهایی اسپرم را می گیرد، می‌باشد. از اولين مراحل تشخیص ناباروری در زوج هاي نابارور، تجزيه و تحليل اسپرم (اسپرمو گرام) مي باشد. نمونه اسپرم 4 – 2 روز پس از آخرين فعاليت جنسي جمع آوري مي شود. پس از جمع آوري اسپرم، حجم، تعداد اسپرم موجود، تعداد اسپرم متحرك و درصد اسپرم طبيعي تعيين مي گردند. ملاك طبيعي بودن اسپرموگرام در تجزيه و تحليل آن شامل حجم 5-3 ميلي ليتراسپرم، تعداد بيشتر از 20 ميليون اسپرم در ميلي ليتر، تحرك بيشتر از 50% و با استفاده از ملاك هاي بسيار دقيق ساختاري، بيش از 60% اسپرم ها ساختار طبيعي داشته باشند.

بیماری ها، صدمات، مشکلات مزمن قلبی، شیوه و سبک زندگی و سایر عوامل می‌توانند بر ناباروری مردان تاثیر داشته باشند.

برخی درمان های دارویی در مردان

- کلومیفن سیترات

این داروی صنعتی خاصیت ضد استروژنی (ضد هورمون زنانه استروژن) دارد و با اثر بر غده هیپوفیزمردان باعث افزایش هورمون‌های این غده و در نهایت تحریک تولید اسپرم توسط بیضه‌ها می‌شود. تاثیر عمده این دارو بر تعداد اسپرم است و بر حرکت اسپرم‌ها تاثیر ندارد.

 

- آنتی‌اکسیدان‌ها

آنتی‌اکسیدان‌هایی مثل ویتامین E، ویتامین C، ویتامین A با کاهش رادیکال‌های آزاد اکسیژن در بیضه‌ها باعث بهبود کیفیت اسپرم‌ها می‌شوند.

 

- تستوسترون

در افرادی که سطح خونی تستوسترون پایین باشد، تجویز به اندازه و مناسب تستوسترون باعث بهبود اسپرم سازی می‌شود.

 

- بروموکریپتین

این دارو برای ایجاد تعادل در میزان ترشح هورمون پرولاکتین، در بدن مردان مورد استفاده قرار می گیرد.

 

- جراحی

در واریس بیضه (واریکوسل) عمل جراحی 60-50 درصد موارد موفقیت آمیز بوده و معمولاً پس از1 تا 3 سال نتیجه داده است. در نازائی های انسدادی، عمل جراحی پیوند مجاری منی بر صورت می گیرد که نتیجه بخش بوده است.

علل ناباروری

ناباروری یکی از شایع ترین مشکلات در جهان است که در حدود 15 درصد زوج ها دیده می شود. بسته به جنس عوامل مختلفی می تواند در بروز ناباروری نقش داشته باشد. 

علل ناباروري در زنان

1. اختلال در تخمك گذاري

اختلال در تخمك گذاري، علت عمده ناباروري در زنان است. بدون عمل تخمك گذاري لقاح انجام نمي شود، بعضي از خانم ها ممكن است تخمك گذاري نكنند و يا به طور نامنظم و كم تخمك گذاري كنند و بنابراين ممكن است يا عادت ماهيانه نداشته باشند و يا عادت ماهيانه آنها كم و نامنظم باشد.

 

2. اختلال در لوله هاي رحمي

در بعضي زنان، لوله هاي رحمي به طور كامل و يا ناقص بسته است. در نتيجه اسپرم به تخمك نمي رسد. علل بسته بودن لوله هاي رحمي: عفونت، آندومتريوز و يا چسبندگي هايي پس ازعمل جراحي باشد.

 

3. آندومتريوز

آندومتريوز، حالتي است كه در آن سنگفرش رحم (آندومتر)‌ رشد می کند و از رحم هم فراتر مي رود و لوله هاي رحمي را نيز مي پوشاند و حتي آنها را مي بندد و در عمل تخمك گذاري اختلال به وجود مي آورد.

 

4. اختلال درسرویکس(گردن) رحم يا رحم

ناهنجاري هاي گردن رحم مي تواند سبب ناباروري شود كه از آن جمله مي توان به مشكلات مربوط به ساختمان بدن، عفونت هاي گردن و رحم و يا كيفيت نامناسب ترشحات رحم اشاره كرد. از طرفي تومورهاي بدخيم رحم و يا بعضي جاي زخم هاي موجود در ديواره رحم مسبب ناباروري است.

 

5. مشكلات دستگاه ايمني بدن

مشكلات مربوط به دستگاه ايمني بدن و عوامل ايمونولوژيك نقش مهمي در ايجاد ناباروري دارند. تشخيص و درمان اينگونه بيماران مشكل است. در بعضي خانم ها،‌ عليه اسپرم مرد ماده اي بنام آنتي بادي ترشح مي شود كه اسپرم ها را از بين مي برد و يا آنها را غيرفعال مي كند و يا حتي سبب سقط خود به خود در بعضي از بارداری ها مي شود.

 

6. اختلالات هورمونی و بیماری ها

افزایش پرولاکتین، کم کاری و پرکاری تیروئید و...

 

7. سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)

دراین سندرم بدن مقدار زیادی هورمون آندروژن تولید می‌کند که تخمک گذاری را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این افراد بدلیل بی نظمی هورمونی و اختلالات پریود، ضخامت رحم نامناسبی دارند. همچنین این سندروم با مقاومت انسولین و چاقی نیز مرتبط است.

 

علل ناباروري در مردان

1. اختلالات مربوط به اسپرم

 به طور طبيعي، در بيضه مرد اسپرم توليد مي شود و به هنگام انزال از وي خارج مي شود. ‌تعداد كم اسپرم، شكل غيرطبيعي اسپرم و... می تواند شانس لقاح كم کند.

 

2. ‌اختلالات هورموني

 اختلالات هورموني سبب حدود 5-2% مشكلات ناباروري در مردان مي شود. توليد نامناسب هورمون هاي FSH و LH بر توليد هورمون مردانگي يا تستوسترون و توليد اسپرم تأثير دارند.

 

3. مشكلات مربوط به دستگاه ايمني بدن

در بدن بعضي مردان عليه اسپرم خودشان ماده اي به نام آنتي بادي توليد مي شود كه سبب كاهش حركت اسپرم يا به هم چسبيدن آنها مي شود.

 

4. ناهنجاري هاي مربوط به ساختمان بدن

بعضي عوامل نظير بسته بودن لوله هاي خروج اسپرم (دفران، اپيديديم)‌ سبب ناباروري در مردان مي شود. بسته شدن لوله هاي خروج اسپرم مي تواند به علل مادرزادي، نقص ژنتيكي، عفونت ها يا التهاب هاي دستگاه ادراري تناسلي باشد. البته جاي جراحي هاي قبلي نيز مي تواند اين لوله ها را ببندند.

از جمله عوامل ديگر ناباروري در مردان واريكوسل است. در اين حالت رگهاي درون كيسه بيضه متسع مي شود و كيفيت اسپرم كاهش مي يابد.

عوامل ديگري نظير ناتواني جنسي و يا انزال زودرس نيز مي تواند عامل ناباروري  در مردان باشد.

مادر > پیش از بارداری > زنان و مامایی
1396/01/27
کارشناس مامایی خانم سعیدی
S s s s s s 5
o j k q

اگر مایل هستید، می توانید مطلب فوق را با دوستانتان به اشتراک بگذارید

مطالب مرتبط

اگر نظری یا سؤالی در مورد مطلب فوق دارید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید. ما نکات شما را با دقت می خوانیم.

نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
متن نظر
کد امنیتی