h 1192
i 0
S 0

سلامت روان در زایمان

تولد بیش از یک فرآیند زیستی طبیعی است؛ در اصل رویدادی دلپذیر و مقدس از خلقت است.
زایمان یکی از شیرین ترین تجربه های زندگی است که به وصالی شیرین منجر می شود، وصالی مقدس و جاودانه بین مادر و فرزند.
گاهی ممکن است برخی از مادران به دلیل عدم گاهی صحیح از این فرآیند زیبا و شیرین و یا تجربه ای نامطلوب از آن، دچار تصورات اشتباه در مورد زایمان شوند.
گاهی این تصورات اشتباه موجب ایجاد برخی نگرانی ها در مورد زایمان می شود. به همین سبب، در این قسمت شما را با فرآیند زیبای زایمان بیشتر آشنا می کنیم و نگرانی های بی مورد و راهکار های آرامش و زیبا سپری شدن این دوره را شرح می دهیم.

  •  نگرانی های اشتباه زایمان
    •  برش زایمان طبیعی ( اپی زیاتومی )
    •  دفع مدفوع
    •  ترس از درد
    •  احساس شوهر نسبت به زن پس از زایمان طبیعی
  •  آرامش اعصاب در زایمان
    •  راهکارهای حفظ آرامش قبل از زایمان
    •  راهکار های حفظ آرامش هنگام زایمان
  •  ایجاد دلبستگی با نوزاد
    •  تماس نوزاد و مادر پس از تولد
    •  چگونگی ایجاد دلبستگی
    •  راهکار های ایجاد یک پیوند عاطفی خوب
  •  شناسایی رفتارهای نوزاد
  •  دوران افکار آبی

نگرانی های اشتباه زایمان

ممکن است کمی استرس و نگرانی قبل از انجام زایمان داشته باشید. این افکار کاملاً بدیهی است.
منشأ این نگرانی ها به دلیل عدم تجربه از زایمان است یا می تواند به دلیل تصورات بدی باشد که از زایمان در ذهن تان نقش بسته است.
راه کاهش استرس و غلبه بر ترس بالا بردن سطح اطلاعات است. بهتر است که شما در این مرحله اطلاعاتتان را در مورد مراحل زایمان و فیزیولوژی بدن و جنین بالا ببرید و کاملاً آگاه شوید که یک زایمان با روند طبیعی و فیزیولوژیک شما و جنینتان را به خطر نمی اندازد بلکه فرآیندی کاملاً حساب شده و بی خطر است.
حال برای افزایش سطح آگاهی شما به صورت مختصر در مورد نگرانی هایی که ممکن است مادران در مورد زایمان خود داشته باشند پرداخته ایم:
زایمان، یک تجربه ناشناخته و بسیار مهم در زندگی بانوان است بنابراین نگران بودن نسبت به آن کاملاً طبیعی است. اما کلید کنار آمدن با ترس از زایمان، آگاهی درباره ی اتفاقاتی است که احتمال بروز آن در هنگام زایمان زیاد است.
اگر آمادگی بیش تری داشته باشید، آرامش بیش تری نیز احساس می کنید و در نتیجه به جریان اکسی توسین (هورمونی که باعث انقباض های رحمی می شود) نیز کمک می کنید تا پیشرفت زایمان تان را بهبود بخشید. احساس آرامش یا حداقل نداشتن وحشت واقعاً می تواند تجربه ی زایمان تان را دگرگون سازد.
چگونه به زایمان خود فکر می کنید؟ هیجان زده و خوشحال، و یا هراسان و نگران هستید؟ برخی از اطرافیان با مطرح کردن افسانه هایی درباره ی زایمان های طولانی و رنج و سختی حاصل از زایمان شما را می ترسانند. عده ای دیگر پافشاری دارند که به سادگی و با چند فشار آرام این مسیر را پشت سر گذاشته اند. خب، این حرف ها سرگردان کننده و حتی نگران کننده است.
قطعاً یکی از جذاب ترین و مهیج ترین تجربه های زندگی هر خانمی، زایمان اوست؛ تجربه ای که به دردناک بودن، معروف است اما می توان آن را طوری تسهیل کرد که در عین حال که بدون درد و کم درد است، فرد مجبور نشود تن به تیغ سزارین و عوارض بی هوشی عمومی بسپارد.

برش زایمان طبیعی ( اپی زیاتومی )

احتمال دارد در طول زایمان پارگی اندکی رخ دهد، و این برای بعضی از بانوان باردار ترسناک است. معمولاً خانم ها بیشتر از آن که فکر انقباض ها و درد آن اذیتشان کند، فکر پارگی ناحیه تناسلی آزارشان می دهد چرا که نسبت به آن اطلاعات کافی ندارند و فکر می کنند این پارگی ترمیم ناپذیر است.
و اما راهکار: شما می توانید با انجام ماساژ ساده احتمال پارگی ناحیه تناسلی خود را کاهش دهید.
مطالعات نشان می دهد که ماساژ ناحیه ی بین مهبل و مقعد (میان دو راه) از هفته سی و نهم، احتمال پارگی و نیاز به بخیه را کاهش می دهد. به روغن ملایمی که آلرژی زا نیست (برای مثال روغن جو دو سر و روغن زیتون) نیاز دارید و تمام کاری که می کنید این است که هر دو شست دستتان را دو یا سه سانتی متر داخل واژن کنید، به سمت پایین فشار دهید و هم زمان به همه ی جهات ماساژ دهید، تا زمانی که کمی سوزش احساس کنید. به آرامی و محکم به کشش ادامه دهید و حدود دو دقیقه فشار را ثابت نگه دارید.
انجام دادن این کار بافت شما را می کشد و آن را نرم تر و انعطاف پذیرتر می کند. هنگام زایمان با آگاهی از این که قبلاً هم آن ناحیه را کشیده اید،کنترل بیشتری رو این ناحیه داشته و وقتی تاج سر بچه نمایان می شود، هراسی به خود راه نمی دهید و با کنترل بیش تری فشار می آورید.
- به برنامه ی زایمان خود اضافه کنید:
یادداشت کنید که می خواهید طی زایمان فعال بمانید. ایستاده بودن و تحرک داشتن هنگام زایمان به نوزادتان کمک می کند تا در وضعیت خوبی قرار گیرد. زایمان در آب را در نظر داشته باشید. آب پوست را نرم می کند و در نتیجه احتمال خطر پارگی را کاهش می دهد. به علاوه، به توصیه های مراقب پزشکی خود گوش دهید. برای به حداقل رساندن خطرات، او به شما می گوید که چه زمانی و چگونه فشار آورید.
- خیالتان راحت، اگر دچار پارگی شدید، بدانید که ناحیه ی میان دو راه به سرعت بهبود می یابد وحتی جای بخیه آن از بین میرود. مسکن نیز برای دردتان تجویز می شود.

دفع مدفوع

بسیاری از بانوان نمی خواهند با شرمندگی و آبروریزی دفع مدفوع در طول زایمان روبه رو شوند. پذیرفتن دشواری های زایمان برای بسیاری از مادران قابل قبول است. اما فکر دفع مدفوع ـ بدون اختیار ـ کمی نگران کننده و خجالت آور است.
و اما راهکار: طی بارداری و به خصوص در ماه آخر از رژیمی سالم و سرشار از فیبر پیروی کنید تا گوارش تان را تنظیم کند. هنگام بستری و نزدیک زایمان سعی کنید بیشتر از مایعات و آبمیوه ها استفاده کنید همچنین از مصرف خوراکی هایی که ممکن است روده های تان را ناراحت کند، پرهیز کنید. مثل روغن کرچک که برخی برای تسریع زایمان آن را توصیه می کنند. این روش ها پایه علمی در القای زایمان نداشته و موجب اسهال می شود.
- به برنامه ی زایمان خود اضافه کنید: مراقب پزشکی تان همه چیز را هنگام زایمان در نظر می گیرد (حتی دفع مدفوع). در صورت دفع مدفوع، مخفیانه به آن رسیدگی می شود وحتی ممکن است بسیاری از بانوان حتی از آن با خبر هم نشوند.
همچنین دفع مدفوع نشانه ی خوبی است؛ چون سر فرزندتان هنگام خارج شدن به دفع مدفوع فشار می آورد و این مسئله ثابت می کند که زایمان در حال پیشرفت و مسیر خوبی قرار دارد.

ترس از درد

هیچ کس نمی تواند درد را برای دیگری معنا کند حتی ما هم از توضیح درد چیزی برای گفتن نداریم. معمولاً خانم های باردار می گویند درست نمی دانم که از درد زایمان باید چه انتظاری داشته باشم. برخی از مادران می گویند که با اندکی درد، زایمان آرامی داشته اند. در حالی که دیگران معتقدند درد چنان طاقت فرساست و تحملش سخت است که باید درخواست مسکن کنند. ترس از ندانستن این که زایمان چه دردی دارد کمی نگران کننده است.
- چه می توان کرد؟ کتاب هایی درباره زایمان بخوانید و درصورت امکان در کلاس های بارداری حضور یابید. اگر بانوان بدانند که چه اتفاقی خواهد افتاد و به بدن خود اعتماد کنند، به بهترین وجه با آن کنار می آیند. کلاس های بارداری فکر شما را باز می کند و مراحل زایمان و موقعیت پیش رو را به شما توضیح می دهد، مسکن های مخصوص درد را به شما می شناساند و نگرانی های شمارا برطرف خواهد کرد.
- به برنامه ی زایمان خود اضافه کنید: در طول زایمان فعال بمانید، مثل نشستن و به جلو و عقب رفتن روی توپ زایمان. احتمالاً اگر در وضعیت ایستاده باشید، درد کم تری احساس خواهید کرد، با وجود این از امتحان کردن وضعیت های متفاوت هراسان نباشید و روشی را بیابید که برای شما کاراست. درباره مسکن ها آزادانه تحقیق کنید. عده ای می گویند که استفاده از اپیدورال (بی حسی از ناحیه ی کمر) احتمال زایمان سزارین را افزایش می دهد، اما این مسکن برای کاهش درد بسیار مؤثر است.
هر لحظه از زایمان این موضوع را در ذهن خود مرور کنید که: درد زایمان، درد مثبتی است. این درد شدید است، اما همیشگی نیست و هر انقباضی شما را به در آغوش کشیدن فرزندتان نزدیک تر می کند.

احساس شوهر نسبت به زن پس از زایمان طبیعی

اکثر مردان فقط همسرشان را در حالتی مثبت می بینند. و بعد از زایمان بیشتر به او اهمیت داده و از او مراقبت می کنند. احساس مردان نسبت به همسرشان نه تنها کم نمی شود بلکه بیشتر می شود اما در مواقعی خانم ها از اینکه همسرشان هنگام زایمان کنارشان باشند نگرانند.
خانم ها معمولاً می گوید: می ترسم، وقتی همسرم تاج سر بچه را ببیند، دیگر مرا مثل قبل نخواهد.
او را با این تصویر آشنا سازید. اگر همسرتان از زایمان اطلاعات درستی داشته باشد، دیگر از شوکه شدن او نگران نخواهید بود. یا اگر احساس می کنید که اگر او صحنه های زایمان را نبیند بهتر است و اگر راحت ترید که او از آن چه می گذرد آگاه نباشد، از او بخواهید بیرون از اتاق زایمان، منتظر شما باشد. مسئله ی همراهی همسران در اتاق زایمان سلیقه ایی است و باید بسته به روحیات خود و همسرتان تصمیم بگیرید.
- به برنامه ی زایمان خود اضافه کنید: هنگام زایمان به شوهرتان نیز کاری بسپارید، مثل ماساژ دادن پشت تان یا کمک به شما در هماهنگ کردن تنفستان، این عمل به هر دوی شما کمک می کند. مردان از این احساس متنفرند که مثل قطعه ای یدکی باشند که به هیچ دردی نمی خورد.
اگر همسرتان هنگام زایمان کنار شما نبود می توانید کارهای بیرون از بیمارستان را به او واگذار کنید برای مثال کارهای منزل و....
- خیالتان راحت باشد، صرف نظر از این که زایمان شما چگونه پیش برود، مردان عموماً از توانایی همسرشان شگفت زده می شوند. به دنیا آوردن بچه موفقیتی است که احترام و عشق همسرتان نسبت به شما و فرزندتان را عمیق تر می کند. این احساس شما را متحد می سازد. جای نگرانی وجود ندارد.

آرامش اعصاب در زایمان

 

تبریک... نوزادی که در شکم شماست، قرار است در همین نزدیکی به دنیا آید، و به دلتنگی های شما پایان دهد.
زایمان یکی از شیرین ترین تجربه های زندگی می باشد که به وصالی شیرین منجر می شود. وصالی مقدس و جاودانه بین مادر و فرزند. تجربه ی شیرین زایمان، خاطره ای ماندگار است؛ وقتی یاد آن در ذهن شما سپری می شود احساس زیبا و خوشایندی به شما دست می دهد، احساسی که در جای دیگر زندگی تان تکرار نشده است.
تولد بیش از یک فرآیند زیستی طبیعی است؛ در اصل رویدادی دلپذیر و مقدس از خلقت است. زایمان برای بسیاری از خانم ها مناسکی دارد که در آن انتقال عمیق عاطفی صورت می گیرد و روحی جدید به زندگی وارد می کند و موجب می شود مادر در درون خود احساس قدرت کند.
• دو بعد معنوی و مادی زایمان
بعد مادی آن درد شیرینی است که طی زایمان آن را تجربه می کنید. می توان گفت این درد، شیرین ترین و خاص ترین دردی است که هر زن آن را حس خواهد کرد. زیرا سرانجام موجب وصالی شیرین و تولد موجودی پاک وزیبا از آفرینش می شود.
زیباتر و متأثر تر از بعد مادی، بعد معنوی می باشد که شما را طی زایمان پیش خدا عزیزتر می کند و احساس شیرین مادر شدن و فرزند دار شدن را به شما هدیه می کند. شما بعد از زایمان همانند نوزاد تازه متولد شده پاک و عاری از هر گونه گناه می شوید. همچنین اجری زیبا و جاودانه برای شما ثبت خواهد شد. بعد معنوی زایمان بسیار زیاد و ناگفتنی است. در قسمت سلامت معنوی زایمان برای شما بیشتر در این مورد صحبت کرده ایم.
شما حتی اگر پیش از این بارداری فرزند داشته اید و زایمان را تجربه کرده باشید؛ باز کاملاً طبیعی است که در چنین لحظات به یاد ماندنی احساس تردید و نگرانی داشته باشید. بیشتر زنان باردار از این می ترسند که هنگام زایمان نتوانند به اندازه کافی تلاش کنند و یا اگر مشکلی در لگن داشته باشند، نتوانند زایمان طبیعی انجام دهند. خیلی از خانم ها به انجام سزارین تمایل دارند، چون فکر می کنند زایمان طبیعی خطرناک است.
پزشکان وماماها حین زایمان وضعیت جنین را لحظه به لحظه کاملاً بررسی می کنند و در صورتی که کوچک ترین مشکلی مشاهده کنند، برای نجات جان شما و نوزاد، عمل سزارین را پیشنهاد می دهند.
ترس زایمان به خصوص برای کسانی که تا به حال زایمان نداشته اند، طبیعی است اما در خانم هایی که برای دومین بار زایمان می کنند، این ترس فقط زمانی به وجود می آید که ازدرد زایمان اولشان خاطره ی خوشی نداشته باشند.
شما باید به پزشک و مامای خود اطمینان کافی را داشته باشید. به هر حال بعضی از خانم های باردار احساس ترس شدید از زایمان دارند که احساسات منفی آنها مانع زایمان می شود. اگر شما جزء این دسته هستید ممکن است با اضطراب کاملاً شدیدی مواجه شوید که علائمی نظیر تپش قلب، سرگیجه و نفس تنگی را به همراه دارد. شما ممکن است کابوس با مشکلات تمرکز داشته باشید که تمام این ترس ها بی مورد است.
مقدار کمی استرس که ممکن است شما در زایمان تجربه کنید برای تان مفید است زیرا باعث انتقال اندروفین به جریان خون می شود و شما را هنگامی که با چالش ها مواجه میشوید هشیار نگه می دارد. اما هنگامی که بسیار وحشت می کنید و استرس زیادی دارید عضله های شما سفت می شوند؛ در واکنش به جنگ و گریز هورمون های استرس وارد جریان خونتان می شود ضربان قلبتان زیاد می شود و جریان خون به سمت دست ها و پاهایتان می رود.
اگر ترس از زایمان دارید که شما را در موقعیت هراس دائمی قرار می دهد در مورد ترس خود با مامای خود صحبت کنید. او ممکن است برداشت غلط شما را شفاف کند یا توصیه هایی برای پرداختن به نگرانی هایتان داشته باشد.

راهکارهای حفظ آرامش قبل از زایمان


1. بهترین راه از عهده زایمان برآمدن این است که یاد بگیرید از آن نترسید. ممکن است برخی زایمان ها دشوار و گاهی همراه با صدمه باشند. اما راههای زیادی برای کنترل درد وجود دارد، شما نیز مانند بسیاری از خانم های باردار آن را سپری می کنید و در انتهای روز نوزاد خود را بغل می گیرید. آنچه اکنون به آن نیاز دارید راهکارهایی برای حفظ آرامش و از بین بردن ترس است.
2. علت ترس خود را پیدا کنید. مثلاً اگر سابقه پزشکی سقط جنین، مرده زایی یا زایمان دشوار دارید بهتر است اطلاعاتی در مورد زایمان به دست آورید و اطمینان حاصل کنید که بارداریتان به خوبی پیش می رود.
3. نگرانی های خود را در مورد زایمان، سزارین و سلامت نوزاد یادداشت کنید.
4. این افکار ترسناک را با مامای خود مطرح کنید که وی می تواند توصیه هایی برای غلبه بر آنها به شما بدهد.
5. در نهایت این افکار منفی را مهار کنید. از تماشای برنامه های ترسناک تلویزیونی که در مورد زایمان است اجتناب کنید. اگر دوستان شما بخواهند از دردهای زایمان خود بگویند از آنها بخواهید موضوع بحث را عوض کنند. مهارت های آرام سازی را فرا بگیرید و در طی چند هفته پیش از زایمان آنها را تمرین کنید.
6. اگر امکان گرفتن مامای همراه دارید حتماً این کار را بکنید، وجود مامای همراه در کنار شما برای حفظ آرامش و اطمینان خاطر شما بسیار مؤثر است.

راهکار های حفظ آرامش هنگام زایمان

حفظ آرامش در زایمان از خسته شدن ماهیچه های شما خصوصاً ماهیچه بزرگ رحم جلوگیری می‌کند، و به شما کمک می‌کند تا لذت بیشتری از این تجربه زیبا برده وهمچنین موجب می شود که بتوانید زایمان موفقی را سپری کنید.
آرامش در زایمان موجب می شود انرژی خود را هنگام زایمان ذخیره کنید تا بتوانید در مواقع نیاز به انرژی، از آن استفاده کنید و بتوانید زورهای لازم حین تولد را بزنید؛ و احتمال نیاز به استفاده از دارو یا سایر مداخله های پزشکی جهت تقویت انقباض ها در به دنیا آوردن نوزاد کمتر می شود و همچنین باعث می شود شما ارتباط مؤثرتری با پرستاران خود برقرار کرده و آنچه آنها به شما می‌گویند را متوجه شوید و انجام دهید. و مورد دیگری که به اندازه موارد فوق اهمیت دارد این است که آرامش اعصاب و ریلکس بودن شما حتی به نوزادتان کمک می‌کند تا بهتر از پس زایمان برآید. اگر در حالت آرامش قرار داشته باشید هورمون‌های استرس از خون شما به خون او منتقل نشده و موجب افزایش ضربان قلب او نمی‌شوند. همچنین ریلکس ماندن بدین معناست که عمیق‌تر نفس می‌کشید و در نتیجه اکسیژن بیشتری به نوزاد شما می‌رسد.
آیا واقعاً می‌توان در زمان زایمان آرام و راحت بود؟ ممکن است از نظر شما این کار ساده نباشد، اما چند تکنیک ساده می‌تواند به شما کمک کند تا موفق شوید، خصوصاً اگر حمایت و کمک عاشقانه همسر یا مامای همراه خود را در زمان زایمان داشته باشید.
پشتیبانی مناسب از مادر در زمان زایمان در بین سایر عوامل، مهمترین عاملی است که به تنهایی می تواند تجربه‌ای مثبت از زایمان را برای مادر به جای گذاشته و نتایجی مثبت را نیز برای نوزاد به ارمغان آورد. ممکن است ریلکس شدن در هنگام انقباض ها امری سخت باشد، اما به خاطر داشته باشید که اکثر خانم ها در فاصله بین انقباض ها هیچ‌گونه درد و ناراحتی احساس نمی کنند. در نتیجه فاصله بین انقباض‌ها می تواند زمانی مناسبی برای شما باشد تا بدن خود را آرام کنید، خصوصاً اندام‌هایی را که می‌دانید سفت و منقبض شده‌اند، آنها را شل و رها کنید. در صورت داشتن مامای همراه او می تواند با ماساژ دادن، دلگرمی دادن و تشویق کردن به شما کمک کند. تمرکز بر نفس کشیدن هم در طول انقباض ها و هم مابین آنها می تواند به شما کمک کند. تکنیک های تنفسی مخصوص زایمان وجود دارد که در بخش تناسب اندام زایمان، به توضیح بیشتر آن پرداخته ایم.
روش های آزمون شده ای وجود دارد که ترس و نگرانی شما در مورد زایمان را کاهش می دهد. در ادامه با روش هایی آشنا می شوید که در طول بارداری و زایمان به شما آرامش می بخشد. این روش ها شامل موارد زیر می باشد:

 محیط مناسب را انتخاب کنید
اولین گام در جهت آرامش اعصاب این است که محیط مناسب را برای زایمان خود فراهم آورید، و این بدان معنی است که دقیقاً در مورد جایی که می‌خواهید نوزادتان متولد شود فکر کنید. دلیل علمی و قانع‌کننده‌ای وجود ندارد که فکر کنید مناسبترین محل بیمارستان های تخصصی باشد چرا که طبق شواهد در این مکان ها احتمال مداخله های پزشکی و ابزاری بیشتر است و معمولاً در زایشگاه ها و بیمارستان های معمولی مادر و نوزاد دارای سلامت جسمی بیشتری می باشند.
اگر می‌خواهید در بیمارستان زایمان کنید، سعی کنید اتاق زایمان را تا حد امکان راحت و دلپذیر نمایید. در مورد اتاق زایمان با مامای خود صحبت کنید و اگر این امکان وجود دارد اجازه بگیرید تا قبلاً یک نمونه از اتاق های مخصوص زایمان را در بیمارستان ببینید. ممکن است دوست داشته باشید لوازم شخصی مانند چند بالش اضافی، دستگاهی برای پخش قرآن و یا موزیک آرامش بخش و دلخواه یا سایر وسایلی را که با آن تمرین کرده اید مانند توپ های زایمان و غیره را با خود به بیمارستان ببرید. در مورد این امکان هم بهتر است از قبل سؤال کنید.
یکی از متخصصان مطرح زایمان معتقد است خانم ها باید در محیطی کودکان خود را به دنیا بیاورند که مشابه با همان محیطی باشد که کودک را حامله شده‌اند؛ یعنی محیطی با نور کم، دنج، راحت و خصوصی. بهتر است در این باره هم فکر کنید.
 بدن خود را بشناسید
در دوران بارداری هرگاه دچار استرس می‌شوید، چند لحظه صبر کرده و بررسی کنید کدام یک از اندام‌های شما سفت و منقبض شده‌اند. آیا هنگام نگرانی اخم می‌کنید؟ دندان‌های خود را به هم می‌سایید؟ یا شکم‌ درد می‌گیرید؟ آیا گردن و شانه‌های شما منقبض و دردناک می‌شوند؟ اینها همگی نشانه آن هستند که ماهیچه های شما در وضعیت تنش و فشار قرار دارند که منجر به دردناک و خسته شدن آنها خواهد شد.
یک نفس عمیق بکشید و همین طور که بازدم را بیرون می‌دهید اجازه دهید این عضله ها آرام شوند تا به جای سفتی و انقباض، شُل و نرم بشوند. این تمرین را مرتب تکرار کنید: نه تنها زمانی که تنش و فشار و استرس را احساس می‌کنید بلکه پیش از موقعیت هایی که می دانید استرس ایجاد می کنند نیز از این تکنیک استفاده نمایید. بدین صورت هنگامی که زمان زایمان فرا می‌رسد شما به طور اتوماتیک می توانید اندام های تحت فشار و تنش در بدن خود را شناسایی کرده و آنها را ریلکس کنید. این کار می تواند تأثیرات شگفت انگیزی نیز بر فشار خون شما داشته باشد.
در زمان زایمان در ابتدای هر انقباض یک نفس عمیق بکشید و هنگامی که بازدم خود را بیرون می‌دهید سعی کنید ریلکس کنید و همه ی افکار منفی و دردها را دور بریزید. سپس بر یک کلمه یا عبارت تمرکز کنید که می تواند راهی برای پرت کردن حواس شما باشد. عبارت "نوزاد" یا نامی را که برای او انتخاب کرد اید، را زیر لب و در هنگام تنفس زمزمه کنید. یا عبارت "ری- لکس" را مرتب تکرار نمایید. یا می توانید آیاتی از قرآن را زمزمه کنید و آرام با خدای خود حرف بزنید. سعی کنید حرکت نوزاد به سمت لگن خود را تصور کنید. تفکرات مثبت را به طرف او بفرستید، به او منتقل کنید که دوستش دارید و اینجا هستید که به او کمک کنید.
 با اطراف خود به وضوح ارتباط برقرار کنید.
شما در صورتی قادر به آرامش اعصاب خواهید بود که:
سعی کنید ازقبل از مراحلی که برای شما پیش خواهد آمد آگاهی داشته باشید.
با ماماها و پزشکان همکاری لازم را داشته باشید و از مامای همراه خود بخواهید برایتان توضیح دهد که در چه مرحله ایی از زایمان به سر می برید و چه کارهایی برای شما در حال انجام است.
اگر در مورد برخی از جنبه‌های زایمان خود اطمینان ندارید، بخواهید برایتان توضیح دهند.
اگر از پیش آمدن مشکلی برای سلامتی خود یا نوزادتان می‌ترسید از مامای خود بخواهید که برایتان توضیح دهد چه اتفاقی در حال افتادن است. از او بپرسید که آیا فکر می‌کند نوزاد شما سالم است یا خیر. همین که از او بشنوید همه چیز روبه راه است قادر خواهید بود آرام شوید. اطمینان حاصل کنید که همراه شما در هنگام زایمان می‌داند یکی از مهم‌ترین نقش‌های او این است که شما را در جریان اتفاقاتی که می‌افتد قرار دهد.
می توانید یک برنامه دلخواه برای زایمان تان آماده کنید و هنگامی که برای زایمان می‌روید آن را به مامای خود نشان بدهید. از او بخواهید به شما کمک کند تا بهترین زایمان ممکن برای شما تدارک دیده شود. اگر او در هنگام زایمان به هر دلیلی حاضر نبود، اطمینان حاصل کنید که همراه شما طرح زایمان را به مامای بعدی که از شما مراقبت می‌کند نشان می دهد و پشتیبانی او را نیز به دست آورید.
 مکانی آرام بخش را تصور کنید.
چشمان تان را ببندید و نفس عمیق و پایداری بکشید. تصور کنید که با زیبایی ها محصور شده اید. این مکان را قبلاً هم دیده اید و از تصوراتتان سرچشمه می گیرد. بر زنده کردن تمامی عناصر این منظره تمرکز کنید. از رنگ هایی که می بینید تا صداهایی که می شنوید. سعی کنید برای پنج دقیقه در آن منظره بمانید. هر روز چند دقیقه این کار را تکرار کنید و سپس هنگام زایمان آن را تجسم کنید.
 به بهترین حالت ممکن فکر کنید.
خود را چنین تصور کنید که با حداکثر توانایی خود زایمان می کنید. فرضیه چنین است که اگر ذهن تان به رخدادهای خود عادت کند، بی شک اتفاق می افتند.
 تنفس را به یاد آورید.
وقتی احساس ترس به سراغ تان می آید، لحظه ای صبر کنید و روی تنفس خود متمرکز کنید. به آرامی هوا را به درون بکشید و وقتی آن را بیرون می فرستید، تصور کنید که تمامی اضطراب ها و نگرانی های خود را خارج می کنید.

ایجاد دلبستگی با نوزاد

دلبستگی یا پیوستگی را می توان یک پیوند فیزیکی و عاطفی دانست که هنگام تولد بین والدین و نوزاد برقرار شده و رفته رفته محکم تر می شود. دلبستگی ادامه ی پیوندی است که در دوران بارداری، بین مادر و کودک به وجود آمده و در وجود مادر به کمک احساس و آگاهی از آنچه در درون او می گذرد، تقویت شده است.

مادر با مشاهده ی تغییرات فیزیکی و شیمیایی در بدن خود، حضور یک موجود آشنا را باور می کند. عمل زایمان که نوزاد را از بدن مادر جدا می سازد، این پیوند را از بین نمی برد، بلکه با واقعیت بخشیدن به نوزاد آن را محکم تر و عاطفی تر می کند.
بعد از زایمان، مادر با موجودی ملاقات می کند که قبلاً با رشد و حرکات او آشنا شده و تپش قلب او را در مطب ها شنیده است. در اینجا عشق مادری شکل دیگری پیدا می کند و مادر نیازهای جدید نوزاد را می بیند و می شناسد.
قبل از تولد، نوزاد از خون مادر غذای خود را تامین می کرد و اکنون از شیر مادر تغذیه می کند و چشم و گوش و صدا و تمام وجود مادر را به خود جلب می نماید. این پیوستگی را با هیچ عذری نباید تضعیف کرد، مگر اینکه محدودیت پزشکی ایجاب نماید.
 

تماس نوزاد و مادر پس از تولد

طی تحقیقات به عمل آمده ثابت شده است مادرانی که پس از تولد بلافاصله با نوزادشان تماس داشته اند، نسبت به مادرانی که نوزادشان پس از تولد مدتی از آنها جدا بوده و سپس به هم پیوسته اند دارای امتیاز بیشتری از لحاظ محبت و احساس می باشند. طی همین تحقیقات نشان داده شده است مادرانی که بلافاصله بعد از تولد با نوزاد خود تماس داشته اند، فرزند خود را بهتر شیر می دهند و با او راحت تر و ساده تر سخن می گویند و مدت بیشتری را صرف نوزاد خود کرده و او را نوازش می کنند.
پس از تولد، دوره حساس و تأثیر پذیری وجود دارد که مدت آن یک ساعت است. در این مدت، نوزاد نسبت به مادر خود پذیرش و حساسیت بیشتری نشان می دهد. پیوند و دلبستگی دراین دوره، انگیزه قوی تری برای انجام وظایف مادری در مادران به وجود می آورد و نوزاد را به مادر خود دلبسته تر می کند.
مادرانی که نوزاد خود را پس از مدت کوتاهی ملاقات می کنند، اعتماد به نفس کمتری دارند و پیوستگی آن ها با نوزاد ضعیف تر است. پدرانی که هنگام تولد نوزاد حاضرند و او را ملاقات می کنند نیز دلبستگی بهتر و عمیق تری به فرزند خود دارند و زمینه ی خوبی برای ایجاد رابطه ی عاطفی محکم بین پدر و فرزند را پدید می آورند.

نوزادانی که با عمل سزارین به دنیا می آیند، یا به علت نارس بودن مدتی از مادر جدا می مانند، ایجاد این پیوستگی را در دوره ی حساس از دست می دهند. هم چنین نوزادانی که به فرزند خواندگی پذیرفته می شوند، از این فرصت محروم هستند.
آیا پیوستگی والدین و فرزند به علت از دست رفتن این فرصت یک ساعته بعد از تولد، خدشه دار می شود؟ آیا می توان این کمبود را به نحوی دیگر جبران نمود؟
والدینی که نتوانسته اند نوزاد خود را بلافاصله بعد از تولد ملاقات کنند و مدتی از وقت خود را در کنار او بگذرانند، نباید از احتمال سست شدن این پیوند نگران باشند. پیوند اولیه را نباید چسبی به حساب آورد که والدین و فرزند را برای همیشه به هم مرتبط سازد، بلکه در دوران طفولیت و کودکی و نوجوانی، مراحل زیادی وجود دارد که در ایجاد و استحکام این پیوستگی تأثیر دارند.
در هر حال گرچه محرومیت از پیوند اولیه ممکن است برای همیشه تأثیر نامطلوبی باقی نگذارد، ولی اهمیت این دوره کوتاه و حساس بیولوژیکی را در شکل گیری و استحکام روابط عاطفی بین والدین و فرزند نباید فراموش کرد.
در مورد مادران گروه دوم و نارسایی احتمالی در پیوستگی اولیه این گروه نیز می توان گفت که احساسات و عواطف شدید مادر به نوزاد در هنگام رسیدن به یکدیگر، می تواند محرومیت از ملاقات و پیوستگی اولیه را جبران نماید.
حتی در مورد فرزندخواندگی، والدین جدید هنگام گرفتن و ملاقات نوزاد یک هفته ای، چنان اشتیاقی از خود نشان می دهند که با شادی والدین بیولوژیکی در اتاق زایمان قابل مقایسه است.
دیدار والدین از نوزاد هنگام تولد، برای ایجاد دلبستگی اهمیت زیادی دارد و اگر مادر نتواند بلافاصله پس از تولد نوزاد را بپذیرد، باید از پدر دعوت کرد تا در اتاق زایمان یا اتاق نوزادان او را ملاقات کند. بررسی ها نشان می دهد پدرانی که نوزادشان با عمل سزارین به دنیا می آیند و در دقایق اول، فرصت دیدار نوزاد خود را دارند، نسبت به پدرانی که از این ملاقات محروم اند یا چند ساعت بعد نوزاد را می بینند در ماه های بعد محبت و توجه بیشتری به فرزند خود پیدا می کنند.

 

چگونگی ایجاد دلبستگی

برای چند دقیقه خود را در اتاق زایمان و هنگام تولد نوزاد مجسم کنید و بهترین روش برقراری پیوند را مشاهده نمایید. یکی از روش های عالی برای دلبستگی، در صورتی که محدودیت پزشکی نداشته باشد، قرار دادن نوزاد به طور عریان و در تماس مستقیم روی شکم مادر است، به طوری که سر نوزاد بین سینه مادر قرار بگیرد. برای جلوگیری از سرماخوردگی نوزاد، باید سر و پشت نوزاد را با حوله گرمی پوشاند.

اولین تماس پوستی، آغاز یک پیوند عاطفی است. در این وضعیت که تمام بدن نوزاد با شکم و سینه ی مادر تماس دارد، گرمای بدن مادر به نوزاد منتقل می شود. در اولین ساعت پس از تولد، مادر و نوزاد بهترین حساسیت و تأثیرپذیری را نسبت به یکدیگر دارند.
در دقایق اول پس از تولد، نوزاد وارد حالتی به نام هوشیاری آرام می شود که طی آن بهترین آمادگی را برای ارتباط با محیط اطراف خود دارد.
در این حالت نوزاد با هوشیاری به چشم های مادر نگاه می کند و خود را به سینه ی او می چسباند. این یک تعامل یا بده بستان، بین مادر و نوزاد برای خشنودی و رفع نیاز یکدیگر است.
نوزاد به آغوش گرم و امن مادر نیاز دارد و مادر از بغل کردن و نوازش او لذت می برد. جای شگفتی است که در این مدت چگونه نوزاد، نسبتاً بی حرکت و در کمال آرامش به مادر می چسبد.
در این لحظه نوزاد به شدت شیفته ی چیزهایی است که می بیند، می شنود و یا احساس می کند و دوست ندارد هیچ حرکتی این آرامش را برهم زند. در این لحظات و هنگامی که نوزاد از سینه ی گرم مادر تغذیه می کند و به آهنگ دلنشین زمزمه او گوش می کند، اولین رشته های پیوند عاطفی به هم گره می خورد و طولی نمی کشد که نوزاد خود را پیوسته به مادر احساس می نماید.

راهکار های ایجاد یک پیوند عاطفی خوب

1. اگر زایمان در محیطی آرام و فارغ از نگرانی صورت گیرد، معمولاً پیوند بین مادر و نوزاد تقویت می شود. ولی یک زایمان سخت و ناراحت که ناشی از ترس، درد و نگرانی است؛ غالباً این پیوند را سست می کند. برای زوج های جوان و مادرانی که از زایمان می ترسند، شرکت در کلاس های آمادگی برای رفع نگرانی مفید است.

2. مدتی با نوزاد تنها بمانید. پس از تولد و بعد از اینکه کارکنان وظایف خود را نسبت به مادر و نوزاد انجام دادند. اگر شما و نوزاد در وضع خوبی باشید. بهتر است مدتی تنها با یکدیگر باشید. یک جمع خانوادگی سه نفری شامل مادر، پدر و نوزاد عامل مهمی در تحکیم پیوند اولیه است. این محفل خصوصی برای دلگرمی و پیوستگی خانواده لازم است و نباید آن را بر هم زد.
3. مادر باید شیر دادن به نوزاد را بلافاصله پس از تولد شروع کند. بعضی نوزادان در ساعت های اول میل شدیدی به لمس کردن و گرفتن سینه مادر دارند. لذا از مامای خود بخواهید در صورت امکان شیردهی، شما را برای شیردهی حاضر کرده و کمک به پیوند میان شما و نوزادتان کند. سعی کنید هنگام شیردهی نوزاد خود را لمس کرده و نوازشش کنید و در همین هنگام با لحنی آرام با او سخن بگویید و آرامش کنید.
طبق توصیۀ پزشکان اطفال نوزاد را باید بلافاصله پس از تولد روی سینه ی مادر قرار داد. تماس کودک با سینه ی مادر و مکیدن آن هورمونی به نام اکسین توسین تولید می کند که ورود آن به جریان خون به انقباض عضلات و جمع شدن رحم کمک نموده و خونریزی بعد از زایمان را کاهش می دهد. اکسی توسین به نوبه ی خود باعث ترشح هورمون دیگری به نام پرولاکتین می شود که برای تولید شیر لازم است.
4.  نوزاد را پس از تولد در بغل بگیرید. چنانچه قبلاً ذکر شد، بهترین راه برقراری پیوند آن است که بلافاصله پس از تولد نوزاد را خشک کرده و قبل از پوشاندن لباس او را طوری روی سینۀ مادر بخوابانند که سینۀ او روی شکم مادر قرار بگیرد. اگر در این حالت تمام بدن نوزاد را نوازش کنید. نوزاد از این تماس مستقیم بیشتر لذت می برد. دیدن مادر در حالی که با انگشتان خود نوزاد را ناز می کند و مشاهده پدر که به نشانه حمایت از نوزاد. با دست خود سر او را نوازش می کند. هیجان انگیز است.
ناز و نوازش نوزاد دارای تأثیرات مثبت پزشکی نیز می باشد. پوست بزرگترین عضو بدن است و اعصاب زیادی به آن ختم می شوند. نوازش پوست، تنفس نوزاد را که در بدو تولد معمولاً نامنظم است، هماهنگ و منظم می سازد.
5. با نگاه عمیق به نوزاد توجه کنید. نوزاد را رو به روی خود نگه دارید. به طوری که چشمانتان در یک سطح افقی مقابل هم قرار گیرد. بهترین فاصله ای که نوزاد شما را خوب می بیند 25 سانتیمتر است.
بیشتر نوزادان در ساعت اول پس از تولد در حالتی به نام هوشیاری آرام به سر می برند و در این مدت نسبت به ساعت های بعد که معمولاً به خواب می روند. چشمان خود را بیشتر باز نگه می دارند.
نگاه مستقیم در چشمان نوزاد در حالت هوشیاری آرام احساس لطیف و عمیقی در مادر به وجود می آورد. با نوزاد خود حرف بزنید. مادر معمولاً به طور طبیعی با صدایی دلنواز و با آهنگی دلنشین با نوزاد حرف می زند. گوش نوزاد با این صدا آشناست و می توان واکنش او را که با زمزمه های مادر هماهنگ است، مشاهده کرد.
در آغوش گرفتن نوزاد، شیردادن به او، حرف زدن با او و نگاه کردن در چشم های او چنان پیوند و پیوستگی محکمی ایجاد می کند که مادر نمی تواند از این موجود که در حمل زایمان او رنج زیادی تحمل کرده است دل بردارد و از او جدا شود.
 

شناسایی رفتارهای نوزاد

برخی وقت ها ممکن است بعد از تولد نوزاد، پدر و مادر ها به دلیل کم تجربه بودن و ناآگاهی دچار نگرانی هایی در مورد مراقبت ها و حالت های نوزاد خود شوند. این نگرانی ها امری بدیهی است چرا که نوزادی که تازه متولد شده، حالت ها و رفتارهایش با بزرگترها متفاوت می باشد. اما همین نگرانی ها ی بدیهی ممکن است میزان آرامش شما را بهم بزنند و موجب استرس های نابه جای شما شوند.

در اینجا برای جلوگیری از نگرانی های بی مورد و آگاهی بیشتر شما، به بیان برخی از حالت های نوزاد پرداخته ایم:
 خواب نوزاد
برخی از مادران و پدران از خواب زیاد نوزادشان در روزهای اول تولدش شاکی هستند و ابراز نگرانی می کنند اما باید بدانید نوزدان در اوایل زندگی خود به طور متوسط روزی 18-16 ساعت می خوابند. مقدار خواب زیاد لازمه ی سلامتی او می باشد پس نیاز به نگرانی ندارد.
 گریه نوزاد
گریه نوزاد معمولاً برای برآورده شدن نیاز های او می باشد و ممکن است بر اثر عواملی چون گرسنگی، دل درد، خیسی پوشک و... باشد. عوامل دیگری غیر از رفع نیازها، ممکن است موجب گریه شود. برای مثال شاید گریه نوزاد در اثر گریه بچه دیگری باشد. برخی از پژوهشگران بر این باورند که این پاسخ بیانگر قابلیت نوزاد در واکنش نشان دادن به رنج دیگران است.
هم چنین نوازاد نسبت به لمس دور دهان،کف دست و پاها، اندام تناسلی حساس هستند و ممکن است با تحریک این نقاط گریه کنند. همچنین نوزاد به تغییر دما و درد بسیار حساس است.
 احساس مزه توسط نوزاد
این واکنش برای بقا ی نوزاد ضروری است. نوزادان نسبت به مایع شیرین واکنش مثبت نشان داده و عضلات صورت را شل می کنند و آنرا طولانی تر و با مکش کمتری مک می زنند. به آب شور بی تفاوت هستند و یا آن را رد می کنند و نسبت به مزه ترش لب ها ی خود را جمع می کنند و وقتی که مزه ای تلخ باشد دهان خود را قوس مانند باز می کنند.
 احساس بویایی نوزاد
این حس کمک می کند تا نوزاد اولاً غذای سالم تر را دریافت کند؛ ثانیاً مادر خود از سایرین تشخیص دهد.

 حس شنوایی نوزاد
نوزادان می توانند انواع صوت ها را بشنوند. تحقیقات نشان داده است که نوزادان فقط تعداد کمی از صداهای گفتاری را نمی توانند تشخیص دهند. این توانایی ها نشان می دهد که نوزاد برای تکلیف فراگیری زبان آمادگی دارد.
نوزاد صدای مادر خود را از بین سایر صدا ها تشخیص و ترجیح می دهد. این ترجیح احتمالاً در اثر شنیدن صدای مادر قبل از تولد، پرورش یافته است. همچنین نوزادان صداهای زیر و پراحساس را پذیرا تر هستنند.
 حس بینیایی نوزاد
حس بینایی،کم رشد یافته ترین حس هنگام تولد است. نوزادان نمی توانند مانند بزرگسالان چشمان خود را متمرکز کنند و تیز ببینند. آن ها به صورت تار می بینند، حتی والدین خود را نیز از نزدیک کاملاً تار می بینند. آن ها رنگ ها را هنوز خوب نمی بینند و حدود 2-1ماه طول می کشد تا رنگ بینی آنها بهتر شود.
اگرچه نوزادان همواره به محرک های رنگی روشن (صورتی، قرمز، زرد، سفید) بیشتر از محرک های تیره و خاکستری جلب می شوند.

دوران افکار آبی

خانم ها بعد از تولد نوزاد، ممکن است با هر نوع احساساتی مواجه شوند، طیف احساسات در واقع بی حد و حصر است. شما بعد از زایمان، بعد از انتظار طولانی مدت که بالاخره نوزادتان به دنیا آمده، مغلوب لذت می شوید و با دیدن نوزادتان، به طور باور نکردنی شادابی خاصی پیدا می کنید.

اما ممکن است بعضی از خانم ها بعد از زایمان به دلیل احساس مسئولیتی که نسبت به نوزاد خود حس می کنند؛ برای مراقبت از نوزاد خود دچار ترس یا نگرانی شده و در خود فرو روند و حس غمی را درخود پیدا کنند. این احساسات کاملاً طبیعی و قابل درک می باشد. در انگلستان این دوران را به دلیل به وجود آمدن افکار غمگین و تیره، دوران افکار آبی نامیده اند.
دوران افکار آبی مرحله ای مهیج، پس از زایمان به حساب می آید چرا که آن را پدیده ی جالبی می دانند که مادر بعد ازتولد نوزاد خویش به دلیل حس زیبای مادر شدن و واکنشی که به آن نشان می دهد ممکن است از خود بروز دهد.
در زندگی شما تغییر بزرگی به وجود آمده، پس طبیعی است که احساسات متفاوتی را تجربه کنید. «من یک نوزاد تازه متولد شده دارم که او را از جانم بیشتر دوست دارم. فرزندم نشاطِ زندگی‎ام است. با این وجود گاهی اوقات احساس ناراحتی و غم می‎کنم و نمی‎دانم که به چه دلیل است؟ چه مشکلی برای من پیش آمده است؟» نگرانی و غم بعد از زایمان کاملاً طبیعی است و دلیل بر وجود مشکل نمی باشد. اما اگر منطقی در خود بیاندیشیم دلیلی بر وجود این ترس و نگرانی وجود ندارد. مطمئن باشید که شما مادری لایق هستید  و از پس همه ی مسئولیت های مادرانه خود برخواهید آمد.
دراینجا به شرح بیشتر نوع این احساسات پرداخته ایم:
انتقال از بارداری به مادر شدن یک تغییرِ اصلی در زندگی است. هم از نظر جسمی و هم از نظرِ عاطفی و روحی. در طولِ اولین روزهای زندگیِ نوزادتان، طبیعی است که پستی بلندی های عاطفی را تجربه کنید. چیزی که به آن غمِ به دنیا آمدن نوزاد یا دلتنگی بعد از زایمان هم گفته می‎شود. تغییرات روحی این دوره می تواند همراه با ضعف و بی حالی، غمگینی، بی خوابی، بی قراری، تحریک پذیری و نوسانات خلق و خو همراه باشد.
دوران افکار آبی یا همان غم و اندوه پس از زایمان، 2 تا 3 روز بعد از زایمان آغاز شده و معمولاً تا 14روز بعد از آن بهبود خواهد یافت و نیاز به درمان خاصی ندارد.
اگر دچار اندوه پس از زایمان شُدید ممکن است 1 دقیقه خوشحال باشید و کمی بعد هراسان و غمگین بشوید. ممکن است احساسِ عصبانیت، غم، تحریک‎پذیری و یا ناامیدی کنید. اگر چنین احساساتی داشتید؛ این بدین معنا نیست که شما مادر بدی هستید یا این که نوزادتان را دوست ندارید. این نوساناتِ خلق ممکن است به دلیل تغییرات هورمونی باشد که پس از زایمان در بدن زن صورت می‎گیرد.
سطح هورمون استروژن و پروژسترون پس از زایمان به طور ناگهانی افت می‎کند و موجب این تغییرات و نوسانات خلقی می‎شود. فاکتورهای دیگر مانند خستگی زایمان، محرومیت از خواب، درد های بعد از زایمان، اضطراب مراقبت از نوزاد، حس کم شدن جذابیت و... نیز می‎توانند موجب بروز این احساسات شوند.
خوشبختانه این حالت در اغلب خانم‎ها چند روز تا چند هفته بیشتر طول نمی‎کشد و معمولاً بدون درمان دارویی و خود به خود بر طرف می‎شود.
اگر شما دچار دوران افکار آبی شده‎اید. تا جایی که امکان دارد از خود مراقبت کنید. یک رژیم غذایی سالم داشته باشید و تا می‎توانید استراحت کافی داشته باشید. زیرا خستگی و محرومیت از خواب این حالات و احساس غم را تشدید می‎کنند.
 در اینجا چند راهکار دیگر وجود دارد که به شما کمک می‎کند تا احساس بهتری داشته باشید:
• کمک‎ها را قبول کنید، به خصوص در اولین روزها و هفته‎های پس از زایمان.
• اجازه دهید خانواده و یا دوستان‎تان خرید، کارهای خانه و مراقبت از کودکان را بر عهده بگیرند.
• اجازه دهید شخص دیگری در مواقعی از نوزاد شما نگهداری کند.
• به طور کامل استراحت کنید و غذاهای مغذی و سالم بخورید.
• با اشخاص و دوستانی که دوستشان دارید و یا مادر نوزادان دیگر صحبت کنید تا به شما دلگرمی بدهند و یادآوری کنند که تنها نیستید.
• زمانی را برای انجام کارهایی که موجب آرامشتان می شود قرار دهید (قرآن خواندن، انجام یوگا، صحبت با همسر و دوستان و...)
• خواب کافی داشته باشید.

اگر این دوره بیش از یک یا دو هفته طول کشید یا اگر علائم بیشتر شدند بهتر است با پزشک‎تان مشورت کنید تا راه حل های لازم را جهت بهبودی بیشتر شما ارائه دهد.


منابع

کتاب بارداری هفته به هفته
کتاب آمادگی برای زایمان و مراقبت از نوزاد
کتاب بهداشت روان در بارداری و زایمان ؛ تالیف مرضیه اکبرزاده
 

مادر > زایمان > سلامت روانی و عاطفی
1396/02/11
کارشناس مامایی خانم حیدری
S s s s s s 0
o j k q

اگر مایل هستید، می توانید مطلب فوق را با دوستانتان به اشتراک بگذارید

مطالب مرتبط

اگر نظری یا سؤالی در مورد مطلب فوق دارید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید. ما نکات شما را با دقت می خوانیم.

نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
متن نظر
کد امنیتی