h 1016
i 0
S 0

امورپزشکی شیرخوار

کودکان در این سنین روز به روز در حال رشد و تکامل هستند و هر روز برای شما عزیزتر و وابستگی بین شما بیشتر می شود. گاهی ممکن است کودک شما بر اثر عوامل مختلفی دچار ناخوشی شود و حال عمومی و طبیعی همیشگی را نداشته باشد.
به احتمال زیاد شما با دیدن ناخوشی و نداشتن حالات طبیعی کودکتان دچار نگرانی و استرس می شوید و دوست دارید هرچه سریع تر کودکتان به حال طبیعی خود برگردد، به همین دلیل تشخیص صحیح حالات طبیعی از غیر طبیعی کودک برایتان بسیار مهم است. وجود علائم غیر طبیعی در کودک، می تواند نشان دهنده ی وجود بیماری در او باشد.
در این قسمت برای آگاهی بیشتر شما به توضیح علائم بیماری ها و شرح برخی از بیماری های شایع این دوره پرداخته ایم.

  •  علائم شایع بیماری ها
  •  انواع بیماری ها در کودکان
    •  الف. بیماری های عفونی
      •  1. بیماری های باکتریال
      •  2. بیماری های ویروسی
      •  3. بیماری های انگلی
    •  ب. بیماری های دستگاه گوارش
    •  ج. بیماری های تغذیه ای
    •  د. بیماری های پوستی
    •  ه. بیماری های دستگاه مختلف بدن
      •  1. عفونت های تنفسی
        •  الف. بیماری های دستگاه تنفسی فوقانی
        •  ب. بیماری های دستگاه تنفسی تحتانی
      •  2. بیماری های قلبی و عروق
        •  الف. بیماری های قلب
        •  ب. بیماری های خون
      •  3. بیماری های کلیه و مجاری ادرار
      •  4. بیماری های غددی
      •  5. بیماری های استخوان و مفاصل
      •  6. بیماری های مغز و اعصاب
      •  7. بیماری های چشم
  •  اعمال جراحی در کودکان
    •  الف. آمادگی کودک جهت اعمال جراحی
    •  ب. جراحی شایع کودک
      •  ختنه
      •  سوراخ کردن گوش کودک

علائم شایع بیماری ها

الف. تب
افزایش بیش از حد طبیعی درجه ی حرارت بدن را تب می نامند. دمای بدن کودکان در طول شبانه روز همانند بزرگسالان تغییر می کند. افزایش درجه ی حرارت بدن بیش از 5/37 درجه تب به حساب می آید.
تب یکی از علائم شایع در بیماری های کودکان است. بروز تب علل بسیار زیادی می تواند داشته باشد. برای مثال: ابتلا به بیماری های ویروسی (سرماخوردگی، آنفولانزا، اوریون، عفونت گوش، گلودرد و...)، بیماری های انگلی، کم آبی بدن در اثر اسهال و استفراغ، تب ناشی از واکسیناسیون و... .
 در هنگام بروز تب در کودکتان هرچه سریع تر برای تشخیص علت تب به پزشک مراجعه کنید.
ب. درد
درد حس ناخوشایندی است که در اثر فشرده شدن، کشیده شدن، و نرسیدن خون به اعضای مختلف بدن به وجود می آید. دردها ممکن است به صورت دائم و یا دوره ای وجود داشته باشد.
شایع ترین دردها در نقاط بدن عبارتند از:
1. درد شکم: شکم شایع ترین محل ابراز درد توسط کودک است. این درد در کودکان اهمیت بسیاری دارد اما گاهی می تواند نشانه ی بیماری نباشد و کودک برای جلب توجه والدین ابراز به دل درد کند.
 هنگام دل درد توسط کودکان قبل از مراجعه به پزشک، از دادن هرگونه مسکن خودداری کنید.  زیرا تسکین درد باعث عدم تشخیص صحیح پزشک می شود.

2. سر درد: سردرد یکی از علائم شایع بیماری در کودکان (در سنین بالاتر) می باشد. و گاهی می تواند نشان دهنده ی بیماری خطرناک و یا روانی در کودک باشد.

3. درد اندام: بعد از درد شکم، شایع ترین درد در کودکان اندام ها هستند.علل درد در اندام ها می تواند مربوط به رشد کودکان باشد که بیشتر در کشاله ی ران اتفاق می افتد.

 

ج. تهوع و استفراغ
استفراغ به دفع مواد غذایی و سایر ترشحات از راه دهان، گفته می شود.
تهوع به حالتی گفته می شود که همراه حالات استفراغ است بدون خروج محتویات معده.
استفراغ دلایل بسیاری می تواند داشته باشد، برای مثال: علل گوارشی، عفونی، عصبی، وارد شدن ضربه به شکم و ... .
 در صورت بروز استفراغ های بی دلیل، زیاد و خارج از حالات طبیعی در کودک خود، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
د. اسهال
تغییر در شکل و قوام مدفوع، و افزایش تعداد دفعات دفع مدفوع در طول شبانه روز را اسهال می نامند. اسهال شدید می تواند موجب کم آبی و شوک بدن کودک شود. علل اسهال می تواند مربوط به عفونت ها، حساسیت و ناسازگاری با غذاها، عفونت گوش میانی و ... باشد.
ه. یبوست
عدم دفع مدفوع به طور مرتب و روزانه موجب خشکی مدفوع و بروز یبوست می شود که به دنباله ی آن موجب بروز درد و ناراحتی هنگام دفع می شود. یبوست معمولاً در کودکانی که شیر می خورند شایع تر است. یبوست علت بیماری های خاصی می تواند باشد برای مثال کم کاری تیروئید، اما گاهی هم می تواند زمینه ی فامیلی داشته باشد و نشان دهنده ی بیماری نباشد.
و.سرفه
سرفه یک نوع واکنش دفاعی بدن در مقابل تحریکات می باشد. سرفه علل مختلفی هم چون سرماخوردگی، آنفولانزا، آسم و ... می تواند داشته باشد.
ز. تنگی نفس
اختلال در تنفس عادی، تنگی نفس گفته می شود. اختلال در تنفس می تواند دلایلی چون عفونت ریه و ... داشته باشد.


ح. کم خونی
کم خونی با رنگ پریدگی و کاهش قرمزی مخاط لب ها مشخص می شود که در اثر کاهش هموگلوبین خون به وجود می آید. مقدار هموگلوبین طبیعی در خون کودکان بین 14 ـ 12 گرم درصد میلی لیتر خون می باشد. کم خونی به سه نوع خفیف (هموگلوبین12 ـ 10) و متوسط (هموگلوبین 10 ـ 8) و شدید (هموگلوبین کمتر از8) تقسیم بندی می شود.
کودک مبتلا به کم خونی شدید، بی اشتها و کم حوصله می شود و به بازی و حرکت علاقه نشان نمی دهد. کم خونی در کودکان می تواند ناشی از مشکلات خونی و یا خونریزی ها باشد.
ط. ورم
ادم یا ورم، حالتی است که طی آن طبق مکانیسم های مختلفی به حجم مایعات بین سلولی افزوده می شود که موجب ورم قسمتی از بدن و یا کل بدن می شود. ورم می تواند دلایل مختلفی داشته باشد، برای مثال مشکلات کلیوی می تواند باعث بروز ورم شود.
ی. تشنج
تشنج به حرکات غیرعادی و غیر ارادی شدید بدن که در اثر تحریکات عصبی به وجود می آید گفته می شود. در تشنج بیشتر عضلات و یا تعدادی از عضلات بدن سفت و منقبض می شود و شروع به حرکات مختلفی می نمایند. تشنج به علل مختلفی هم چون: تب، صرع، بیماری های مغزی، مسمومیت و... به وجود می آید.
ک. اغما
اغما حالتی است که کودک در آن، هوشیاری خود را از دست می دهد و ارتباط او با محیط خارج قطع می شود. اغما در کودکان دلایلی چون، عفونت های داخل مغزی، خونریزی های مغزی و... می تواند داشته باشد.

 

انواع بیماری ها در کودکان

الف. بیماری های عفونی

1. بیماری های باکتریال

بیماری های باکتریال بیماری هایی هستند که عامل به وجود آمدن آن ها باکتری ها می باشند. میزان ابتلا به این بیماری ها در همه ی کودکان یکسان نیست و بستگی به شرایطی چون سن، جنس، واکسناسیون، تغذیه، تعداد باکتری وارد شده به بدن و راه ورودشان به بدن و... دارد.
در سال اول زندگی کودک به خصوص در ماه های اول، به علت ایمن بودن کودک از طریق سلول های وارد شده ایمنی مادر، او در برابر خیلی از بیماری ها مصون و در امان است. البته این مصونیت موقعی به وجود می آید که مادر به بیماری مبتلا شده باشد و یا واکسن بیماری را زده باشد.
بیماری باکتریال دراثر هجوم باکتری به بافت های مختلف بدن و تکثیر و ازدیاد در آن نقاط به وجود می آید. گاهی هم باکتری وارد بافت نمی شود بلکه همان قسمتی که وارد بدن شده، در آن جای گرفته و شروع به ترشح سم می کند. معمولاً همین سم ها باعث به وجود آمدن بیماری می شوند.
بیماری های باکتریال انواع مختلفی دارند مانند:
• مخملک: در این بیماری میکروب در گلو مستقر شده و تولید سم می کند و باعث بروز بیماری می شود. این بیماری علائمی چون تب، سردرد، گلودرد، استفراغ، ایجاد قرمزی در صورت و زبان دارد. این بیماری جزء بیماری های واگیر دار دسته بندی می شود. درمان این بیماری با تشخیص پزشک به وسیله ی آنتی بیوتیک تراپی انجام می گیرد. این بیماری در صورت عدم درمان و یا درمان ناکافی ممکن است باعث بروز علائمی چون تب روماتیسمی و ورم کلیوی  شود.
• باد سرخ: در این بیماری، باکتری از طریق پوست وارد شده و روی صورت و ساق پا و قسمت های دیگر ضایعه ی قرمز رنگ ایجاد می کند. این بیماری اغلب همراه تب و لرز می باشد.
• آبسه: گاهی در اثر هجوم باکتری ها به بافت ها، ضایعه ای به وجود می آید. در این ضایعه چرک که حاوی باکتری ها و گلبول های سفید است جمع می شود.
• مسمومیت غذایی: گاهی برخی از باکتری با ترشح سم بر روی برخی از مواد غیر بهداشتی باعث بروز اسهال و استفراغ و درد شکم می شوند.
استفاده از مواد خوراکی بهداشتی و ظروف ضد عفونی در کودکان باعث جلوگیری از آلوده شدن و ابتلا به بیماری می گردد. در این بیماری درمان بصورت خارج کردن چرک از محل توسط پزشک انجام می شود.
• دیفتری و سیاه سرفه و کزار و تب مالت و... از انواع دیگر بیماری های باکتریال می باشند که با واکسیناسیون به موقع کودکان و رعایت نکات بهداشتی می توان از بروز آن ها جلوگیری کرد.

2. بیماری های ویروسی

بیماری های ویروسی بیماری هایی می باشند که عامل به وجود آمدن آن ها ویروس ها می باشند. بیماری های ویروسی شایع ترین بیماری های عفونی در کودکان می باشند. برخی از بیماری های ویروسی آنقدر شایع هستند که کودکان در طول خردسالی حتماً به آن مبتلا می شوند. عامل بیماری زایی در بیمارهای ویروسی، ویروس ها می باشند. ویروس های بیماری زا بعد از ورود به بدن، شروع به زیاد شدن و تکثیر می کنند که موجب ایجاد التهاب در بافت های مختلف می شود. شیوع بیماری های ویروسی در دوره ی کودکی بسیار بیشتر از سایر دوره هاست.
این بیماری ها بر اساس نوع ویروس، انواع مختلفی دارند که در این جا چند نوع از شایع ترین ها بیماری ها را برای شما شرح می دهیم:
سرخک: بیماری شایع و واگیر دار در دوره ی کودکی می باشد. علائم این بیماری شامل دو مرحله است: مرحله اول علائم شبیه به سرماخوردگی و مرحله ی دوم افزایش تب و بروز دانه های سرخکی در بدن می باشد. در صورت عدم درمان به موقع این بیماری می تواند باعث بروز عوارضی چون عفونت ریه، عفونت گوش میانی، ورم مغزی  و ... شود.
سرخچه : شروع این بیماری همراه با تب خفیف و عطسه و آبریزش بینی می باشد و بعد از آن بروز دانه های ریز صورتی  متمایل به قرمز در اندام ها صورت می گیرد. علائم این بیماری خیلی کمتر از سرخک بوده و دانه ها بعد از 3 ـ 2 روز محو می شوند و آثاری بر جای نمی گذارند.
اوریون : این بیماری  با تب و سردرد شروع شده و سپس غدد بزاقی بناگوش در یک طرف و یا دو طرف متورم شده و موجب درد می شوند.
3 بیماری بالا توسط واکسن MMR، که طبق واکسیناسیون کشوری (برای اطلاعات بیشتر از واکسن ها می توانید به قسمت امور پزشکی دوره نوزادی مراجعه کنید) برای تمامی کودکان زده می شوند، قابل پیش گیری هستند.
آنفولانزا : این بیماری انواع مختلفی دارد و به مرور به انواع آن اضافه می شود و نوع جدید تولید می شود. این ویروس با سردرد، تب شدید، و درد عضلات همراه است، دوره ی تب معمولاً بین 4تا 5 روز می باشد و پس از 2ـ1 روز علائم سرفه و تنفسی پدیدار می شود. این بیماری ، از نوع بیماری های زمستانی می باشد که هر چند سال یک بار در کشور ما شیوع پیدا می کند. شیوع و انتقال آن بین کودکان در مهد کودک ها رایج است.
آبله مرغان: یکی از بیماری های شایع در کودکان می باشد. در این بیماری پس از یکی دو روز تب و کوفتگی، دانه های پوستی آبله مرغان ظاهر می شود. دانه ها ابتدا به صورت برجستگی های قرمزرنگی بوده، در طی چند ساعت به تاول های کوچکی تبدیل می شوند. بیماری آبله مرغان در کودکان سالم بسیار خفیف و گذرا است اما در برخی از کودکان که دچار اختلال سیستم ایمنی و یا سرطان هستند این بیماری بسیار شدید و با تلفات فراوان همراه است.
فلج اطفال: این بیماری در گذشته یک بیماری شایع در کودکان بوده است، اما در حال حاضر به دلیل برنامه کشوری و واکسیناسیون کودکان، در حال ریشه کن شدن است. این بیماری باعث فلج اندام های بدن می شود و اگر به این بیماری توجه نشود می تواند موجب مرگ شود.
بیماری های بسیار دیگری وجود دارند مانند زونا و بیماری دست و دهان و...  که ویروس ها عامل این بیماری ها می باشند. رعایت بهداشت، واکیناسیون صحیح طبق برنامه کشوری و هم چنین تغذیه مناسب و کامل کودکان که موجب افزایش ایمنی بدن آن ها می شود، راه پیش گیری از ابتلاء به بیماری ویروسی می باشد.

3. بیماری های انگلی

عامل بیماری های انگلی، انگل ها هستند که از راه های مختلفی (آب و غذا، پوست و گزش توسط پشه های آلوده و...) وارد بدن می شوند. این بیماری ها عارضه ی خاصی برای کودکان ندارد. اما برای جلوگیری از ابتلا دوباره کودکان مبتلا شده حفظ نکات بهداشتی خود کودک و محیط اطرافش بسیار مهم است.
انگل ها می تواند بیماری های مختلفی در کودکان ایجاد کند. در اینجا چند نوع شایع این بیماری ها را برای شما شرح می دهیم:
• مالاریا: این نوع بیماری توسط یک نوع پشه انتقال پیدا می کند که در برخی از مناطق جهان شیوع دارد. علائم این بیماری شامل حملات دوره ایی تب و لرز، اسهال و استفراغ و درد عضلات است. بروز حملات و ایجاد علائم هر 3 ـ2 روز یک بار اتفاق می افتد.
• کرمک: کرمک بیماری نسبتاً شایعی در کودکان می باشد. این بیماری علائم بیشتری چون خارش مقعد (اکثرا در شب و هنگام خواب کودک) ندارد.
• سالک: این بیماری، یک نوع بیماری پوستی می باشد که بیشتر در نواحی باز بدن مثل دست و صورت دیده می شود. این بیماری توسط پشه خاکی منتقل شده و در بعضی از نقاط کشور مانند اصفهان شیوع بیشتری دارد.
بیماری های انگلی دیگری هم وجود دارند که نسبتاً ناشایع هستند برای مثال آلودگی با کرم ها و ... . راه اصلی پیشگیری از بیمارهای انگلی رعایت بهداشت به طور کامل می باشد.

 

ب. بیماری های دستگاه گوارش

• برفک دهان: بیماری شایع دوره شیرخوارگی است. اما در دوره های دیگر هم دیده می شود. معمولاً در شیرخوارانی که مبتلا به برفک دهان هستند به علت دفع میکروب ها از مدفوع در ناحیه ی پوشک دچار التهاب پوستی می شوند.
• تبخال دهان: این بیماری معمولاً در سنین بالاتر کودک اتفاق می افتد که موجب تورم و قرمزی شدید لثه ها، زبان و مخاط دهان همراه با ایجاد زخم و خونریزی، همراه تب است.
• ریفلاکس معده: ریفلاکس معده وضعیتی است که در آن محتویات معده وارد مری می شود. استفراغ یا بیرون راندن غذا بلافاصله پس از خوردن علامت این عارضه می باشد. بیش از 90 درصد شیرخوران دچار این عارضه هستند. اگر برگشت محتویات معده به مری موجب عارضه و اختلال رشد در کودک نشود، این مسئله اهمیت چندانی ندارد و معمولاً علائم تا سن 2 سالگی از بین می رود. در موارد شدید این بیماری کودک دچار بی قراری، عدم افزایش وزن، استفراغ، عدم تمایل به خوردن شیر یا غذا، عقب کشیدن سر هنگام تغذیه، بی اشتهایی و اختلالات تنفسی می گردد. تفسیر بیشتر این عارضه در قسمت امور پزشکی نوزاد شرح داده شده است.
• التهاب معده و روده ها: این بیماری در اثر ورم شدید معده و روده ها به وسیله ی عوامل بیماری زا، ایجاد می شود. این بیماری یکی از بیماری های شایع دوره ی شیرخوارگی می باشد که موجب بروز اسهال و استفراغ می شود. کودکانی که شیر خشک مصرف می کنند، این بیماری درونشان بیشتر دیده می شود، زیرا امکان آلوده شدن شیر خشک بیشتر است و یا ممکن است شیر به کودک نسازد. این بیماری در فصول گرم سال شایع تر است، اما ممکن است در فصول سرد هم اسهال های ویروسی اتفاق بی افتد. علائم معمولاً با تب و استفراغ شروع شده و در فاصله ی چند ساعت تا یک روز اسهال آغاز می گردد. اسهال ممکن است به صورت مدفوع آبکی و یا دارای بلغم و چرک و خون و رنگ سبز و یا بد بو باشد. استفراغ معمولاً حداکثر تا دو روز قطع می شود. اسهال ممکن است 3 تا 5 روز و نهایتاً تا 10 روز ادامه داشته باشد.
• آپاندیسیت حاد: آپاندیسیت حاد، یکی از شایع ترین بیماری های کودکان است که نیاز به جراحی دارد. علت بروز این عارضه عفونی شدن زائده آپاندیس است که همراه علائم درد شدید شکم و استفراغ و گاهی تب می باشد. اگر آپاندیسیت به موقع تشخیص و جراحی نشود، زائده ی عفونی پاره شده و عفونت سر تا سر شکم را فرا می گیرد.
• هپاتیت ویروسی: هپاتیت عبارت است از التهاب بافت کبد در اثر عوامل مختلف دارویی، سمی و عفونی. شایع ترین هپاتیت عفونی در کودکان، هپاتیت ویروسی می باشد که شامل دو شکل مهم است: هپاتیت A و  B
هپاتیت A: یکی از بیماری های شایع دوران کودکی است و ممکن است به صورت پنهان، خفیف و شدید بروز کند. انتقال این بیماری از طریق مصرف مواد آلوده (شیر و غذا و آب) و یا دست دادن با فرد آلوده انتقال می یابد. علائم بیماری با تب و بی اشتهایی و حالت تهوع و استفراغ شروع شده و بعد از 3 ـ 2 روز قسمت بالا و راست شکم درد می گیرد و رنگ ادرار متمایل به رنگ چای در می آید. سپس ابتدا چشم ها و بعد پوست زرد می شود. این بیماری در کودکان عوارض مرگ میر بسیار کمی دارد (کمتر از 2 درصد) و با مراجعه به موقع و درمان کافی کودک بهبودی کامل پیدا می کند.
هپاتیتB: این نوع هپاتیت زیاد در کودکان شایع نیست اما به دلیل عوارض شدید و نامطلوب آن، از اهمیت زیادی برخوردار است. هپاتیتB  از راه خون و فرآورده های خونی منتقل می شود و می تواند عوارضی کشنده ای مانند سرطان کبد داشته باشد. این بیماری می تواند توسط مادرانی که مبتلا به این ویروس بوده اند، توسط جفت و یا حین زایمان و یا شیردهی، بیماری را به کودک خود انتقال دهند. علائم این بیماری همانند هپاتیت نوع A می باشد و با روش های آزمایشگاهی تشخیص این دو نوع از هم امکان پذیر است.

ج. بیماری های تغذیه ای

• سوء تغذیه: این بیماری شایع ترین بیماری مربوط به کمبود تغذیه است. در بعضی از کشورهای فقیر میزان شیوع این بیماری بسیار بالا است.
شایع ترین علت بروز سوء تغذیه در کودکان، فقر شدید و وضع نامناسب زندگی است اما گاهی با وجود غذای کافی اطلاعات لازم برای چگونگی مصرف انواع غذا ها وجود ندارد. اسهال ها و عفونت های طولانی مدت از دیگر عوامل بروز سوء تغذیه می باشند.
اولین علامت در سوء تغذیه، اختلال در رشد کودک است. این کودکان دچار شکم بزرگ و برجسته هستند، هم چنین بی حال و بی حوصله هستند و در مقابل لبخند و بازی واکنش نشان نمی دهند.
سوء تغذیه در مراحل پیشرفته به انواع دیگری بر اساس نوع کمبودشان دسته بندی می شود. برای جلوگیری از بروز علائم خطرناک هرچه سریع تر این کودکان باید تحت درمان قرار بگیرند.
• کمبود ویتامین A: این بیماری یکی از عارضه های خطرناک درکودکان است که معمولاً همراه سوء تغذیه بروز می کند.
این بیماری با کمبود ویتامینA بروز می کند و موجب بیماری چشمی خطرناکی به نام گزروفتالمی می شود که در صورت عدم درمان و تشخیص منجر به کوری می شود. علائم بروز آن با ورم ملتحمه چشم، زخم قرینه، شب کوری همراه سوزش چشم ها، ترس از نور شروع می شود و کم کم کودک بینایی خود را از دست می دهد  و سطح  قرینه که صاف و شفاف اشت، کدر می شود. شیر مادر بهترین منبع جهت دریافت کافی ویتامین A می باشد.
هم چنین طبق توصیه ی بهداشت کشوری از روز های اول تولد شروع  قطره AD  به کودکان الزامی است و از بروز کمبود این ویتامین ها جلوگیری می کند.
• کمبود ویتامین D (راشیتیسم): این بیماری از بیماری های شایع دوران شیرخوارگی است و در کودکانی که رشد سریع دارند و از نور مستقیم آفتاب محروم اند و یا مادران آن ها در دوران حاملگی و شیردهی دچار نرمی استخوان شده اند، بروز می کند. در این بیماری مچ دست و قوزک پا پهن و بزرگ می شوند.
بهترین راه پیش گیری از این بیماری، روزانه در معرض مستقیم نور آفتاب قرار گرفتن است. همانطور که گفته شد مصرف قطره خوراکی ویتامین AD از روز های اول به کودک بسیار مهم و مفید می باشد.
• کمبود ید: کمبود ید سبب ایجاد گواتر (بزرگی غده ی تیروئید) می شود. این بیماری در کودکانی که مادرانشان مبتلا به کمبود ید هستند شایع است؛ کم کاری تیروئید مادرزادی، کری و لالی، عقب افتادگی ذهنی از جمله بیماری های این کودکان است.
بهترین راه پیش گیری مصرف نمک ید دار توسط مادران است.

د. بیماری های پوستی

• کچلی ها:  بیماری های کچلی، علت قارچی (نوعی میکروب) دارند و می توانند پوست، مو، ناخن را درگیر کنند.
کچلی سر: این نوع کچلی از انواع کچلی های دیگر شایع تر است و به صورت موهای شکسته و شل، همراه با قرمزی خفیف در سر دیده می شود.
کچلی پوست: این نوع کچلی بیشتر در نواحی تنه و اندام کودکان دیده می شود که به صورت ناحیه ای دایره ای شکل، قرمز رنگ و کمی برجسته بروز می کند.
کچلی ناخن: این نوع کچلی با التهاب و قرمزی ناخن و تغییر شکل آن مشاهده می شود.
درمان این بیماری به راحتی انجام می شود و پیشگیری آن رعایت نکات بهداشتی برای کودک است.
• زرد زخم: این نوع بیماری نوعی بیماری پوستی و عفونی است که بیشتر در سنین بالاتر کودک شایع است. این بیماری در افرادی که بهداشت را رعایت نمی کنند بیشتر دیده می شود.
علائم بیماری به صورت قرمزی پوست با ترشح و دلمه زرد رنگ، که بیشتر در اطراف صورت و دهان و بینی مشاهده می گردد. گاهی هم این بیماری به صورت تاول دیده می شود. این بیماری به شدت واگیر است و سریع بین کودکان انتقال پیدا می کند.
• آلودگی با شپش سر: بیماریی است که پوست و موی سر را درگیر می کند. این بیماری با بروز خارش سر پدیدار می شود و دانه های سفید رنگ به مو چسبیده، در سر دیده می شود. رعایت نکات بهداشتی در بروز این بیماری بسیار مهم است.
• گال (جرب): نوعی بیماری عفونی پوست است که به علت نوعی انگل به وجود می آید. این بیماری سن شیوع خاصی ندارد و در صورتی که فردی در خانواده مبتلا شود، سایر افراد در معرض ابتلا قرار می گیرند. علائم این بیماری شامل دانه های خارش دار در زیر پوست است. این دانه ها بیشتر در بین انگشتان دست ها، کف و پا، مچ دست، آرنج، زیربغل، اطراف ناف و ناحیه ی تناسلی به وجود می آیند.
• زگیل: بیماری ویروسی شایعی است که در سنین خردسالی شایع است. این بیماری به صورت دانه های برجسته به رنگ پوست با سطح خشن و یا صاف می باشد. این ضایعات در پشت دست ها و صورت بیشتر از سایر نقاط بدن دیده می شود.
• اگزمای محل پوشک: این بیماری در سنین شیرخوارگی به علت تحریک پوست بر اثر تماس طولانی با ادرار و یا مدفوع به وجود می آید. عدم تعویض به موقع پوشک کودک موجب تشدید این عارضه می شود. (توضیحات بیشتر مربوط به این موضوع، در قسمت امور پزشکی نوپا بیان شده است)

ه. بیماری های دستگاه مختلف بدن

1. عفونت های تنفسی

معمولاً عفونت های تنفسی شایع ترین علت مراجعه کودکان به پزشک می باشد.
عفونت های دستگاه تنفسی به دو بخش فوقانی و تحتانی تقسیم می شوند.

الف. بیماری های دستگاه تنفسی فوقانی

• سرماخوردگی: سرماخوردگی، بیماری ویروسی شایع و خفیف است که در همه ی سنین اتفاق می افتد. علائم سرماخوردگی شامل: عطسه، ترشح بینی، گرفتگی بینی، همراه با ضعف و بی حالی است. این بیماری اغلب بدون هیچ عارضه ای بهبود می یابد.
سرماخوردگی ممکن است در کودکانی که شکاف کام، بزرگی لوزه ها، سابقه ی گوش درد و سینوزیت  دارند، طولانی شود. در این موارد جهت درمان کودک باید هرچه سریع تر اقدام شود. زیرا ممکن است طولانی شدن سرماخوردگی در کودکان سبب اختلال در تغذیه و رشد کودک شود. درمان سرماخوردگی شامل استراحت و مصرف دارو های ضد تب و آنتی بیوتیک با نظر پزشک، می باشد. دادن خود سرانه دارو به کودکان کاملاً خطرناک است و نیاز به تجویز پزشک دارد.
مصرف ویتامینC   در طول مدت این بیماری توصیه نمی شود.
• بزرگی لوزه ها و آدنویید (غددی که در پشت حفره ی بینی قرار دارند): علائم بزرگ شدن لوزه خرخر کردن در خواب است اما بزرگی آدنویید موجب تو دماغی شدن صدا، تنگی نفس به هنگام فعالیت و باز بودن دهان در حین خواب، عفونت مکرر گوش و... می شود.
بزرگی لوزه و آدنویید ها اگر دائما عفونت نکنند و باعث اختلال در شنوایی و تغذیه و تنفس عادی در کودک نگردنند، نیاز به عمل جراحی ندارند؛ زیرا لوزه ها با افزایش سن کوچک تر شده و به مرور از بین می روند. اما در صورتی که عوامل باعث اذیت کودک شوند، آدنویید ها در سنین 4 ـ 3 سالگی و لوزه ها در سنین 10 ـ 7 سالگی باید تحت عمل جراحی قرار بگیرند.
• گلودرد و تورم لوزه ها:  التهاب گلو و لوزه ها یکی دیگر از بیماری های شایع کودکان می باشد. عامل این بیماری معمولاً ویروس ها هستند و موجب بروز علائم تب، بی اشتهایی، گلودرد و... می شوند.
درمان گلودرد با تشخیص نوع آن صورت می گیرد، گلودرد های ویروسی معمولاً نیاز به درمان ندارند اما انواع دیگر نیاز به آنتی بیوتیک تراپی دارند.
• سینوزیت : در بعضی از موارد عفونت حلق و بینی به سینوس های اطراف بینی سرایت می کند.
سینوزیت معمولاً باعث بروز درد و حساسیت در محل سینوزها و ترشح بینی می شود. منشا سینوز می تواند ویروسی، میکروبی و گاهی آلرژیک باشد.
سینوزیت در صورت عدم درمان می تواند به صورت مزمن در بیاید و موجب سردرد طولانی و مقاوم شود. درمان سینوزیت با تشخیص پزشک صورت می گیرد، بخور متناوب و مرطوب برای درمان کمک کننده است.
• عفونت گوش میانی: این بیماری به دنبال عفونت گلو و بینی به وجود می آیند. عامل این بیماری ویروس ها و باکتری ها می باشند که از راه حلق وارد گوش می شوند. عفونت گوش میانی در کودکان که دچار شکاف کام و بزرگی آدنوئید هستند، بیشتر دیده می شود.
علائم گوش درد شامل: تب و بی قراری و ابراز گوش درد است که کودکان با دست زدن به گوش و چرخاندن سر ناراحت می شوند و از خوردن شیر امتناع می کنند. در بعضی مواقع هم گوش درد دارای این علائم نمی باشد و ممکن است با اسهال یا استفراغ خود را نشان دهد.
درمان با تشخیص پزشک صورت می گیرد. بهتر است در این کودکان تغذیه در حالت خوابیده و طاق باز (صاف به پشت خوابیده) صورت نگیرد زیرا موجب عود عفونت می شود.
خروسک: در این بیماری، کودک در اوایل شب ناراحتی خاصی ندارد یا اینکه سرماخوردگی مختصری دارد اما نیمه شب سراسیمه از خواب برمی خیزد در حالی که دچار گرفتگی شدید صدا، تنگی نفس و سرفه صدادار است.
عامل این بیماری معمولاً ویروس ها هستند و گاهی در صورت تکرار زیاد بیماری علل آلرژیک هم می توانند باعث بروز این بیماری شوند. درمان با نظر پزشک انجام می شود و معمولاً اگر علائم خفیف بوده و مشکلی برای کودک ایجاد نکند، بخور و اقدامات دیگر انجام می شود؛ در موقع شدید معمولاً نیاز به بستری است و گاهی هم نیاز به عمل جراحی می شود.

ب. بیماری های دستگاه تنفسی تحتانی

• برونشیت (التهاب نایژه ها در ریه): برونشیت یکی از علل شایع بستری شدن کودکان در بیمارستان ها هستند. عامل این بیماری معمولاً ویروس ها هستند و باعث بروز علائمی چون تنگی نفس، سیانوز (کبود شدن پوست) و نارسایی تنفسی می شوند.
شروع این بیماری به صورت سرماخوردگی است و تدریج سرفه همراه تنگی نفس، خس خس سینه و بی قراری به وجود می آید. درمان این بیماری معمولاً به خوبی و بدون هیچ عارضه ای انجام می شود مگر اینکه در کودکان کم وزن و زیر شش ماه اتفاق بیفتد.
در بعضی از کودکان که سابقه ی آلرژیک دارند ممکن است این بیماری زیاد تکرار شود، این گروه از کودکان ممکن است در آینده به آسم برونشیک مبتلا شوند.
• آسم برونشیک: بیماری آسم یک نوع بیماری آلرژیک تنفسی است. در این بیماری، بیماران به علت انسداد مجاری تنفسی، دچار خس خس، تنگی نفس و سرفه می شوند. انسداد مجاری تنفسی به علت انقباض عضلات دیواره ی نایژک ها و تجمع ترشحات در داخل آن است.
این بیماری در کودکان کمتر از 2 سال اتفاق نمی افتد و بروز علائم آسم در این سن مربوط به برونشیت می باشد. درمان این بیماری تجویز اکسیژن و اسپری های مخصوص و... می باشد که با تشخیص پزشک انجام می شود. در موارد شدید بیماری، معمولاً بستری کودک در بیمارستان صورت می گیرد.
برای پیشگیری از بروز آسم و علائم مربوط به آن موارد زیر توصیه می شود:
 درصورتی که عامل کمک کننده بروز آسم، سینوزیت و لوزه های چرکی است باید برای درمان این بیماری ها اقدام نمود.
 کودک را باید از انجام فعالیت های سخت که سبب شروع حمله بیماری می شود منع نمود. انجام فعالیت های آرام و سبک اشکالی ندارد.
 حتی المقدور وسایل خواب و بازی کودک مبتلا به آسم، از پشم و پوست و پر حیوانات تهیه نگردد و والدین، اطرافیان، و خود کودک از استعمال افشانه های معطر و عطرهای گوناگون خودداری نمایند.
 در کودکان آسمی نباید از قرص آسپرین به عنوان مسکن درد و تب استفاده کرد.

• پنومونی: به التهاب دیواره ی کیسه های هوایی ریه ها و تجمع ترشح در داخل آن، پنومونی گفته می شود. پنومونی از بیماری های شایع و خطرناک دوره ی کودکی می باشد که بیشتر در فصول سرد سال دیده می شود.
علائم پنومونی عبارتند از تب و لرز، سرفه، بی قراری، بی حالی و درد قفسه سینه، و در موارد شدید سرفه و سیانوز ( کبودی پوست) هم دیده می شود. به این بیماری سریعا باید رسیدگی شود و درمان صورت گیرد. درمان معمولاً با بستری کودک انجام می پذیرد.
 

2. بیماری های قلبی و عروق

الف. بیماری های قلب

بیماری های قلبی در کودکان از اهمیت زیادی برخوردار است. زیرا این بیماری ها شایع ترین علت مرگ و میر در کودکان است.
بیماری های قلبی در بسیاری از کودکان به دلایلی چون، عدم مشکلات حاد، و عدم بروز علائم در سال های اول زندگی، ناشناخته می مانند.
بیماری های قلبی در کودکان به دو دسته ی کلی تقسیم بندی می شود:
بیماری های مادرزادی قلب: این بیماری در کودکان از دوره رشد و تکامل جنینی به علت نقایص ساختمانی به وجود می آید؛ به طوری که قسمتی از دیواره ها و یا دریچه های قلب تشکیل نمی شود.
بیماری های اکتسابی: این بیماری در اثر عوامل عفونی، ارثی و... در مراحل مختلف سن به وجود می آید. بیماری های قلب اعم از مادرزادی و اکتسابی در صورتی که مورد معالجه قرار نگیرند و یا قابل درمان نباشند، نهایتاً باعث نارسایی قلبی می شوند.
• نارسایی قلب: نارسایی قلب به حالتی گفته می شود که در اثر کاهش عملکرد طبیعی قلب، خون کافی به بافت ها نمی رسد.
نارسایی قلب می تواند در اثر عوامل مختلفی از جمله پرکاری تیروئید، کم خونی شدید، کاهش قدرت عضله خون بر اثر سکته، اختلال در انقباضات قلب بر اثر افزایش ضربانات قلب و... به وجود آید.
علائم نارسایی قلب در کودکان شامل افزایش تعداد ضربانات قلب و تنفس، تنگی نفس به هنگام فعالیت، بی حالی، ورم دست و پاها، تعریق بیش از حد، اختلال در رشد و نمو و سیانوز ( کبودی پوست) اندام ها می باشد.
درمان مشکلات قلبی با تشخیص پزشک با رفع عامل بیماری و تجویز داروها انجام می گیرد.
• افزایش فشار خون در کودکان: میزان فشار خون در کودکان کمی پایین تر از بزرگسالان است و به تدریج و با افزایش سن بر میزان آن افزوده می شود.
علت فشار خون در کودکان معمولاً با بزرگسالان فرق دارد و  معمولاً به دنباله ی برخی از بیماری ها برای مثال نفریت (التهاب کلیه) رخ می دهد. افزایش فشارخون در کودکان با علائم سردرد، سرگیجه، خستگی زودرس، استفراغ، فلج عصبی، تشنج و اختلال هوشیاری همراه است.
درمان با تشخیص پزشک با داروهای پایین آورده ی فشارخون و رفع عامل بروز افزایش فشار خون انجام می پذیرد.

ب. بیماری های خون

خون دارای قسمت های گلبول قرمز، سفید و پلاکت و... می باشد. هر کدام از این قسمت ها می تواند دچار مشکل و بیماری شود. بیماری های شایع خون در کودکان عبارتند از:
• آنمی (کم خونی): به کاهش هموگلوبین خون از حد طبیعی، کم خونی گفته می شود.
آنمی می تواند به دلایل مختلفی به وجود آید:
1. ساخته نشدن گلبول قرمز در مغز استخوان که می تواند بر اثر عوامل مختلفی از قبیل کمبود آهن و اسید فولیک و ویتامینB12، اثرات مخرب دارو ها، عفونت و سرطان صورت گیرد.
2. تخریب گلبول های قرمز در خون که می تواند بر اثر عواملی مانند بیماری های خونی و خونریزی های طولانی مدت صورت گیرد.
• کم خونی فقر آهن: وجود آهن برای ساختمان هموگلوبین ضروری است و کمبود آن می تواند موجب کم خونی فقر آهن شود.
کودکان در سن 6 ماهگی تا 2 سالگی بیشتر از سایر سنین دچار کم خونی فقر آهن می شوند زیرا تا 6 ماهگی مقدار آهنی که از مادر به کودک در دوره ی بارداری رسیده است، برای ساخت هموگلوبین خون کودک کافی است. اما بعد از آن در صورتی که رژیم غذایی حاوی مقدار لازم آهن نباشد، کودک دچار کم خونی فقر آهن می شود. بنابریان شروع تغذیه کمکی مناسب بعد از 6 ماهگی امری ضروری و مورد نیاز کودک است.
کم خونی فقر آهن خفیف علائمی ندارد و فقط با آزمایش مشخص می شود. اما کم خونی متوسط و شدید موجب رنگ پریدگی، بی حوصلگی، ضعف، خستگی زودرس، تغییر شکل ناخن ها و خاک خوری می شود.
درمان با تجویز آهن با توجه به آزمایشات و نیاز کودک به آهن انجام می شود.
• تالاسمی ماژور: این نوع بیماری نوعی کم خونی ارثی است که موجب کم خونی شدید، بزرگی سر و قیافه ی خاص  می شود.
علت این بیماری، وجود هموگلوبین غیر طبیعی در گلبول قرمز می باشد که سبب زود از بین رفتن گلبول قرمز می شوند. این بیماران معمولاً طول عمر طبیعی نداشته و به دلیل عوارض شدید این بیماری در سنین جوانی از بین می روند. درمان این بیماران تزریق مکرر خون و آهن است. در سالیان اخیر در کودکانی که دچار این عارضه هستند، پیوند مغز استخوان صورت گرفته است، این کودکان در صورت گرفتن پیوند و موفقیت عمل، دیگر نیاز به تزریق خون ندارند.
پیشگیری مهم در این بیماری، عدم ازدواج افراد دارای تالاسمی مینور با یکدیگر، می باشد.
• فاویسم (بیماری باقلایی): این بیماری کم خونی حاد است و در افرادی که به طور مادرزادی در گلبول قرمزشان کمبود یک نوع آنزیم بنام  G.6.PDدارند، با خوردن باقلا بروز می کند.
این نوع بیماری ارثی بوده و در پسران بیشتر از دختران دیده می شود. در این بیماران 48 ساعت پس از مصرف باقلای خام و یا برخی از داروهای خاص (مانند آسپرین و...) و یا استشمام نفتالین خانگی، کودک دچار رنگ پریدگی، استفراغ های مکرر و شوک شدید می گردد. ادرار در این کودکان به رنگ قرمز و تیره (به علت دفع هموگلوبین) در می آید. برخی از این کودکان در روزهای اول تولد، دچار زردی شدیدی می شوند.
درمان این بیماران رفع کم خونی، در موارد ایجاد شوک می باشد. هم چنین والدین باید لیستی از مواد و داروهایی که باعث بروز این حالات می شوند، تهیه کنند.
هموفیلی A: این نوع بیماری یک نوع بیماری ارثی می باشد که در پسرها دیده می شود. علت این بیماری کمبود فاکتور 8 (ماده ای در خون، که در لخته شدن خون نقش مهمی دارد) است.
علائم این بیماری به صورت خونریزی های پوستی، عضلانی و مفصلی بروز می کند. خونریزی در قسمت های بزرگ ممکن است در نهایت موجب معلولیت فرد شود. خونریزی های مکرر سبب کم خونی و شوک می شود. گاهی این بیماری تا سنین بالاتر شناخته نمی شود و به طور اتفاقی مثلاً در انجام ختنه که طی آن خونریزی بند نمی آید، به وجود بیماری پی برده می شود.

 

3. بیماری های کلیه و مجاری ادرار

بیماری های مختلف مادرزادی و اکتسابی وجود دارند که موجب اختلال در کلیه، حالب و مثانه می شود.در اینجا به چند نوع شایع آن اشاره می کنیم.
گلومرونفریت: عبارت‌ است‌ از التهاب‌ گلومرول‌ها (فیلترهای‌ کوچک‌ و گردی‌ که‌ در کلیه‌ها وجود دارند). آسیب‌ به‌ گلومرول‌ها باعث‌ می‌شود که‌ آن ها نتوانند مواد زاید را به‌ خوبی‌ از خون‌ تصفیه‌ کنند. این‌ امر ممکن‌ است‌ پیامدهای‌ جدی‌ در برداشته‌ باشد. گلومرونفریت‌ می‌تواند در هر سنی‌ رخ‌ دهد، اما در کودکان‌ (1 تا 11 سال‌) شایع‌تر است‌. و به صورت حاد یا مزمن می‌باشد.
علائم آن شامل ورم پشت پلک چشم، سر درد، ضعف، درد شکم و پهلوها، کاهش رنگ ادرار و تغییر رنگ آن به قهوه ای و تیره می باشد. گاهی هم می تواند موجب افزایش فشار خون شود.
درمان آن با توجه به خفیف تا شدید بودن آن صورت می گیرد. نوع خفیف آن معمولاً خود به خود بهبود می یابد. نوع شدید آن گاهی نیاز به دیالیز پیدا می کند.
نارسایی کلیه: گاهی برخی از بیماری های کلیه موجب می شوند کلیه به طور موقت یا دائم از کار بیفتد، به طوری که نیاز به دیالیز می شود.
عامل مختلفی از قبیل مسمومیت با سموم و داروها، وجود سنگ و عفونت در مجاری ادرار می تواند موجب نارسایی کلیه شود. این بیماری همراه علائمی مانند تهوع، استفراغ و در مراحل پیشرفته بیهوشی می شود. درمان این بیماری به صورت دیالیز و همودیالیز و درنهایت پیوند کلیه صورت می گیرد.
پیوند کلیه: در مواردی که کلیه ها به طور کامل از کار بیفتد، پیوند کلیه انجام می شود.

4. بیماری های غددی

هر کدام از غدد بدن می توانند دچار اختلالاتی از قبیل پرکاری، کم کاری، التهاب و یا بدخیمی شوند. در اینجا به چند نوع بیماری با شیوع بالاتر در کودکان اشاره می کنیم.
دیابت: این بیماری در کودکان نسبتاً شایع می باشد، علت دیابت در کودکان نامعلوم است. علائم بیماری معمولاً همراه ادرار زیاد، عطش فراوان، گرسنگی و پرخوری زیاد، کاهش سریع و ناگهانی وزن، خستگی  زودرس و دردهای عضلانی می باشد.
دیابت در کودکان بر خلاف بزرگسالان اگر سریع تشخیص داده نشود و درمان انجام نشود، موجب اثرات شدید و در نهایت کما می شود. مراحل شدید و نزدیک به کما رفتن شامل علائمی چون استفراغ، درد شکم، تنفس تند و عمیق و اختلال هوشیاری می باشد.
درمان دیابت در کودکان با تشخیص پزشک معمولاً به صورت تزریق انسولین و رعایت رژیم دیابت انجام می پذیرد.
هیپوتیروئیدی: هیپوتیروئیدی بیماریی است که در آن هورمون تیروئید به دلیل کم کاری تیروئید کمتر از حد مطلوب تولید می شود.
هیپوتیروئیدی می تواند مادرزادی و اکتسابی باشد. نوع اکتسابی آن می تواند به علل نرسیدن ید، از کار افتادن غده ی تیروئید و یا اختلال غده ی هیپوفیز در هر سنی به وجود آید. نوع مادرزادی مهم تر از انواع هیپوتیروئیدی می باشد، زیرا هورمون تیروئید برای رشد و تکامل مغزی در هفته ها و ماه های اول پس از تولد بسیار لازم است و عدم شناسایی و درمان هیپوتیروئیدی در شیرخواران موجب اختلال در تکامل مغزی و ذهنی کودک می شود. علائم هیپوتیروئیدی در کودک عبارت است از: بی حالی و خواب آلودگی، یبوست، سردی بدن.
درمان این بیماری با تجویز این هورمون انجام می شود. تشخیص و اقدام سریع برای این بیماری بسیار مهم است زیرا در صورت عدم درمان به موقع ممکن است این بیماری موجب عقب ماندگی ذهنی کودک شود.

5. بیماری های استخوان و مفاصل

التهاب مغز استخوان (استئومیلیت): این بیماری، بیماری عفونی استخوان است که در کودکان شایع است. عامل این بیماری از راه خون و یا بافت های اطراف به استخوان می رسد و موجب عفونت می شود. عفونت استخوان بیشتر در استخوان هایی مانند ران، ساق و بازو به وجود می آید. علائم این بیماری شامل تب، درد و بی حرکتی ناحیه ی مبتلا است که ممکن است همراه تورم و قرمزی محل، باشد.
درمان این بیماری با تشخیص پزشک با آنتی بیوتیک تراپی صورت می گیرد و در موارد پیش رفته ممکن است نیاز به عمل جراحی داشته باشد.
تورم و عفونت مفصل (آرتریت عفونی): در این بیماری ورود و تهاجم باکتری ها به مفصل باعث التهاب و ورم مفصل می شود. مفاصل در اثر سرایت عفونت استخوان کناری و یا ورود باکتری از طریق خون دچار التهاب و عفونت می گردد. این بیماری همراه علائمی چون تب، درد، تورم مفصل و بی حرکتی کامل مفصل می باشد که بیشتر مفاصل زانو، ران و شانه را در گیر می کند.
درمان این بیماری با تشخیص پزشک به وسیله ی آنتی بیوتیک تراپی و خارج کردن عفونت از مفصل با سوزن یا جراحی است.
تب روماتیسمی: این بیماری یکی از بیماری های مهم و شایع دوران کودکی است. البته در کودکان بالای 3 سال و در سنین دوران مدرسه دیده می شود. در صورتی که گلو درد چرکی درمان نشود، پس از دو هفته می تواند منجر به این بیماری شود. این بیماری موجب علائمی چون تب، تورم مفاصل، التهاب قلب (کاردیت)، بروز برجستگی های زیر پوستی و... می شود.
در این بیماری مفاصل بزرگتر بیشتر درگیر شده و 3 ـ 4 روز بعد از تورم یک مفصل، مفصل دیگر درگیر می شود. تب روماتیسمی به دلیل درگیری قلب، از اهمیت زیادی برخوردار است لذا تشخیص و درمان به موقع آن بسیار حائز اهمیت می باشد.
درمان با تشخیص پزشک و تجویز داروهای مورد نیاز انجام می شود.
آرتریت روماتوئید: بیماری مفصلی نسبتاً شایع در کودکان می باشد. علت این بیماری ناشناخته و نامعلوم است و جزء بیماری های خود ایمنی به حساب می آید.
علائم این بیماری شامل تب، تورم مفاصل بزرگ و یا کوچک و یا هردوی آن ها، التهاب عنبیه چشم و درگیری قلب می باشد. این بیماری به مرور زمان باعث کم خونی و بی اشتهایی و تحلیل رشد و حرکت می شود.
درمان این بیماری با تشخیص پزشک با تجویز برخی از داروها و فیزیوتراپی انجام می شود.

 

6. بیماری های مغز و اعصاب

مغز و نخاع و اعصاب مغزی و نخاعی دستگاه عصبی را تشکیل می دهند. بیمارهای دستگاه عصبی شامل موارد بسیار می باشد که در این قسمت به برخی از بیماری های شایع اشاره می کنیم.
مننژیت (التهاب و عفونت پرده مغزی): این بیماری یکی از بیماری های نسبتاً شایع کودکان است. علت این بیماری عوامل عفونت زا می باشند که باعث بروز علائمی چون تب شدید، سردرد، تهوع، استفراغ، بی اشتهایی، کاهش هوشیاری و تشنج می شوند. هم چنین در کودکان و شیر خواران باعث بزرگی ملاج قدامی سرشان می شود.
درمان با نظر و تشخیص پزشک بعد از انجام آزمایش ها با تجویز آنتی بیوتیک انجام می شود.
انسفالیت (التهاب مغز): این بیماری، از بیماری های شایع در کودکان می باشد که عوامل ایجاد آن ویروس ها می باشند. علائم این بیماری شامل تب، سردرد، تهوع، استفراغ، اختلال در هوشیاری و تشنج می باشد.
این بیماری درمان خاصی ندارد و در موارد شدید ممکن است اثرات نامطلوبی مانند فلج، کوری و کری بر جای بگذارند.
عقب ماندگی ذهنی: در عقب ماندگی ذهنی، میزان هوش کودک، کمتر از حد طبیعی است و علت آن اختلال در تکامل مغزی است.
کودک عقب مانده معمولاً دچار تاخیر در تکامل عصبی و روانی است و در موقع تطابق با محیط و فراگیری مطالبِ آموزشی دچار اشکال می شود. اندازه گیری تکامل عصبی و روانی کودک، با ضریب هوشی سنجیده می شود و کودکان عقب مانده ذهنی با توجه به ضریب هوشی، به درجات مختلفی تقسیم می شوند.
علل عقب ماندگی ذهنی، ضایعات مغزی و اختلالت تکاملی مغز در دوران جنینی، موقع تولد و بعد از تولد است. اختلالات کروموزومی، نرسیدن اکسیژن به مغز هنگام تولد، زردی شدید، مننژیت، انسفالیت جزء علل های عقب ماندگی ذهنی می توانند باشند.
درمان این کودکان به صورت حمایتی و آموزشی به کمک راهکارهای کار درمانی، گفتار درمانی و... می باشد.
تشنج: شایع ترین علت تشنج که در سنین 6 ماهگی تا 6 سالگی دیده می شود، تب می باشد.
تشنج  در جریان یک بیماری و وقتی درجه ی حرارت بالاتر از 38 درجه سانتی گراد رود به وجود می آید و بعد از چند دقیقه  خود به خود با پایین آوردن درجه حرارت متوقف می شود. این نوع تشنج معمولاً خطرناک نبوده و عارضه ای به جای نمی گذارد. اگر تشنج قبل از 6 ماهگی و بعد از 6 سالگی بروز کند و بیشتر از 20 دقیقه طول بکشد و یا کودک از بدو تولد دچار نوعی ضایعه ی مغزی باشد، علت تشنج، تب نخواهد بود و دلیل دیگری می تواند داشته باشد.
صرع : صرع نوعی تشنج تکرار شونده است، که در کودکان نسبتاً شایع است. صرع گاهی به علت مشکلات مغزی اتفاق می افتد و گاهی هم علت به خصوصی برای آن نمی توان یافت.
صرع انواع مختلفی دارد که شایع ترین آن باعث می شود، کودک هوشیاری خود را از دست بدهد و اگر حالت خوابیده نباشد بلافاصله بعد از حمله به زمین می افتد و عضلات بدنش منقبض می شود؛ چشم ها به طرف بالا کشیده می شود و حرکات تشنجی به صورت مداوم در دست ها، پاها و عضلات صورت می گیرد. معمولاً دهان بسته شده و دفع ادرار و مدفوع صورت می گیرد. تشنج چند دقیقه طول می کشد و بعد از آن کودک به خواب عمیق فرو رفته و پس از بیدار شدن هیچ گونه خاطره ای از تشنج به یاد نمی آورد.
درمان این بیماری با تشخیص پزشک با مصرف داروهای خاص به صورت طولانی مدت و حتی دائمی انجام می شود.

7. بیماری های چشم

ورم ملتحمه (کونژکیتویت): این بیماری در کودکان شایع است و عواملی چون عفونت و... سبب تحریک و سپس ایجاد التهاب می شوند. این بیماری دارای علائمی چون قرمزی، اشک ریزش، ترشح چرکی از چشم و... می باشد.
کاتاراکت (آب مروارید): کاتاراکت به کدر شدن عدسی چشم گفته می شود که می تواند در یک چشم یا هر دو چشم دیده شود.کاتاراکت باعث کاهش بینایی در کودکان می شود. سرخچه مادرزادی یا برخی از بیماری های ژنتیکی می تواند باعث بروز این بیماری شود.
لوچی (انحراف چشم): این عارضه در کودکان نسبتاً شایع می باشد. انحراف چشم ممکن است به طرف داخل یا خارج باشد. این عارضه باعث می شود کودک نتواند از دید دو چشمی استفاده کند. در صورت ادامه یافتن این بیماری و عدم درمان آن چشم درگیر ممکن است بینایی خود را از دست دهد. انحراف چشم ممکن است به علل مادرزادی و یا علل دیگر به وجود آید که درمانش به وسیله ی عینک مناسب و جراحی صورت می گیرد.
تنبلی چشم: در این عارضه، چشم مبتلا ظاهری طبیعی دارد اما دید آن بسیار کم شده است. معمولاً به دلیل عدم وجود علائم، این بیماری دیر تشخیص داده می شود. در صورت دیر تشخیص دادن و عدم درمان چشم، ممکن است چشم درگیر به نابینایی مبتلا شود.
طبق توصیه پزشکان و وزارت کشوری همه کودکان قبل از 5 سالگی باید مورد بررسی از لحاظ این بیماری قرار گیرند. توصیه می شود ضمن اعلام کشوری برای تست تنبلی چشم حتماً به مراکز مخصوص مراجعه فرمایید.

 

اعمال جراحی در کودکان

الف. آمادگی کودک جهت اعمال جراحی

هرکسی حتی کودکان ممکن است در طول زندگی خود نیاز به اعمال جراحی داشته باشند. گاهی اعمال جراحی در کودکان باعث نگرانی و استرس در والدین می شود که به دنبال آن اثر بر کودک گذاشته و کودک هم پریشان می شود. باید به این نکته توجه داشت که هر عمل جراحی ای که انجام می شود، جهت بهبودی بیشتر صورت می گیرد پس نیازی به نگرانی های بیش از اندازه و بی مورد نیست.
قبل از اعمال جراحی حفظ آرامش کودکان و آمادگی کامل والدین امری بسیار مهم و کمک کننده است. به همین دلیل والدین قبل از انجام هر عملی به تدریج باید کودک خود را آماده کرده و توضیحات لازم را به او بدهند و بدین سبب موجب حفظ آرامش در او شوند.
اطلاعات کودکان خیلی محدود است. آن ها هنوز حرف زدن را هم خوب بلد نیستند پس لازم نیست توضیح خیلی پیچیده ای به آن ها بدهید. به عنوان نمونه اگر دست فرزندتان باید جراحی شود می توانید بگویید: « دکتر مهربون می خواد دستتو خوب کنه».
قبل از جراحی کودکان کمی هول می کنند و پریشان می شوند زیرا معمولاً به دستور پزشک به آن ها آب و غذا نمی دهید. هم چنین بیمارستان پر از غریبه است، برای همین باید دلگرمی کافی به او بدهید. آن ها به راحتی از شما تأثیر می گیرند؛ پس هول نشوید و استرستان را به کودک منتقل نکنید. اگر در مدت قبل از جراحی رفتار عادی و روحیه ای خوب داشته باشید، فرزندتان هم در آرامش به سر می برد. اگر فرزندتان برای غذا بی تابی می کند به زبان کودکانه بگویید که عوضش بعد از تمام شدن کار دکتر انواع سوپ ها را خواهد خورد.
بعد از عمل هم باید انتظار پریشانی های فرزندتان را داشته باشید؛ درد جای زخم، گرسنگی، حس عجیب بعد از بیهوشی، پس خودتان را برای آرام کردن و دلگرمی بخشیدن به فرزندتان حاضر کنید.
وضعیت کنونی سلامت فرزند شما اهمیت زیادی در رابطه با بیهوشی دارد. بنابراین در صورتی که طی عمل جراحی، کودک شما نیاز به بیهوشی داشته باشد کارشناسان مربوط به بیهوشی وقتی شما را ملاقات می کنند چند سؤال از شما خواهند پرسید. اگر از قبل راجع به موارد زیر فکر کرده باشید، برای پاسخ دهی شما بسیار مفید خواهد بود.
سوالات عمومی:
• بیماری های قبلی و کنونی کودک شما
• حساسیت ها به هر نوع مواد غذایی، دارویی و...
• داروهای که الان در حال مصرف کردن است و هم چنین اخیراً مصرف کرده است. (طی یک ماه گذشته)
• داروهای هوشبری قبلی و هرگونه شکایت درباره بیهوشی (در صورت وجود بیهوشی قبلی)
• مشکلاتی که اقوام نزدیک طی بیهوشی برایشان پیش آمده است.
• وزن کنونی کودک
• وجود دندان های لق
• حالت تهوع به هنگام حرکت با وسایل نقلیه

در صورتی که فرزند شما مشکلاتی در سیستم تنفسی داشته یا دارد، مانند سینه پهلو، بیماری بخش فوقانی دستگاه تنفسی (سرماخوردگی یا آنفلونزا)، خروسک، التهاب لوزه یا سیاه سرفه، به طور ویژه به یاد داشته باشید که حتماً با پزشک معالج در میان بگذارید. حتی سرماخوردگی های معمولی را از یاد نبرید. گاهی این موارد می توانند مشکلاتی در ارتباط با عمل جراحی و یا بیهوشی ایجاد نمایند. این نوع بیماری می تواند خطر مشکلات ناشی از بیهوشی را افزایش دهد، دوره بستری بودن در بیمارستان را طولانی کند یا باعث به تأخیر افتادن عمل جراحی شود.

ب. جراحی شایع کودک

1. ختنه (برای پسران)
2. سوراخ کردن گوش (برای دختران)

ختنه

ختنه عبارت است از عملی که در آن پوست اضافه سر آلت تناسلی برداشته می شود. این عمل سنتی دیرینه می باشد که در اسلام نیز به آن تاکید شده است. سنت یا آیین ختنه از تاریخ ثبت‌ شده بشری قدیمی‌تر است و نگاره‌هایی از آن در غارهای دوران نوسنگی و آرامگاه‌های مصری یافته شده‌ است.
ختنه در کشور های مسلمان رایج است اما در کشور های دیگر هم مورد بررسی می باشد. طی نظریه ای که از آکادمی پزشکان کودکان آمریکا منتشرشده است، فوائد ختنه بیشتر از زیان های آن تشخیص داده شد است.
الف. روش های ختنه
1. حلقه پلاستیکی: روش متداول و برتر و توصیه شده برای ختنه در دوره نوزادی و تا سن 3 ماهگی روش ( Plastibel) حلقه پلاستیکی می باشد. در این روش بدین ترتیب که حلقه پلاستیکی را روی نوک آلت قرار می‌دهند و با نخ گره می‌زنند و 5 تا 7 روز آن را به همین حال نگاه می‌دارند. در نتیجه پوست جلو نخ سیاه می‌شود و با حلقه پلاستیکی می‌افتد. حلقه پس از یک هفته تا 10 روز می‌افتد.
2. روش جراحی: این روش بیشتر در مورد پسران با سن بالا توصیه می شود که بهتر است عمل تحت بیهوشی انجام شود. در صورتی که عمل ختنه در یکی دو ماه اول صورت نگیرد، جراح بعد از سه ماهگی با روش بریدن و دوختن ختنه را انجام می‌دهد.
3. لیزر: انجام ختنه با لیزر به دلیل هزینه ی بالایی که دارد، زیاد روش رایج و مرسومی نمی باشد.
ب. زمان مناسب ختنه
مناسب ترین زمان جهت انجام ختنه از نظر اسلام، هم چنین از نظر آکادمی علمی جراحی کودکان در ماه های اول تولد کودک می باشد.
طبق نظر متخصصان، فاصله ی زمانی مناسب براي اين عمل بين يک تا سه ماهگي است زيرا کودک، مرحله نوزادي را طي کرده، رشد آلت تا حدودي صورت گرفته ولی هنوز پوست آلت کودک نازک است و غالباً زخم خیلی سریع تر بهبود می یابد. بعلاوه درد و ناآرامی کودک در این دوره نیز بسیار مختصر است. از طرفي هم کودک در این بازه، هنوز به سني نرسيده که اين عمل موجب ايجاد خاطرات بد در ذهن او شود و عواقب رواني به همراه داشته باشد.
طبق توصیه متخصصان  این عمل باید قبل از سن 2 سالگی انجام شود تا به بيهوشي نيازي نباشد. در این صورت عمل با بي حسي صورت می گيرد و احتمال خونريزي کاهش می يابد.
فواید ختنه در سن پایین: طی تحقیقاتی که انجام شده است، با قاطعیت می توان گفت انجام ختنه در سنین پایین به طور قابل ملاحظه ای از میزان عفونت ادراری می کاهد. (یکی از علل اصلی نارسایی مزمن کلیوی و درمان با دیالیز عفونت ادراری می باشد) از فواید دیگر انجام ختنه در سنین پایین ترمیم عالی زخم در این سنین می باشد. هم چنین پرهیز از آثار بد روحی متعاقب ختنه در سنین بالا چه برای والدین و چه برای کودک از جمله فواید ختنه در سنین پایین و نوزادی می باشد.

عوارض ختنه در سن نامناسب: در کودکانی پسر زير يک سالی که ختنه نشده‌اند، ابتلاء به عفونت ادراري افزایش می یابد. هم چنین همان‌طور که گفته شد با افزايش سن کودک، بايد به جاي بي حسي از بي هوشي استفاده کرد. هم چنين خون ريزي هاي ناشي از انجام ختنه بين يک تا سه ماهگي بسيار کمتر است و احتمال خون‌ريزي با افزايش سن، بيشتر مي‌شود. هم چنین عارضه ای دیگر به نام فیموزیس از جمله عارضه های دیر ختنه کردن است.
فیموزیس: اگر ختنه در زمان خود انجام نگیرد یا بهداشت دستگاه تناسلی نوزاد یا شیرخوار رعایت نشود، پوست غلاف سر آلت باریک و تنگ می‌گردد و کودک به سختی و با فشار ادرار می‌کند. این حالت را فیموزیس می‌نامند. در چنین حالتی باید به دستورهای بهداشتی عمل شود و هر چه زودتر کودک ختنه گردد.
ج. فواید ختنه
ختنه کردن از پیدایش عفونت دستگاه ادرای جلوگیری می‌کند. هم چنین تحقیقات نشان داده است که سرطان گردن رحم در زنان و سرطان آلت تناسلی در مردان در جوامعی که ختنه شده‌اند کمتر از جوامعی است که ختنه نشده‌اند. پس می توان گفت ختنه موجب کاهش احتمال بروز سرطان آلت تناسلی در مردان و زنان می شود.
د.عوارض ختنه
در صورتی که ختنه به روش صحیح و با مهارت کافی انجام شود هیچ نوع عارضه ی خاصی در پی نخواهد داشت برای مثال، در ختنه به روش حلقه نتیجه ی نهایی از لحاظ زیبایی مطلوب است اما گاهی همراه خونریزی است که در 5 در صد موارد دیده می شود.
گاهی هم محل ختنه عفونت می کند که موجب سرخی و درد و ترشحات از محل عمل می شود که با آنتی بیوتیک و شستشو با نرمال سالین درمان می شود. هم چنین گاهی به ندرت موجب احتباس ادراری، هماتوم (جمع شدن خون در زیر پوست) و ایسکمی (به طور بسیار نادر) می شود.
اما در صورتي که هر يک از اين روش‌های ختنه کردن به درستي انجام نشود، ممکن است عوارض مختلفي را به همراه داشته باشد.
• خون ريزي هاي شديد به خصوص در روش جراحي يکي از عوارض ختنه‌هاي نادرست است. بنابراين انجام اين عمل ظريف و حياتي حتماً بايد توسط جراح يا ارولوژيست کودکان، ارولوژيست عمومي و یا جراح عمومي انجام شود و پزشکان عمومي تنها در صورت گذراندن دوره هاي آموزشي بايد اقدام به انجام اين عمل کنند تا از پس عوارض احتمالي آن هم برآيند.
• عدم برخورداري از تبحر لازم براي انجام عمل ختنه ممکن است موجب شود که پوست به مقدار کافي از آن منطقه برداشته نشود و يا برعکس.
• احتمال جمع شدن خون (هماتوم ) در زير پوست پس از عمل وجود دارد.
• هم چنين در صورت عدم انجام صحيح عمل ختنه ممکن است در دراز مدت نوک مجراي ادراري تنگ شود.
• استفاده ي نامناسب از دستگاه کوتر که در عمل ختنه براي سوزاندن رگ ها به کار مي رود نيز ممکن است موجب سوزاندن پوست شود.
• از طرفي انجام عمل ختنه توسط افراد کم‌تجربه ممکن است باعث بريده شدن قسمتي از سر آلت، و ايجاد سوراخ هاي ديگر روي آلت تناسلي گردد.
• گاهي نيز عوارض شديدي از ختنه هاي نادرست به جا مي‌ماند. در مواقعي که پوست به اندازه کافي برداشته نمي‌شود، پس از مدتي مجدداً پوست، تمام آلت را مي‌پوشاند و ترشحات مخاطي، زمينه‌ساز سرطان در بزرگسالي مي‌شود.
• گاهي هم ممکن است با استفاده از حلقه در عمل‌ ختنه به دست افراد کم‌تجربه، سر آلت درون حلقه خفه شود که در اين صورت کودک قادر به ادرار نيست. بنابراين در انجام ختنه با استفاده از حلقه لازم است که اندازه حلقه ها متناسب انتخاب شوند.

ه.توصیه های قبل ختنه
• بهتر است یک ساعت قبل از ختنه به نوزاد شیر داده شود تا هنگام ختنه کودک گرسنه نباشد و نیاز به شیردهی پیدا نکند. 
• اگر در روزهای اول تولد تصمیم بر انجام ختنه دارید باید توجه داشته باشید که سابقه بیماری های اختلالات خونریزی دهنده مثل هموفیلی (توضیح کامل بیماری در عنوان انواع بیماری ها در کودکان شرح داده شده است) در فامیل نزدیک بخصوص دایی نوزاد وجود نداشته باشد. هم چنین در صورت انجام عمل در روز اول، بایستی نوزاد بعد از تولد حداقل یکبار ادرار کرده باشد.
• گاهي نيز چسبندگي پوست به نوک آلت و خروج ترشحات زرد رنگ (که زمينه‌ساز بروز سرطان در افراد ختنه نشده است) از آلت را شاهد هستيم که به صورت تورم و چسبندگي نمايان مي‌شود. باید بعد از برطرف کردن اين عارضه‌، کودک ختنه شود.
و. مراقبت های بعد از ختنه
• قرمز بودن سر آلت در یکی دو روز اول طبیعی است هم چنین ممکن است چند روز اول کودک موقع ادرار کردن احساس درد کرده و گریه کند زیرا تماس ادرار گرم با سر ملتهب آلت کمی حساسیت ایجاد کند که نیاز به نگرانی ندارد .
• در عمل ختنه به روش حلقه‌گذاري، بطور معمول 5 ـ10 روز طول می کشد تا حلقه بیفتد. اگر تا روز 7  حلقه هنوز باقی است نوزاد را هر روز استحمام کنید و هر بار 5 ـ10 دقیقه در وان قرار دهید تا محل چسبندگی حلقه نرم شود و زخم جدا شده و رینگ خارج شود، می توانید کمی رینگ را به آهستگی به خارج بکشید تا از یک طرف شروع به جداشدن بکند.گاهی حلقه خود به خود کاملاً جدا شده ولی در یک نقطه اتصال دارد که بهتر است 1ـ2 روز صبر کنید تا حلقه بیفتد و نیاز به اقدامی نیست.
در این روش،کودک بعد از عمل مي‌تواند پوشک  شود. حتي مي‌توانید کودک را بعد از ادرار کردن زير آب بگيرید، زيرا پانسماني وجود ندارد. افزایش قرمزی و تورم که البته این علامت در زمان جدا شدن حلقه هم دیده می شود، طبیعی است.
• در روش جراحي کودک نبايد تا چند روز پوشک شود، زيرا پانسمان از بين مي ‌رود و تعويض آن براي کودک بسيار دردناک است. بعد از يک هفته مي‌توان کودک را به حمام برد تا پانسمان خود به خود جدا شود. هم چنین بعد از جراحی محل باید به دقت نظارت شود. اگر از محل ختنه چند قطره خون خارج شود، مهم نیست. ولی اگر خونریزی زیاد باشد باید هر چه زودتر به پزشک اطلاع داده شود تا از خونریزی جلوگیری نماید.
• اگر خونریزی اتفاق بیفتد غالباً در همان ساعات اول بروز می کند. البته در نوع ختنه با حلقه بسیار اندک دیده می شود. علت این خونریزی نیز غالباً به علت شل شدن نخ دور حلقه است که می توان نخ دیگری بست، علت شایع بعدی ممکن است بر اثر فشار رینگ بزرگ به وجود بیاید که با مختصر کمپرس سرد بند می آید.

• به طور کلی در 4 ساعت نخست، لازم است هر ساعت محل ختنه را چک نمایید.
• دور نگه داشتن محل ختنه از آلودگی و مدفوع در چند روز اول، در صورت آلودگی با مدفوع، محل را با آب و صابون تمیز بشویید.
• بهتر است به مدت 3 تا 4 ماه بعد از انجام ختنه، نوک آلت کودک را با وازلين يا ويتامين A چرب کنید و هم چنین تا يک ماه بعد از عمل، مرتباً بعد از هر بار ادرار کودک را با آب بشویید، اين عمل به راحتی موجب جلوگیری عارضه تنگي دهانه مجراي ادراري (عارضه مهمی که ممکن است بعد از عمل ختنه به وجود آید) در کودکان می شود.
• هم چنین پوست آلت ختنه شده را باید همیشه تمیز و خشک نگه دارید لذا شست و شوی آن با آب خالی و خشک کردن آن به آرامی به وسیله پارچه تمیز یا گاز کافی است.
• در صورت بی قراری و درد داشتن کودک، تجویز قطره استامینوفن دو قطره به ازای هر کیلوگرم (برای مثال کودک 5 کیلویی 10 قطره استامینوفن)، سه بار در روز به مدت 1 تا 2 روز، مناسب می باشد.

ز. علائم نیاز به مراجعه ی پزشک
 خونریزی یا تغییر رنگ و تیره شدن نوک آلت و خون مردگی وسیع آلت و بیضه
 تورم شدید آلت و بیضه
 نوزاد بایستی حداکثر تا 12 ساعت پس از ختنه ادرار نماید وگرنه به پزشک خود اطلاع دهید.
 افتادن حلقه در کمتر از 3 روز و یا نیفتادن حلقه تا 10 روز بعد از ختنه
 عفونت محل ختنه (قرمزی موضعی، ترشح چرکی و بدبو، وجود تب)
 سایر مواردی که به نظر والدین غیر عادی است .

ح. در مواردی که نباید نوزاد را ختنه کرد
1. اگر تنه آلت نوزاد در سطح پوست عانه قرار گرفته و درحقیقت آلت نوزاد در چربی عانه فرو رفته باشد.
2. اگر آلت نوزاد بسیار کوچک باشد، یعنی کمتر از 2.5 سانتی متر طول داشته باشد. (آلت نوزاد سالم بین 2.8 تا 4 سانتی متر می‌باشد)
3. در موارد ناشایع، دهانه مجراي ادراري، در جايي غير از محل طبيعي و زير آلت باز مي‌شود که به بيماري هيپوسپاديازيس (مردم به این حالت ختنه خدایی می گویند) شهرت دارد. در این حالت در يک جراحي تقريباً پيچيده از پوست اضافي ختنه نشده، براي ايجاد مجرا در محل طبيعي خود استفاده مي‌کنند. اين جراحي بايد حدود يک سالگي و توسط ارولوژيست اطفال يا جراح اطفال انجام پذيرد. کودکاني که با وجود اين مشکل، ختنه مي‌شوند به مشکل برمي خورند. کودک در این حالت به جای ادرار کردن به جلو به زیر ادرار می‌کند، در چنین موارد کودک را نباید ختنه کرد. بلکه باید در 18 ـ 12 ماهگی با عمل جراحی خاص آلت او را ترمیم نمود.
و در آخر توصیه ی ما:
ختنه عملی به ظاهر ساده و پيش پا افتاده اما در اصل عملی  ظریف و حیاتی است و شما باید با دقت کامل پزشک کودک خود را جهت انجام این عمل انتخاب کنید.
هم چنین سعی کنید در طول مدت جراحي، کنار کودک خود باشید تا استرس کودک و حتي خودتان کاهش يابد. هم چنین طبق نظریه اکثر متخصصان بهتر است ختنه را بعد از یک ماهگی و در سن حدود 3 ـ 1  ماهگی انجام دهید.
 

سوراخ کردن گوش کودک

از قدیم رسم بر این بود که وقتی دختر به دنیا می آمد، بعد از مدت کوتاهی گوش او را برای گوشواره انداختن سوراخ می کردند. معمولاً این کار با دست انجام می گرفت و هر از گاهی مشکلات زیادی هم به وجود می آورد. امروزه این کار به وسیله دستگاه های مخصوص انجام می شود اما هنوز هم ممکن است مشکلاتی برای دختر بچه ها ایجاد شود.
البته باید توجه داشته باشید که سوراخ کردن گوش عمل جراحی خاصی نیست که نیاز به بیهوشی و بستری و... داشته باشد بلکه عملی است که سرپایی انجام می شود اما باز به هر حال باید با احتیاط عمل کرد و توصیه های لازم را اجرا نمود.
الف. زمان مناسب
بهتر است سوراخ کردن گوش کودکان حداقل تا 6 ماهگی به بعد انجام شود. سوراخ کردن گوش نوزادان فکر مناسبی نیست چون سیستم ایمنی بدن آن ها هنوز به تکامل نرسیده و احتمال این که نتواند در برابر عفونت احتمالی سوراخ کردن گوش مبارزه کنند بیشتر است.
علاوه بر این، روانشناسان کودک معتقدند که نوزادان دردی را که از سوراخ کردن گوش هایشان می کشند را تنبیه یا آزار خود می دانند، زیرا آن ها تصویری از گوشواره ندارند.
در هر حال بهتر است قبل از اقدام به سوراخ كردن گوش كودكتان، با پزشک مشورت كنيد تا از نظر سلامت عمومی بدن کودک مشكلی وجود نداشته باشد.

ب. بهترین قسمت برای سوراخ کردن گوش کودک
نرمه گوش که همان قسمت پایینی گوش است، بهترین مکان برای سوراخ کردن گوش است. این ناحیه یکی از بهترین نواحی گوش برای آویزان کردن گوشواره نیز است.
ج. محل انجام سوراخ کردن گوش
بهتر است والدین برای انجام این کار مراکز درمانی مجازی که از استریل بودن وسایل و تجهیزات آن مطمئن هستند، انتخاب کنند زیرا امکان انتقال هپاتیت، ایدز و کزاز با وسایل آلوده وجود دارد.
د. توصیه های لازم
• قبل از هر چیز باید از جنس گوشواره ای که برای فرزندتان انتخاب می کنید، مطمئن باشید. زیرا اگر جنس نامرغوبی داشته باشد، می تواند باعث عفونت شود یا حساسیت های پوستی ایجاد کند.
• اگر فرزندتان پوست حساسی دارد، بهترین گزینه مناسب برای او گوشوارهای از جنس طلا یا نقره مرغوب است. 
• بعد سوراخ کردن گوش کودکتان، حتماً قبل از لمس کردن گوش هایش، دست خود را بشویید. این کار احتمال عفونت و گسترش آلودگی را کاهش می دهد.
• برای تمیز کردن اطراف سوراخ گوش نیز از محلول ضدعفونی کننده مخصوص گوش و یا الکل استفاده کنید. محلول را روی تکه پنبه ای بریزید و ناحیه بین گوش و گوشواره را تمیز کنید.
• سعی کند چند بار در روز، گوشواره را در گوش کودکتان  بچرخاند. این کار مانع چسبیدن گوشواره به زخم سوراخ گوش می شود.
• کودکتان باید حداقل بین 4 تا 6 هفته بعد از سوراخ کردن گوش از گوشواره استفاده کند، وگرنه زخم تازه جوش می خورد و سوراخ ناپدید می شود.
• یادتان باشد در مدت ترمیم گوش، از هیچ نوع افشانه مخصوص مو یا خوشبوکننده و ادکلنی برای کودکتان استفاده نکنید.
• قفل گوشواره کودک باید محکم باشد تا خودش نتواند آن را باز و بسته کند وگرنه ممکن است آن را درآورد و به دهان ببرد و دچار خفگی شود و یا اینکه نرمه گوش خود را پاره کرده و باعث زخم و خونریزی شود..
• از گوشواره هاي سنگين برای کودک خود استفاده نكنيد، زيرا اين گوشواره ها ممكن است سوراخ گوش كودک را گشاد و حتي پاره كرده و نرمه گوشه را به 2 قسمت تقسيم كنند.
ه. عوارض
• اگر بعد از گذشت یک روز از سوراخ کردن گوش کودکتان متوجه قرمزی یا تورم شدید، حتماً به پزشک مراجعه کنید زیرا ممکن است گوش او دچار عفونت شده باشد.
• پاره شدن نرمه گوش سوراخ شده در اثر ضربه یکی از عوارض نادر و مهم است. ممکن است در اثر تصادف رانندگی، افتادن یا کشیده شدن یک گوشواره به صورت تصادفی، نرمه گوش پاره شود. اگر چنین شد، ظرف 24 ساعت به پزشک مراجعه کنید. پزشک این ناحیه را بخیه می زند. محل پاره شده معمولاً در مدت 3 ماه ترمیم می شود. بعد ازآن می توان نرمه را مجدداً سوراخ کرد.
• هم چنین تشكيل يک بافت برجسته در ناحیه ی سوراخ شده ، می تواند از عوارض سوراخ کردن گوش باشد.
و. کسانی که سوراخ کردن گوش برایشان خطرناک است
سوراخ کردن گوش در شرایط استریل، در مجموع کاری کم خطر است اما در مورد بعضی کودکان که مستعد عفونت هستند مانند کودکان دیابتی یا کودکانی که دچار بیماری هایی هستند که خون شان به راحتی منعقد نمی شود و...  ممکن است این مسأله دردسرساز شود و به همین دلیل بهتر است پزشک در این کودکان نظارت دقیقی برای سوراخ کردن گوششان  داشته باشد.


منابع
narkoswebben.se
سایت دکتر محمد علی نیلفروش زاده
سایت دکتر شهناز امینی
سایت دکتر حسین کرمی
سایت سلامت نیوز
سایت رشد
کودک آنلاین
نی نی بان

کودک > شیرخوار > امور پزشکی
1396/02/10
کارشناس مامایی خانم حیدری
S s s s s s 0
o j k q

اگر مایل هستید، می توانید مطلب فوق را با دوستانتان به اشتراک بگذارید

مطالب مرتبط

اگر نظری یا سؤالی در مورد مطلب فوق دارید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید. ما نکات شما را با دقت می خوانیم.

نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
متن نظر
کد امنیتی